รู้สึกเหมือนมีอะไรติดอยู่ในคอ: ทำความเข้าใจภาวะลิ้นจุกปาก

ภาวะลิ้นจุกปากคืออะไรกันแน่

เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาแล้วบอกว่า รู้สึกเหมือนมีก้อนอะไรสักอย่างติดอยู่ที่คอ กลืนน้ำลายก็ลำบาก ทั้งที่จริงๆ แล้วไม่ได้มีการอุดตันอะไร หมออยากให้เข้าใจก่อนว่านี่คืออาการที่พบได้บ่อยมากในทางคลินิก ซึ่งเราเรียกภาวะนี้ว่า ภาวะลิ้นจุกปาก หรือภาษาทางการคือ Globus Pharyngeus ครับ อาการนี้ไม่ใช่ก้อนเนื้อจริงๆ แต่เป็นความรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมอยู่ในลำคอส่วนล่าง หรือบางคนอาจรู้สึกแน่นคอคล้ายมีอะไรจุกอยู่ตลอดเวลา แต่สิ่งที่น่าแปลกใจคือ เวลาที่กินข้าวหรือดื่มน้ำ อาการเหล่านี้มักจะหายไปชั่วคราว ทำให้หลายคนสงสัยว่าตกลงแล้วมันเป็นอะไรกันแน่

สาเหตุที่ทำให้รู้สึกแน่นคอเหมือนมีก้อนจุก

สาเหตุหลักที่หมอพบได้บ่อยที่สุดไม่ได้เกิดจากโรคที่รุนแรง แต่สัมพันธ์โดยตรงกับไลฟ์สไตล์และความเครียดของคนในปัจจุบันครับ ได้แก่

• ภาวะกรดไหลย้อน: นี่คือตัวการอันดับหนึ่ง เมื่อกรดจากกระเพาะอาหารย้อนขึ้นมาถึงบริเวณคอหอย จะทำให้เยื่อบุบริเวณนั้นเกิดอาการระคายเคืองและอักเสบเรื้อรัง จนเรารู้สึกเหมือนมีก้อนเหนียวๆ ติดอยู่
• ความเครียดและสภาวะทางอารมณ์: ความวิตกกังวลหรือความเครียดสะสมสามารถกระตุ้นให้กล้ามเนื้อบริเวณกล่องเสียงเกิดการบีบตัวหรือหดเกร็งผิดปกติ ทำให้เรารู้สึกแน่นคอขึ้นมาได้ทันที
• อาการคอแห้งหรือระคายเคือง: การสูบบุหรี่ การดื่มน้ำน้อย หรือการอยู่ในที่ที่มีอากาศแห้งเป็นเวลานาน ก็เป็นปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการนี้ได้เช่นกัน

เมื่อไหร่ที่ความรู้สึกแน่นคอเริ่มไม่ใช่เรื่องปกติ

แม้ว่าส่วนใหญ่ภาวะลิ้นจุกปากจะไม่อันตราย แต่หมออยากให้สังเกตอาการผิดปกติที่เรียกว่า สัญญาณเตือนภัย หากใครมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรต้องรีบเข้ามาตรวจเช็กให้ละเอียดครับ

• กลืนลำบากมาก หรือกลืนแล้วรู้สึกเจ็บเหมือนอาหารติดคอจริงๆ
• น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• มีอาการเสียงแหบแห้งผิดปกติเป็นเวลานาน
• คลำพบก้อนที่บริเวณลำคอหรือต่อมน้ำเหลืองโต
• มีอาการอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำ

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นหากรู้สึกแน่นคอ

หากอาการที่เป็นอยู่ไม่รุนแรงและเกิดจากความเครียดหรือกรดไหลย้อน หมอแนะนำให้เริ่มจากการปรับพฤติกรรมก่อนครับ

• ดื่มน้ำให้เพียงพอ: การจิบน้ำบ่อยๆ ช่วยลดความรู้สึกระคายเคืองในคอได้ดี
• ลดอาหารกระตุ้นกรดไหลย้อน: เลี่ยงอาหารรสจัด ชา กาแฟ น้ำอัดลม และไม่ควรนอนทันทีหลังทานอาหาร
• ฝึกผ่อนคลายความเครียด: หมั่นสังเกตตัวเองว่าช่วงไหนที่เครียดจัดแล้วอาการกำเริบ การฝึกกำหนดลมหายใจอาจช่วยให้กล้ามเนื้อบริเวณคอผ่อนคลายขึ้น
• งดการขากเสมหะบ่อยๆ: การพยายามกระแอมคอแรงๆ ยิ่งทำให้เนื้อเยื่อระคายเคืองและอาการแน่นคอแย่ลงได้

เมื่อไหร่ที่ควรมาปรึกษาหมอ

ถ้าปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นภายใน 2 ถึง 4 สัปดาห์ หรือมีความกังวลใจมากจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การมาพบหมอเพื่อส่องกล้องดูบริเวณกล่องเสียงเป็นวิธีที่จบปัญหาได้ชัดเจนที่สุดครับ หมอจะตรวจดูว่ามีร่องรอยของการอักเสบจากกรดไหลย้อน หรือมีความผิดปกติใดๆ ซ่อนอยู่หรือไม่ ซึ่งโดยส่วนใหญ่การรักษาด้วยการปรับพฤติกรรมร่วมกับการใช้ยาช่วยลดกรดมักจะเห็นผลได้ดีมากครับ