รู้สึกเหมือนมีก้อนติดคอหรือภาวะลิ้นจุกปาก เกิดจากอะไรกันแน่

ภาวะลิ้นจุกปากคืออะไร และทำไมถึงรู้สึกเหมือนมีก้อนติดคอ

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการที่อธิบายยาก เช่น รู้สึกเหมือนมีก้อนอะไรสักอย่างติดอยู่ในคอ กลืนน้ำลายก็ไม่ลง แต่พอกินอาหารจริงๆ กลับกลืนได้ปกติ หรือบางครั้งรู้สึกเหมือนมีอะไรจุกอยู่ที่บริเวณโคนลิ้นจนน่ารำคาญใจ อาการเหล่านี้ทางการแพทย์เราเรียกกันว่า ภาวะลิ้นจุกปาก หรือภาษาอังกฤษใช้คำว่า Globus Sensation ซึ่งไม่ใช่ก้อนเนื้อร้ายหรือสิ่งแปลกปลอมแต่อย่างใด แต่เป็นความรู้สึกตึงเกร็งของกล้ามเนื้อบริเวณคอหอยที่เกิดขึ้นจากหลายปัจจัยร่วมกัน

ความเครียดและความวิตกกังวล ตัวการสำคัญที่ทำให้คอเกร็ง

สาเหตุอันดับต้นๆ ที่หมอพบได้บ่อยที่สุดคือเรื่องของสภาวะจิตใจ เมื่อเรามีความเครียดสะสม วิตกกังวล หรือมีเรื่องให้คิดมากโดยไม่รู้ตัว ร่างกายจะมีปฏิกิริยาตอบสนองโดยการเกร็งกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ รวมถึงกล้ามเนื้อบริเวณลำคอโดยที่เราไม่ตั้งใจ ทำให้รู้สึกเหมือนมีก้อนมาจุกอยู่ที่คอตลอดเวลา ยิ่งโฟกัสกับความรู้สึกนี้มากเท่าไหร่ อาการก็จะยิ่งชัดเจนและรบกวนการใช้ชีวิตมากขึ้นเท่านั้น

กรดไหลย้อนกับอาการระคายเคืองที่คอ

อีกหนึ่งสาเหตุที่มองข้ามไม่ได้คือภาวะกรดไหลย้อน แม้คนไข้จะไม่มีอาการแสบร้อนกลางอกหรือเรอเปรี้ยวให้เห็นชัดเจน แต่กรดที่ไหลย้อนขึ้นมาถึงบริเวณลำคอสามารถทำให้เกิดการระคายเคืองและบวมของเนื้อเยื่อในลำคอได้ ส่งผลให้ร่างกายรู้สึกเหมือนมีเสมหะหรือก้อนติดคออยู่ตลอดเวลา ซึ่งมักจะเป็นมากขึ้นหลังมื้ออาหารหรือเวลานอน

วิธีสังเกตอาการแบบไหนที่เสี่ยงและต้องรีบพบแพทย์

ถึงแม้ว่าภาวะลิ้นจุกปากส่วนใหญ่จะมาจากความเครียดหรือกรดไหลย้อนที่ไม่อันตราย แต่ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย หมอแนะนำว่าไม่ควรนิ่งนอนใจและควรเข้ามาตรวจเพิ่มเติมเพื่อความสบายใจ

• กลืนอาหารลำบากจริงๆ เช่น เคี้ยวแล้วกลืนไม่ลง หรืออาหารติดคอทุกครั้งที่ทาน
• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• มีอาการเจ็บคอต่อเนื่องเรื้อรัง หรือเสียงแหบผิดปกติเป็นเวลานาน
• คลำเจอก้อนเนื้อบริเวณลำคอ หรือเห็นความผิดปกติที่ช่องปากและคออย่างชัดเจน
• มีอาการอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำ

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้หายจากความรำคาญใจนี้

หากตรวจแล้วพบว่าไม่ได้เกิดจากโรคทางกายที่รุนแรง การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์คือหัวใจสำคัญของการรักษา เริ่มต้นจากการลดความเครียดด้วยการฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อ หรือหาเวลาพักผ่อนให้เพียงพอ สำหรับใครที่มีอาการจากกรดไหลย้อน การปรับพฤติกรรมการกินสำคัญมาก เช่น

• งดการทานอาหารมื้อดึกหรืออาหารรสจัด
• เลี่ยงการนอนทันทีหลังทานอาหารอย่างน้อยสามชั่วโมง
• จิบน้ำเปล่าบ่อยๆ เพื่อให้ลำคอชุ่มชื้น ลดความรู้สึกระคายเคือง
• ลดเครื่องดื่มจำพวกคาเฟอีนหรือน้ำอัดลมที่อาจกระตุ้นให้เกิดกรดไหลย้อน

อาการนี้มักจะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อเราเข้าใจกลไกของมันและเริ่มดูแลตัวเองอย่างถูกต้อง แต่หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังคงอยู่ หรือสร้างความกังวลจนกระทบต่อการใช้ชีวิต การเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจดูภายในช่องคออย่างละเอียดจะเป็นทางออกที่ดีที่สุดเพื่อให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง