เมื่อต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนอย่างไร

ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ คืออะไรและทำไมเราต้องสนใจ

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการเพลียตลอดเวลา น้ำหนักขึ้นหรือลงผิดปกติ หรือใจสั่นโดยไม่มีสาเหตุ หลายคนไม่รู้ตัวเลยว่าต้นตอของปัญหาไม่ได้อยู่ที่หัวใจหรือความเครียด แต่อยู่ที่ต่อมเล็กๆ รูปผีเสื้อบริเวณหน้าลำคอที่เรียกว่า ต่อมไทรอยด์ ความผิดปกติของฮอร์โมนจากต่อมไทรอยด์ เกิดขึ้นเมื่อต่อมนี้ผลิตฮอร์โมนออกมาไม่สมดุล ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบเผาผลาญและแทบทุกอวัยวะในร่างกายของเราโดยตรง

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่คุณไม่ควรละเลย

ร่างกายเราฉลาดมากครับ เวลาที่ไทรอยด์เริ่มรวน มักจะมีสัญญาณเตือนที่ค่อนข้างชัดเจน แบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ ตามระดับฮอร์โมนที่เปลี่ยนไป:

• เมื่อไทรอยด์ทำงานมากเกินไป (Hyperthyroidism): ร่างกายเหมือนเครื่องยนต์ที่เร่งรอบตลอดเวลา คุณจะมีอาการใจสั่น ขี้ร้อน เหงื่อออกง่าย กินจุแต่น้ำหนักตัวกลับลดลงอย่างรวดเร็ว หงุดหงิดง่าย และนอนไม่หลับ
• เมื่อไทรอยด์ทำงานต่ำเกินไป (Hypothyroidism): ร่างกายเหมือนเครื่องยนต์ที่ฝืดเคือง คุณจะรู้สึกเหนื่อยเพลียตลอดเวลา ขี้หนาว ผิวแห้ง ผมร่วง ท้องผูกบ่อย และน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นได้ง่ายแม้จะคุมอาหารแล้วก็ตาม

สาเหตุที่ทำให้ต่อมไทรอยด์รวน

ความผิดปกติของฮอร์โมนจากต่อมไทรอยด์เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ที่พบบ่อยที่สุดคือภูมิคุ้มกันของร่างกายเราเองที่หันมาทำลายเซลล์ต่อมไทรอยด์ นอกจากนี้ยังมีเรื่องของพันธุกรรม การได้รับไอโอดีนไม่สมดุล หรือแม้แต่การอักเสบของต่อมไทรอยด์จากเชื้อไวรัส ซึ่งหมอจำเป็นต้องตรวจเลือดเพื่อดูระดับฮอร์โมน TSH, FT3 และ FT4 อย่างละเอียดเพื่อวินิจฉัยสาเหตุที่แท้จริง

การรักษาและการดูแลตัวเองให้กลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ

ข่าวดีคือความผิดปกติเหล่านี้ส่วนใหญ่สามารถรักษาและควบคุมให้เป็นปกติได้ครับ โดยแนวทางการรักษาหมอจะพิจารณาจากสาเหตุและระดับความรุนแรง เช่น:

• การใช้ยา: ทั้งยาลดการสร้างฮอร์โมนสำหรับภาวะที่ทำงานเกิน หรือยาฮอร์โมนเสริมสำหรับภาวะที่ทำงานต่ำ
• การปรับพฤติกรรม: การปรับอาหาร การเลี่ยงความเครียด และการพักผ่อนให้เพียงพอถือเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้การรักษาได้ผลดีขึ้น
• การติดตามผลอย่างต่อเนื่อง: การเจาะเลือดตรวจซ้ำตามนัดหมายของแพทย์เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะระดับฮอร์โมนมีการเปลี่ยนแปลงได้เสมอ การปรับยาให้พอดีกับความต้องการของร่างกายจะช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างสดใสอีกครั้ง

เมื่อไหร่ที่ต้องมาพบหมอเพื่อตรวจไทรอยด์

หากคุณเริ่มสังเกตเห็นว่าตัวเองมีอาการผิดปกติที่กล่าวไปข้างต้น โดยเฉพาะอาการใจสั่นผิดปกติ คลำเจอก้อนบริเวณคอ หรือมีความรู้สึกอ่อนเพลียเรื้อรังที่ไม่หายไปแม้จะได้พักผ่อนเต็มที่แล้ว หมอแนะนำว่าอย่าปล่อยทิ้งไว้ครับ การเข้ามาตรวจเช็กความผิดปกติของฮอร์โมนจากต่อมไทรอยด์ทำได้ไม่ยากผ่านการเจาะเลือดเพียงเล็กน้อย ยิ่งเจอเร็ว การรักษาก็ยิ่งทำได้ง่ายและช่วยลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนในระยะยาวได้ดีครับ