เจาะลึกเรื่องการจำแนกความรุนแรงของโรคตามระดับแฟคเตอร์ในกระแสเลือด เพื่อการดูแลตัวเองที่ตรงจุด

เข้าใจความหมายของแฟคเตอร์ในกระแสเลือดกันก่อน

หลายคนมักสงสัยเวลาได้รับผลตรวจเลือด หรือเวลาคุยกับคุณหมอเรื่องโรคเลือดออกง่ายหยุดยาก แล้วได้ยินคำว่าแฟคเตอร์ (Clotting Factor) บ่อยครั้ง จริงๆ แล้วแฟคเตอร์เหล่านี้ก็คือโปรตีนชนิดหนึ่งที่ลอยอยู่ในกระแสเลือด ทำหน้าที่เหมือนกาวประสานรอยรั่วเวลาเราเกิดบาดแผล เพื่อให้เลือดแข็งตัวได้ตามปกติ

ทำไมระดับแฟคเตอร์ในเลือดถึงบอกความรุนแรงของโรคได้

เมื่อปริมาณแฟคเตอร์ในเลือดมีน้อยกว่าปกติ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลทางพันธุกรรมหรือสาเหตุอื่น ร่างกายจะเสียความสามารถในการห้ามเลือด ซึ่งเราสามารถใช้ระดับที่เหลืออยู่มาแบ่งกลุ่มความรุนแรงเพื่อให้วางแผนการรักษาได้อย่างถูกต้อง ดังนี้

กลุ่มที่มีความรุนแรงระดับรุนแรงมาก

ในกลุ่มนี้จะมีระดับแฟคเตอร์น้อยกว่า 1 เปอร์เซ็นต์ของค่ามาตรฐาน คนไข้มักจะมีอาการเลือดออกเองโดยไม่มีบาดแผลชัดเจน เช่น มีอาการปวดบวมตามข้อหรือกล้ามเนื้อบ่อยครั้ง ซึ่งถือเป็นระดับที่ต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดและต้องได้รับแฟคเตอร์ทดแทนเป็นประจำ

กลุ่มที่มีความรุนแรงระดับปานกลาง

ระดับแฟคเตอร์จะอยู่ที่ประมาณ 1 ถึง 5 เปอร์เซ็นต์ คนไข้กลุ่มนี้อาจไม่ค่อยมีอาการเลือดออกเองบ่อยเท่ากลุ่มแรก แต่หากเกิดอุบัติเหตุหรือมีบาดแผลจากการผ่าตัด เลือดจะหยุดไหลช้ากว่าคนปกติอย่างเห็นได้ชัด

กลุ่มที่มีความรุนแรงระดับน้อย

ระดับแฟคเตอร์จะอยู่ที่ประมาณ 5 ถึง 40 เปอร์เซ็นต์ หลายคนอาจไม่รู้ตัวว่าเป็นโรคนี้จนกระทั่งต้องไปถอนฟันหรือผ่าตัดใหญ่แล้วพบว่าเลือดหยุดยากผิดปกติ กลุ่มนี้สามารถใช้ชีวิตได้เกือบปกติ แต่ต้องระวังและแจ้งแพทย์เสมอหากต้องทำหัตถการทางการแพทย์

การจำแนกความรุนแรงของโรคตามระดับแฟคเตอร์ในกระแสเลือด ช่วยให้หมอวางแผนรักษาอย่างไร

การทราบระดับที่แน่นอนช่วยให้เราเลือกวิธีป้องกันได้ถูกทาง ไม่ว่าจะเป็นการฉีดแฟคเตอร์เข้มข้นทดแทนเฉพาะตอนที่จำเป็น หรือการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เพื่อลดความเสี่ยงจากการกระทบกระแทก เพราะเมื่อเข้าใจระดับความเสี่ยงของตัวเองแล้ว คนไข้จะสามารถสื่อสารกับทีมแพทย์ได้อย่างแม่นยำและปลอดภัยที่สุด

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบกลับมาเช็กระดับเลือดกันอีกครั้ง

แม้จะรู้ระดับของตัวเองอยู่แล้ว แต่ถ้าวันหนึ่งสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ ควรกลับมาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินระดับแฟคเตอร์อีกครั้ง

• มีรอยช้ำจ้ำเลือดขึ้นเองตามตัวโดยไม่ทราบสาเหตุ
• เลือดกำเดาไหลนานผิดปกติและหยุดยาก
• มีอาการบวมร้อนตามข้อ โดยเฉพาะข้อศอก ข้อเข่า หรือข้อเท้า
• มีเลือดออกในปัสสาวะหรืออุจจาระ