วัยรุ่นกับความรัก: วิธีดูแลตัวเองให้ปลอดภัยจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

วัยรุ่นกับความรัก: ทำไมเรื่องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ถึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว

หลายครั้งที่หมอตรวจคนไข้วัยรุ่นในห้องตรวจ หมอมักจะเห็นความประหม่าหรือความกังวลใจเมื่อต้องพูดคุยเรื่องสุขภาพทางเพศ จริงๆ แล้วการมีความรักหรือมีความสัมพันธ์เป็นเรื่องธรรมชาติของวัยรุ่น แต่สิ่งที่หมออยากให้โฟกัสควบคู่กันไปคือ การป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เพราะโรคเหล่านี้ไม่ได้เลือกอายุ และหลายโรคก็ไม่มีอาการแสดงให้เห็นชัดเจนในช่วงแรก จนกว่าจะเกิดการอักเสบหรือติดเชื้อรุนแรงขึ้นมา

ถุงยางอนามัยไม่ใช่แค่เรื่องคุมกำเนิด แต่คือเกราะป้องกันโรคที่ดีที่สุด

หลายคนเข้าใจผิดว่ากินยาคุมกำเนิดหรือฉีดยาคุมแล้วจะปลอดภัยที่สุด แต่ในความเป็นจริง วิธีการเหล่านั้นป้องกันได้แค่การตั้งครรภ์ ไม่สามารถป้องกันเชื้อโรคอย่างซิฟิลิส หนองใน หรือเชื้อเอชไอวีได้ การป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ที่ได้ผลที่สุดและทำได้ง่ายที่สุดคือการใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะเป็นทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือแม้แต่การใช้ปาก

วิธีเลือกและใช้ถุงยางอนามัยให้ปลอดภัยและไม่พลาด

การใช้ถุงยางให้ได้ประสิทธิภาพ ไม่ใช่แค่หยิบมาใส่แล้วจบ แต่มีรายละเอียดที่วัยรุ่นควรรู้ไว้เพื่อให้ตัวเองปลอดภัย:

• ตรวจสอบวันหมดอายุและสภาพของซองเสมอ ต้องไม่ฉีกขาด หรือกรอบ
• บีบที่ปลายถุงเพื่อไล่อากาศก่อนใส่ เพื่อป้องกันถุงยางแตกจากการเสียดสี
• ใช้สารหล่อลื่นที่สูตรน้ำเท่านั้น ห้ามใช้โลชั่นหรือวาสลีนเพราะจะทำให้เนื้อยางเสียหายและขาดง่าย
• ถอดถุงยางทันทีหลังเสร็จภารกิจ โดยจับที่ขอบถุงขณะถอนอวัยวะเพศออกมาเพื่อไม่ให้น้ำอสุจิหกเลอะเทอะ

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่ห้ามมองข้ามเด็ดขาด

ถ้ารู้สึกว่ามีความเสี่ยงเกิดขึ้น หรือมีอาการผิดปกติเกิดขึ้นกับร่างกาย อย่าเก็บไว้คนเดียวหรือไปซื้อยาตามร้านขายยามาทานเอง เพราะอาจเป็นการรักษาที่ผิดจุด สัญญาณที่ควรมาพบแพทย์ทันทีคือ:

• มีแผลบริเวณอวัยวะเพศ แม้จะเป็นแผลเล็กๆ ที่ไม่เจ็บก็ตาม
• มีหนอง หรือสารคัดหลั่งที่ดูแปลกไปจากปกติ เช่น สีเปลี่ยน มีกลิ่นเหม็น หรือข้นผิดปกติ
• รู้สึกแสบขัดเวลาปัสสาวะ หรือปัสสาวะบ่อย
• มีผื่นขึ้นตามตัว หรือมีก้อนบวมที่บริเวณขาหนีบ

คุยกับหมอเรื่องตรวจสุขภาพทางเพศไม่ต้องเขิน

การมาตรวจสุขภาพทางเพศเป็นเรื่องปกติมาก หมออยากให้มองว่ามันคือการดูแลตัวเองเหมือนการตรวจสุขภาพประจำปี ถ้าใครมีความกังวลใจหรือมีพฤติกรรมเสี่ยงมา การตรวจเลือดหรือตรวจคัดกรองเชื้อจะช่วยให้เราสบายใจขึ้นมาก หากพบเชื้อแต่เนิ่นๆ การรักษาก็จะง่าย หายเร็ว และไม่ทิ้งผลกระทบระยะยาวต่อระบบสืบพันธุ์

เตรียมตัวรับมือถ้าเกิดความผิดพลาดขึ้นมา

ในกรณีที่ถุงยางแตกหรือหลุดระหว่างมีเพศสัมพันธ์ สิ่งที่ต้องทำคือการตั้งสติ หากกังวลเรื่องการติดเชื้อเอชไอวี สามารถมาปรึกษาหมอเพื่อขอรับยา PEP หรือยาต้านไวรัสฉุกเฉิน ซึ่งหากได้รับยาภายใน 72 ชั่วโมงหลังเกิดความเสี่ยง จะช่วยลดโอกาสติดเชื้อได้อย่างมาก การกล้าที่จะมาหาหมอเร็วกว่าการปล่อยทิ้งไว้ คือการตัดสินใจที่รับผิดชอบต่อตัวเองที่สุด