ลูกชักจากไข้ พ่อแม่ต้องตั้งสติและรับมืออย่างไรให้ปลอดภัยที่สุด

นาทีชีวิตเมื่อลูกชักจากไข้ คุณพ่อคุณแม่ต้องทำตัวอย่างไร

เชื่อว่าคงไม่มีเหตุการณ์ไหนที่ทำให้คนเป็นพ่อเป็นแม่ใจหายใจคว่ำได้เท่ากับเห็นลูกตัวร้อนจี๋แล้วจู่ๆ ก็มีอาการชักเกร็งขึ้นมาต่อหน้าต่อตา ความตื่นตระหนกเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ครับ แต่ในฐานะหมอ ผมอยากบอกว่าสิ่งสำคัญที่สุดในช่วงเวลานั้นคือ สติ เพราะอาการชักจากไข้ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นในช่วงที่ไข้ขึ้นสูงฉับพลันและมักจะหยุดลงได้เองภายในเวลาไม่กี่นาที

ห้ามทำเด็ดขาด! สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดเมื่อลูกชัก

หลายครั้งที่ผมเจอคุณพ่อคุณแม่พาเด็กมาที่ห้องฉุกเฉินด้วยความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อตัวเด็กได้มากกว่าตัวอาการชักเอง ดังนั้น ขอให้จำไว้ว่าสิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่ไม่ควรทำ:

• ห้ามเอาช้อนหรือนิ้วแหย่ปากลูก: นี่คือความเชื่อที่ผิดที่สุด เพราะนอกจากลูกจะกัดนิ้วเราขาดหรือช้อนหักบาดปากแล้ว ยังอาจทำให้ฟันหักไปอุดทางเดินหายใจได้
• ห้ามกรอกน้ำหรือยาทุกชนิดในขณะที่ลูกยังชัก: เด็กยังไม่มีสติและกลืนไม่ได้ การพยายามป้อนจะทำให้ยาหรือน้ำสำลักลงปอด กลายเป็นภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายกว่าเดิม
• ห้ามจับลูกกดหรือรัดตัวแน่นเกินไป: การพยายามฝืนอาการเกร็งอาจทำให้กล้ามเนื้อหรือกระดูกได้รับบาดเจ็บได้

ขั้นตอนการรับมือเมื่อลูกเริ่มมีอาการชัก

หากเห็นลูกเริ่มมีอาการเกร็ง ตาค้าง หรือกระตุก ให้ปฏิบัติการตามขั้นตอนนี้ทันที:

• จับลูกนอนตะแคง: วิธีนี้ดีที่สุดเพื่อป้องกันไม่ให้ลิ้นตกไปอุดทางเดินหายใจ และช่วยให้เศษอาหารหรือน้ำลายไหลออกมานอกปาก ไม่สำลักเข้าปอด
• จัดสภาพแวดล้อมให้ปลอดภัย: ปูผ้าหรือหาหมอนนุ่มๆ รองศีรษะลูกไว้ เพื่อป้องกันการกระแทกกับพื้นหรือวัตถุรอบข้าง
• อย่าลืมดูเวลา: การบอกคุณหมอได้ว่าลูกชักนานกี่นาที จะช่วยในการวินิจฉัยได้แม่นยำมากครับ
• เช็ดตัวลดไข้เมื่อชักหยุดแล้ว: อย่าเช็ดตัวขณะที่ลูกกำลังเกร็ง ให้รอจนลูกหยุดชักและเริ่มรู้สึกตัวดีขึ้น จึงค่อยๆ ใช้ผ้าชุบน้ำอุณหภูมิห้องเช็ดตัวเพื่อระบายความร้อน

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาไปพบแพทย์ทันที

แม้ว่าการชักจากไข้ในเด็กส่วนใหญ่จะดูน่ากลัวแต่ไม่ได้ส่งผลเสียร้ายแรงในระยะยาว แต่มีบางกรณีที่คุณพ่อคุณแม่ต้องพาลูกไปโรงพยาบาลโดยด่วน:

• ชักนานเกิน 5 นาที: หากชักไม่หยุดสักที ต้องรีบพาไปสถานพยาบาลที่ใกล้ที่สุดทันที
• ชักซ้ำหลายครั้งภายใน 24 ชั่วโมง: นี่คือสัญญาณที่ต้องให้หมอตรวจเช็กอย่างละเอียด
• อาการชักไม่เหมือนเดิม: เช่น ชักแค่ข้างเดียวของร่างกาย หรือชักแล้วดูมีความผิดปกติทางระบบประสาทอื่นๆ ร่วมด้วย
• ลูกดูซึมผิดปกติหลังจากหยุดชัก: หากตื่นขึ้นมาแล้วดูไม่สดใส ไม่ตอบสนอง หรือคอแข็ง ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมว่ามีการติดเชื้อในระบบประสาทร่วมด้วยหรือไม่

สุดท้ายนี้ หมออยากย้ำว่า การชักจากไข้ไม่ได้แปลว่าลูกจะเป็นโรคลมชักเสมอไป ขอให้คุณพ่อคุณแม่หมั่นสังเกตอาการไข้ของลูก หากเริ่มตัวร้อนให้รีบเช็ดตัวและป้อนยาลดไข้ตามน้ำหนักตัวที่เหมาะสม ก็จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดอาการชักได้ครับ