รู้สึกเหมือนมีก้อนติดในลำคอหรือภาวะลิ้นจุกปาก เกิดจากอะไรกันแน่

อาการที่เหมือนมีอะไรจุกคออยู่ตลอดเวลา

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวลว่า รู้สึกเหมือนมีก้อนอะไรสักอย่างติดอยู่ในลำคอ กลืนน้ำลายก็ไม่ลง แต่พอกินอาหารมื้อหลักกลับกลืนได้ปกติ อาการนี้ทางการแพทย์เรียกกันว่า ภาวะลิ้นจุกปาก หรือ Globus Sensation ซึ่งไม่ใช่ก้อนเนื้อร้ายอย่างที่หลายคนกลัว แต่เป็นอาการที่สร้างความรำคาญใจและทำให้เครียดโดยไม่รู้ตัว

กลไกที่ซ่อนอยู่ใต้ความรู้สึกจุกคอ

สาเหตุหลักของอาการนี้มักไม่ได้มาจากก้อนเนื้อจริงๆ แต่เกิดจากความตึงตัวของกล้ามเนื้อบริเวณลำคอส่วนบนที่ทำงานผิดปกติ หรือการที่กล้ามเนื้อหูรูดบริเวณหลอดอาหารบีบตัวแรงเกินไป จนร่างกายส่งสัญญาณหลอกสมองว่ามีสิ่งแปลกปลอมค้างอยู่ นอกจากนี้ยังพบได้บ่อยในคนที่ชอบเคลียร์คอ หรือขย้อนเสียงบ่อยๆ จนเกิดการอักเสบเรื้อรังของเนื้อเยื่อบริเวณคอหอย

กรดไหลย้อน ตัวการร้ายที่คนมองข้าม

บ่อยครั้งที่ภาวะลิ้นจุกปากมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับโรคกรดไหลย้อน แม้คนไข้จะไม่มีอาการแสบร้อนกลางอกที่ชัดเจน แต่กรดที่ลอยขึ้นมาถึงบริเวณคอส่วนบนจะทำให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบเรื้อรัง จนรู้สึกถึงแรงตึงที่ลำคอได้ตลอดเวลา หากพบว่าตัวเองมีอาการเสียงแหบร่วมด้วย หรือชอบมีเสมหะเหนียวๆ ในคอในช่วงเช้า ให้สันนิษฐานได้เลยว่าระบบทางเดินอาหารอาจกำลังมีปัญหา

ความเครียดและความวิตกกังวลกับอาการจุกคอ

ภาวะทางจิตใจส่งผลโดยตรงต่อร่างกายเสมอ เมื่อคนเรามีความเครียดสะสม กล้ามเนื้อทั่วร่างกายจะเกร็งตัวโดยอัตโนมัติ รวมถึงกล้ามเนื้อรอบลำคอด้วย ยิ่งถ้าจดจ่ออยู่กับความรู้สึกจุกคอมากเท่าไหร่ สมองจะยิ่งรับรู้ถึงความผิดปกตินั้นมากขึ้นจนกลายเป็นวงจรความกังวลที่ไม่สิ้นสุด

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้คอรู้สึกโล่งขึ้น

• เลี่ยงอาหารมื้อดึกและไม่เอนตัวนอนทันทีหลังรับประทานอาหาร เพื่อป้องกันกรดไหลย้อน
• ลดเครื่องดื่มจำพวกชา กาแฟ แอลกอฮอล์ และน้ำอัดลมที่เป็นตัวกระตุ้นการทำงานของกรด
• ฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อคอด้วยการหายใจลึกๆ และพยายามไม่พยายามขย้อนคอเพื่อเคลียร์เสมหะบ่อยครั้ง
• ดื่มน้ำเปล่าสะอาดให้เพียงพอต่อวัน เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้เยื่อบุลำคอ

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาหาหมอเพื่อตรวจละเอียด

แม้ภาวะลิ้นจุกปากส่วนใหญ่จะไม่มีอันตราย แต่หากเริ่มมีอาการต่อไปนี้ ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียดด้วยการส่องกล้องทางเดินอาหาร:

• กลืนอาหารลำบาก กลืนแล้วติดชัดเจนจนกินอาหารไม่ได้
• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• มีอาการเจ็บคอเรื้อรังที่กินยาแล้วไม่ดีขึ้น
• คลำเจอก้อนที่ลำคอชัดเจน
• ไอเป็นเลือดหรือมีเสียงเปลี่ยนไปอย่างมาก