โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง: ปัญหาแสบขัดที่ผู้หญิงต้องรู้ทัน

นั่งทำงานอยู่ดีๆ ทำไมถึงปวดปัสสาวะยิบๆ เหมือนมีใครมาสะกิด

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจแล้วบอกว่า มีอาการปวดหน่วงท้องน้อย ปัสสาวะแสบขัด หรือเข้าห้องน้ำบ่อยแต่ ออกมาทีละนิด หมอมักจะนึกถึงโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่างเป็นอันดับแรก อาการเหล่านี้สร้างความหงุดหงิดและรบกวนชีวิตประจำวันไม่น้อย ยิ่งปล่อยไว้ไม่รักษา เชื้อโรคอาจลุกลามขึ้นไปที่กรวยไตจนกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้

ทำความรู้จักเจ้าโรคนี้กันหน่อย: มันคืออะไรและเกิดจากอะไร

โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง หรือที่หลายคนคุ้นเคยกันในชื่อโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ เกิดจากการที่เชื้อแบคทีเรีย ซึ่งส่วนใหญ่มาจากลำไส้ของเราเอง เล็ดลอดเข้าไปทางท่อปัสสาวะและเบ่งตัวขึ้นไปสร้างความรำคาญในกระเพาะปัสสาวะ สาเหตุหลักมักมาจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การกลั้นปัสสาวะนานๆ ดื่มน้ำน้อยเกินไป หรือความสะอาดที่ไม่ถูกวิธี

ทำไมผู้หญิงถึงเป็นโรคนี้บ่อยกว่าผู้ชายหลายเท่า

เรื่องนี้สถาปัตยกรรมของร่างกายเป็นตัวกำหนดครับ ท่อปัสสาวะของผู้หญิงมีความสั้นมากแถมยังอยู่ใกล้กับทวารหนัก ทำให้เชื้อแบคทีเรียเดินทางเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะได้ง่ายดายกว่าผู้ชาย นอกจากนี้ ในช่วงที่มีความเครียด พักผ่อนน้อย หรือร่างกายอ่อนแอ ภูมิคุ้มกันที่ลดลงก็เปิดทางให้เชื้อโรคเหล่านี้จู่โจมได้ง่ายขึ้น

สัญญาณเตือนภัย: เช็คดูซิว่าเรากำลังเจอเจ้าโรคนี้อยู่หรือเปล่า

อาการฟ้องของโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่างสังเกตได้ไม่ยาก หากใครมีอาการเหล่านี้ เริ่มวางใจไม่ได้แล้ว:

• ปัสสาวะบ่อยระหว่างวัน แต่ละครั้งออกนิดเดียว
• รู้สึกแสบขัดหรือร้อนบริเวณปลายท่อปัสสาวะตอนสุดรอบ
• ปวดหน่วงบริเวณท้องน้อยเหนือหัวหน่าวตลอดเวลา
• สีของปัสสาวะขุ่น หรืออาจมีเลือดปนออกมาด้วย
• มีกลิ่นแรงผิดปกติ

วิธีรักษาจากคุณหมอ

เมื่อมาพบแพทย์และตรวจปัสสาวะยืนยันผลเรียบร้อยแล้ว การรักษาหลักคือการใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เป็นต้นเหตุ สิ่งสำคัญคือคนไข้ต้องทานยาให้ครบตามโดสที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด แม้ว่าอาการแสบขัดจะหายไปตั้งแต่สองวันแรกแล้วก็ตาม การหยุดยาเองกลางคันจะทำให้เชื้อดื้อยาและกลับมาเป็นซ้ำได้อีก

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อบอกลาอาการกวนใจนี้

การกินยาอย่างเดียวอาจไม่พอ ถ้าพฤติกรรมเดิมๆ ยังอยู่ หมอแนะนำให้ปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันเหล่านี้:

• ดื่มน้ำเปล่าให้มากๆ อย่างน้อยวันละ 8 ถึง 10 แก้ว เพื่อช่วยขับแบคทีเรียออก
• ห้ามกลั้นปัสสาวะเด็ดขาด ปวดเมื่อไหร่ต้องรีบเข้าห้องน้ำทันที
• ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นจากหน้าไปหลังเสมอ เพื่อป้องกันการนำเชื้อจากทวารหนักมาสู่ท่อปัสสาวะ
• หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์สวนล้างช่องคลอดที่มีน้ำหอมแรงๆ เพราะจะไปทำลายสมดุลแบคทีเรียที่ดี

อาการแบบไหนที่แปลว่าต้องรีบกลับมาหาหมอซ้ำ

โดยทั่วไปอาการจะดีขึ้นภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงหลังได้รับยา แต่ถ้าผ่านไปแล้วยังมีไข้สูงหนาวสั่น ปวดหลังส่วนล่าง หรือปวดเอวร่วมด้วย นั่นแปลว่าเชื้ออาจลุกลามขึ้นไปที่ไตแล้ว กรณีนี้ห้ามซื้อยา The ทานเองเด็ดขาด ต้องรีบกลับมาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการและปรับการรักษาโดยด่วนครับ