โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ: เมื่อหัวใจส่งสัญญาณเตือนภัยที่ห้ามมองข้าม

เจ็บแน่นหน้าอกเหมือนมีอะไรมาทับ สัญญาณเตือนที่ต้องรีบฟัง

เวลาที่มีคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการเจ็บแน่นหน้าอก เหมือนมีของหนักมาวางทับ หรือรู้สึกอึดอัดเวลาออกแรง หลายครั้งที่อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนของ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ซึ่งเป็นภาวะที่หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจเกิดการอุดตันจากคราบไขมัน ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงหัวใจได้ไม่เพียงพอ หากปล่อยไว้จนหลอดเลือดตีบสนิท กล้ามเนื้อหัวใจอาจขาดเลือดและนำไปสู่ภาวะหัวใจวายได้ในที่สุด

ทำไมหลอดเลือดหัวใจถึงตีบตัน?

การตีบของหลอดเลือดไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่เกิดจากกระบวนการสะสมของคราบไขมัน หินปูน และเซลล์ต่างๆ ที่เกาะติดอยู่ตามผนังหลอดเลือดด้านในเป็นเวลานาน เมื่อเวลาผ่านไป ผนังหลอดเลือดจะเริ่มหนาตัวขึ้น รูหลอดเลือดจึงเล็กลงจนเลือดผ่านได้ยากขึ้น ยิ่งถ้าคนไข้มีพฤติกรรมเสี่ยง คราบไขมันเหล่านี้อาจแตกตัวออกและเกิดลิ่มเลือดมาอุดตันอย่างเฉียบพลัน ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่อันตรายถึงชีวิต

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคนี้มากกว่าคนอื่น?

จากประสบการณ์ที่ตรวจคนไข้มา พบว่ากลุ่มคนที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษมักมีปัจจัยเหล่านี้ร่วมด้วย:

• ผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงเรื้อรัง
• คนที่มีระดับไขมันในเลือดสูง โดยเฉพาะไขมันเลว (LDL)
• ผู้ที่เป็นเบาหวาน เพราะน้ำตาลในเลือดที่สูงทำลายผนังหลอดเลือดได้ง่าย
• คนที่สูบบุหรี่จัด สารในบุหรี่ทำให้หลอดเลือดอักเสบและแข็งตัว
• ผู้ที่มีอายุมากขึ้นและมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
• คนที่ขาดการออกกำลังกายและมีความเครียดสะสมเป็นเวลานาน

อาการแบบไหนที่ต้องสงสัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ?

ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่ โดยเฉพาะเวลาออกแรงหรือเครียด:

• เจ็บแน่นหน้าอกตรงกลางหรือค่อนไปทางซ้าย เหมือนถูกกดทับ
• อาการเจ็บอาจร้าวไปที่กราม คอ ไหล่ หรือแขนซ้าย
• รู้สึกเหนื่อยง่ายผิดปกติ หายใจไม่ค่อยอิ่ม
• มีเหงื่อออกท่วมตัวแม้จะไม่ได้ทำอะไรหนักๆ ร่วมกับอาการแน่นหน้าอก

ตรวจวินิจฉัยและวางแผนรักษาอย่างไรให้ได้ผลดี?

เมื่อเข้าพบแพทย์ เราจะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกายพื้นฐาน จากนั้นอาจมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG), การวิ่งสายพานเพื่อดูการทำงานของหัวใจขณะออกแรง หรือการฉีดสีดูหลอดเลือดหัวใจเพื่อดูตำแหน่งที่ตีบอย่างชัดเจน การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรง ตั้งแต่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการใช้ยา ไปจนถึงการทำบอลลูนหัวใจหรือการผ่าตัดบายพาส ซึ่งหมอจะพิจารณาตามความเหมาะสมของคนไข้แต่ละราย

ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ เพื่อหัวใจที่แข็งแรงกว่าเดิม

การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ เริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการคุมอาหาร เลี่ยงของทอด ของมัน และรสเค็มจัด หันมาทานผักผลไม้มากขึ้น ออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างน้อยสัปดาห์ละ 150 นาที และสำคัญที่สุดคือการจัดการความเครียด หากมีโรคประจำตัวอย่างเบาหวานหรือความดัน ต้องกินยาตามหมอสั่งอย่างเคร่งครัด อย่ารอให้มีอาการหนักแล้วค่อยมาพบแพทย์ เพราะหัวใจต้องการการดูแลตั้งแต่วันนี้ครับ