มือลอก แสบแดง หลังถูบ้านล้างห้องน้ำ: รับมืออย่างไรกับอาการระคายเคืองจากสารเคมีในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด

ช่วงนี้หลายคนคงใช้เวลาทำความสะอาดบ้านกันยกใหญ่ ทั้งขัดห้องน้ำ เช็ดกระจก ล้างพื้นด้วยน้ำยาฤทธิ์รุนแรงเพื่อให้บ้านสะอาดเอี่ยมอี่ยม แต่พอเสร็จงานกลับต้องมานั่งกุมขมับเพราะผิวหนังเริ่มประท้วง มือแห้งกราก แสบแดง คันยิบๆ หรือบางคนถึงกับลอกเป็นขุย ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยครับ หมอเจอคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการแบบนี้แทบทุกวันหลังวันหยุดยาวหรือช่วงที่ทำความสะอาดบ้านครั้งใหญ่

ทำไมแค่น้ำยาล้างห้องน้ำถึงทำร้ายผิวเราได้ขนาดนี้?

เวลาที่เราเทน้ำยาทำความสะอาดลงบนพื้นหรือฟองน้ำ สารเคมีตัวร้ายในนั้นไม่ว่าจะเป็นกรดไฮโดรคลอริก สารฟอกขาว (คลอรีน) หรือแอมโมเนีย จะทำหน้าที่ละลายคราบไขมันและสิ่งสกปรก แต่ปัญหาคือผิวหนังของเราก็มีชั้นไขมันตามธรรมชาติที่ทำหน้าที่เปรียบเสมือนเกราะคุ้มกันความชุ่มชื้น เมื่อสารเคมีเหล่านี้โดนผิว มันไม่ได้กัดแค่คราบสกปรกบนพื้นครับ แต่มันเข้าไปชะล้างน้ำมันและเกราะป้องกันผิวของเราออกไปจนหมดเกลี้ยง ทำให้ผิวสูญเสียน้ำอย่างรวดเร็ว เกิดการอักเสบระคายเคืองอย่างที่เราเรียกว่า Contact Dermatitis หรือผื่นผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส

เช็กดูซิว่าอาการแบบไหนเข้าข่ายแพ้สารเคมีทำความสะอาด

อาการเตือนภัยที่ผิวส่งสัญญาณบอกเรามักจะมาเป็นสเต็ป เริ่มตั้งแต่ระดับเบาไปจนถึงขั้นรุนแรง ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้ไหม:

• ระคายเคืองเบื้องต้น: ผิวแห้งตึงทันทีหลังสัมผัส มีอาการแสบร้อนยิบๆ บริเวณซอกนิ้วหรือฝ่ามือ
• อักเสบชัดเจน: ผิวเริ่มแดงจัด บวมเล็กน้อย คันคะเยอจนห้ามใจไม่ให้เกาไม่ได้
• ขั้นรุนแรง: ผิวแห้งแตกจนเป็นร่องลึก มีตุ่มน้ำใสๆ ขึ้น ถ้าเกาจนแตกอาจกลายเป็นแผลติดเชื้อแบคทีเรียได้ง่าย

เมื่อผิวเริ่มประท้วง First Aid เบื้องต้นที่ต้องทำทันที

ถ้าเผลอไปโดนน้ำยาแรงๆ แล้วเริ่มรู้สึกแสบผิว อย่าเพิ่งตกใจครับ ให้รีบจัดการตามขั้นตอนนี้โดยด่วนเพื่อลดความเสียหายของผิวหนัง:

• ล้างน้ำเปล่าให้สะอาด: เปิดก๊อกน้ำไหลผ่านบริเวณที่โดนสารเคมีอย่างน้อยสิบถึงสิบห้าบาท เพื่อเจือจางและชะล้างสารเคมีออกให้หมดจด ห้ามใช้น้ำอุ่นเด็ดขาดเพราะจะยิ่งทำให้ผิวแห้งและแสบมากขึ้น
• ซับให้แห้งเบาๆ: ใช้ผ้าสะอาดซับผิวเบาๆ ไม่ควรเอาผ้าถูแรงๆ เพราะผิวตอนนั้นกำลังบอบบางมาก
• โบกครีมบำรุงทันที: ทามอยส์เจอไรเซอร์สูตรอ่อนโยนที่ไม่มีน้ำหอมและแอลกอฮอล์ เพื่อช่วยกักเก็บความชุ่มชื้นและซ่อมแซมเกราะป้องกันผิวที่เสียหาย

วิธีดูแลตัวเองระยะยาวเพื่อให้ผิวกลับมาแข็งแรง

กว่าเกราะป้องกันผิวจะสร้างตัวกลับมาได้ปกติอาจต้องใช้เวลาเป็นสัปดาห์ ช่วงนี้จึงต้องดูแลเป็นพิเศษ งดใช้น้ำหอม สบู่แรงๆ หรือสครับขัดผิวบริเวณนั้นเด็ดขาด และที่สำคัญที่สุดคือการป้องกันไม่ให้โดนซ้ำสอง

ป้องกันไว้ก่อนดีกว่าแก้: ใส่ถุงมือทุกครั้งที่ต้องหยิบน้ำยาทำความสะอาด

วิธีที่ดีที่สุดคือตัดไฟตั้งแต่ต้นลม การสวมถุงมือยางทุกครั้งก่อนเริ่มภารกิจทำความสะอาดบ้านคือยาวิเศษที่ช่วยได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่มีข้อควรระวังนิดหน่อยคือ ถ้าต้องทำความสะอาดนานๆ เหงื่ออาจจะออกและอับชื้นในถุงมือจนระคายเคืองได้ แนะนำให้ใส่ถุงมือผ้าบางๆ ไว้ข้างในก่อนใส่ถุงมือยางอีกชั้นเพื่อซับเหงื่อ หรือเลือกถุงมือยางที่มีความหนาพอเหมาะและถอดพักมือเป็นระยะ

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ต้องมาหาหมอผิวหนัง

ถ้าทำตามวิธีข้างต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายในสองถึงสามวัน หรือมีอาการลุกลามใหญ่โต ผิวแตกเป็นแผลลึก มีน้ำหนองซึม หรือบวมแดงร้อนจนน่ากลัว แนะนำว่าควรมาพบแพทย์ผิวหนังเพื่อรับยาทากลุ่มสเตียรอยด์อ่อนๆ หรือยาลดการอักเสบที่เหมาะสม อย่าปล่อยให้เรื้อรังจนผิวหนังบริเวณนั้นหนาตัวและรักษาหายยากครับ