ทำไมเราถึงยังต้องตรวจพยาธิ ทั้งที่ไม่ได้รู้สึกว่ามีอาการผิดปกติ?

พยาธิไม่ได้หายไปไหนแม้เราจะดูแลความสะอาดดีแค่ไหนก็ตาม

หลายคนมักเข้าใจว่ายุคนี้สมัยนี้คงไม่มีใครเป็นพยาธิแล้ว เพราะน้ำประปาสะอาดขึ้น การเข้าถึงอาหารปรุงสุกทำได้ง่ายขึ้น แต่ในความเป็นจริง หมอพบคนไข้ที่มาตรวจสุขภาพแล้วตรวจเจอไข่พยาธิอยู่บ่อยครั้ง โดยที่พวกเขาไม่เคยสงสัยมาก่อนว่าตัวเองมีแขกไม่ได้รับเชิญอาศัยอยู่ในร่างกาย

ความจำเป็นในการตรวจคัดกรองพยาธิที่คนส่วนใหญ่มองข้าม

สาเหตุหลักที่ทำให้เรายังต้องให้ความสำคัญกับความจำเป็นในการตรวจคัดกรองพยาธิ คือเรื่องของความเงียบ พยาธิหลายชนิดไม่ได้แสดงอาการรุนแรงในระยะเริ่มต้น บางคนอาจมีแค่อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ หรือคันก้นในบางครั้ง ซึ่งมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นโรคกระเพาะหรืออาการแพ้อาหารทั่วไป การปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้พยาธิแย่งสารอาหาร หรือในกรณีรุนแรงอาจไปชอนไชอวัยวะสำคัญได้

พฤติกรรมเสี่ยงที่คุณอาจไม่ทันสังเกตเห็น

ลองสำรวจตัวเองดูว่ามีพฤติกรรมเหล่านี้บ้างหรือไม่ เพราะสิ่งเหล่านี้คือช่องทางที่พยาธิจะเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายที่สุด:

• ชอบทานอาหารกึ่งสุกกึ่งดิบ เช่น ลาบ ก้อย ปลาดิบ หรือสลัดผักที่ไม่มั่นใจในแหล่งที่มา
• เดินเท้าเปล่าบนดินหรือสนามหญ้า ซึ่งไข่พยาธิบางชนิดสามารถไชผ่านผิวหนังได้
• มีสัตว์เลี้ยงในบ้านที่ไม่ได้ถ่ายพยาธิอย่างสม่ำเสมอ
• ลืมล้างมือก่อนทานอาหาร หรือล้างผักไม่สะอาดพอ

ตรวจอุจจาระแบบไหน และควรทำบ่อยเพียงใด

การตรวจคัดกรองพยาธิในอุจจาระทำได้ไม่ยากและไม่เจ็บตัว เพียงแค่เก็บตัวอย่างอุจจาระมาตรวจในห้องแล็บเพื่อหาไข่หรือตัวอ่อนพยาธิ สำหรับคนทั่วไปที่ไม่มีอาการผิดปกติ การตรวจคัดกรองร่วมกับการตรวจสุขภาพประจำปีถือว่าเพียงพอแล้ว แต่หากคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือมีอาการผิดปกติทางระบบขับถ่ายเรื้อรัง การตรวจให้บ่อยขึ้นตามคำแนะนำของแพทย์จะเป็นการป้องกันที่ดีที่สุด

สัญญาณเตือนที่บอกว่าคุณอาจกำลังมีพยาธิ

แม้จะไม่มีอาการชัดเจน แต่หากร่างกายส่งสัญญาณดังต่อไปนี้ อย่ามองข้ามการตรวจสุขภาพ:

• น้ำหนักลดผิดปกติโดยที่ไม่ได้ควบคุมอาหาร
• มีอาการคันรอบทวารหนักโดยเฉพาะในช่วงเวลากลางคืน
• อุจจาระมีลักษณะเปลี่ยนไป เช่น ถ่ายเหลวสลับท้องผูก หรือมีมูกเลือดปน
• มีอาการซีด หรืออ่อนเพลียเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ

การตรวจเจอพยาธิไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นการดูแลสุขภาพเชิงรุกที่ช่วยให้คุณกลับมาแข็งแรงและสบายท้องได้รวดเร็วขึ้นด้วยยาถ่ายพยาธิเพียงไม่กี่เม็ดตามคำแนะนำของแพทย์