ลูกแหวะนมบ่อยจนน่ากังวล: ภาวะสำลักนมลงหลอดลมและปอดที่พ่อแม่ต้องระวัง

ลูกแหวะนมกับสำลักนม ต่างกันอย่างไร

คุณพ่อคุณแม่มือใหม่หลายคนมักตกใจเวลาลูกน้อยแหวะนมออกมา โดยเฉพาะเมื่อเห็นนมไหลย้อนออกมาทางจมูกหรือมีอาการไอสำลักร่วมด้วย ภาวะแหวะนมหรือการขย้อนนมเป็นเรื่องปกติที่พบได้ในทารกเนื่องจากกล้ามเนื้อหูรูดกระเพาะอาหารยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์ แต่หากนมที่ขย้อนออกมานั้นหลุดลอดเข้าไปในทางเดินหายใจจนเกิด ภาวะสำลักนมลงหลอดลมและปอดจากการแหวะ นี่คือเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญและไม่ควรปล่อยผ่านครับ

สัญญาณเตือนที่บอกว่าลูกกำลังสำลักนม

การที่นมเพียงเล็กน้อยไหลย้อนออกมาที่มุมปากอาจเป็นเรื่องธรรมดา แต่หากลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย เป็นไปได้ว่านมกำลังเดินทางผิดที่ไปทางหลอดลมครับ

• ลูกมีอาการไอโขลกอย่างรุนแรงหลังกินนมทันที
• ใบหน้าเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ำหรือซีดลงในขณะที่มีอาการไอ
• หายใจเสียงดังครืดคราด หรือหายใจลำบากเหมือนมีเสมหะติดคอ
• มีอาการสะดุ้งตัวโยนหรือตัวแข็งเกร็งขณะพยายามหายใจ

เกิดอะไรขึ้นกับปอดเมื่อลูกสำลักนม

โดยปกติแล้ว ร่างกายจะมีกลไกป้องกันการสำลักด้วยการปิดฝากล่องเสียง แต่หากทารกกำลังนอนราบหรือเพิ่งกินนมจนอิ่มเกินไปแล้วถูกจับเปลี่ยนท่ากะทันหัน นมที่ย้อนขึ้นมาจากกระเพาะอาจผ่านเข้าสู่หลอดลมและลงลึกไปถึงปอดได้ สิ่งที่น่ากังวลคือการที่นมเข้าไปกระตุ้นให้ปอดเกิดการอักเสบ ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะปอดบวมจากการสำลัก (Aspiration Pneumonia) ในที่สุด

วิธีป้องกันลูกน้อยจากการสำลักนม

เราสามารถลดความเสี่ยงที่ลูกจะสำลักได้ด้วยการปรับเปลี่ยนวิธีกินนมเพียงเล็กน้อยครับ

• จัดท่าทางการกินให้ศีรษะลูกสูงกว่าลำตัวเสมอ อย่าให้ลูกนอนราบสนิทขณะดูดนม
• แบ่งมื้อนมให้บ่อยขึ้นและมีปริมาณที่เหมาะสม ไม่ควรปล่อยให้ลูกกินจนแน่นท้องเกินไป
• จับลูกเรอทุกครั้งหลังมื้อนม โดยอุ้มพาดบ่าหรือให้นั่งบนตักและประคองคอให้มั่นคง
• เลี่ยงการขยับตัวลูกแรงๆ หรือเปลี่ยนผ้าอ้อมทันทีหลังกินนมเสร็จ ให้รอเวลาประมาณ 20-30 นาทีเพื่อให้กระเพาะอาหารได้ย่อยนมเสียก่อน

อาการแบบไหนที่ควรพาไปหาหมอทันที

หากลูกมีอาการแหวะนมเพียงเล็กน้อยและยังเล่นได้ปกติ ไม่ต้องกังวลมากเกินไปครับ แต่หากพบอาการดังต่อไปนี้ แนะนำให้รีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียดครับ

• ลูกมีไข้สูง หรือมีอาการหอบเหนื่อย หายใจเร็วผิดปกติ
• อาการสำลักเกิดขึ้นบ่อยครั้งทุกครั้งที่กินนม หรือมีอาการไอเรื้อรังแม้ไม่ได้กินนม
• น้ำหนักตัวของลูกไม่เพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ หรือลูกดูอ่อนเพลียผิดปกติหลังกินนม
• ลูกมีอาการอาเจียนพุ่งรุนแรงหรือมีสีน้ำดีปนออกมากับสิ่งที่แหวะ