ลูกนอนกรนหรือหายใจสะดุด? สัญญาณเตือนภาวะหยุดหายใจขณะหลับในเด็กที่พ่อแม่ไม่ควรมองข้าม

ลูกนอนกรนเสียงดังเป็นเรื่องปกติจริงหรือ

หลายครั้งที่คุณพ่อคุณแม่พาลูกมาปรึกษาที่คลินิก มักจะเริ่มจากคำถามว่า ทำไมลูกถึงนอนกรนเสียงดังเหมือนผู้ใหญ่ ทั้งที่เด็กไม่ควรจะมีอาการแบบนี้ หลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องน่ารักหรือคิดไปเองว่าลูกหลับลึก แต่จริงๆ แล้ว การที่เด็กนอนกรนเสียงดังหรือมีลักษณะหายใจติดขัดบ่อยครั้ง อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึง ภาวะหยุดหายใจขณะหลับในเด็ก ซึ่งส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางร่างกายและสมองของลูกได้มากกว่าที่คิด

กลไกที่ทำให้เด็กหยุดหายใจตอนหลับ

สาเหตุหลักมักเกิดจากทางเดินหายใจส่วนบนตีบแคบลงขณะที่กล้ามเนื้อคอคลายตัวตอนหลับ โดยเฉพาะในเด็ก สาเหตุอันดับหนึ่งที่พบบ่อยที่สุดคือ ต่อมทอนซิลหรือต่อมอะดีนอยด์มีขนาดใหญ่ผิดปกติ จนไปขวางกั้นทางเดินหายใจ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น:

• ภาวะภูมิแพ้จมูกอักเสบเรื้อรัง ทำให้เยื่อบุจมูกบวมจนหายใจไม่สะดวก
• เด็กที่มีน้ำหนักเกินหรือภาวะอ้วน ทำให้มีไขมันมาเบียดบริเวณช่องคอ
• โครงสร้างใบหน้าหรือขากรรไกรที่ผิดปกติแต่กำเนิด

สังเกตอย่างไรว่าลูกเข้าข่ายมีความเสี่ยง

อาการไม่ได้มีแค่การนอนกรนเท่านั้น แต่ยังมีพฤติกรรมระหว่างวันและขณะหลับที่น่าสังเกต ดังนี้:

• ลูกนอนกรนเสียงดังต่อเนื่องแทบทุกคืน
• มีลักษณะเหมือนสำลัก หายใจเฮือก หรือหยุดหายใจไปชั่วขณะแล้วหายใจต่อแรงๆ
• ท่านอนที่ผิดปกติ เช่น ชอบนอนหงายคอเงย หรือนอนตะแคงตัวคู้
• ตื่นมาปัสสาวะรดที่นอนในเด็กที่เลิกปัสสาวะรดที่นอนไปแล้ว
• กลางวันลูกมีอาการง่วงซึม หงุดหงิดง่าย หรือสมาธิสั้นผิดปกติ

ถ้าปล่อยทิ้งไว้จะส่งผลเสียอย่างไรบ้าง

เมื่อเด็กนอนหลับไม่สนิท ออกซิเจนไปเลี้ยงร่างกายไม่เพียงพอ ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมา ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการหลั่งโกรทฮอร์โมน (Growth Hormone) ทำให้เด็กตัวเตี้ยกว่าเกณฑ์ที่ควรจะเป็น นอกจากนี้ยังมีผลต่อสมอง ทำให้ความจำแย่ลง การเรียนรู้ช้าลง และส่งผลต่ออารมณ์ที่แปรปรวนในระยะยาว

การตรวจวินิจฉัยและการรักษาที่ต้นเหตุ

หากสงสัยว่าลูกเข้าข่ายภาวะนี้ หมอแนะนำให้มาตรวจประเมินเบื้องต้น โดยจะมีการซักประวัติอย่างละเอียด หรือทำ Sleep Test เพื่อตรวจวัดระดับออกซิเจนและการทำงานของร่างกายขณะหลับ การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุเป็นสำคัญ เช่น:

• การผ่าตัดต่อมทอนซิลหรืออะดีนอยด์ออกในกรณีที่โตจนอุดกั้นทางเดินหายใจ
• การใช้ยาพ่นจมูกเพื่อลดอาการภูมิแพ้
• การควบคุมน้ำหนักตัวหากสาเหตุมาจากความอ้วน
• การปรึกษาทันตแพทย์เพื่อจัดฟันหรือปรับโครงสร้างขากรรไกรในบางราย

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพามาหาหมอ

หากสังเกตว่าลูกมีอาการนอนกรนร่วมกับภาวะหยุดหายใจเป็นพักๆ จนตัวเขียว หรือมีอาการง่วงนอนกลางวันมากจนส่งผลต่อการเรียนและความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง อย่ารอช้าครับ การพามาตรวจตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ลูกได้รับการรักษาและกลับมามีคุณภาพการนอนที่ดีขึ้น ซึ่งนั่นหมายถึงพัฒนาการที่ดีขึ้นของลูกด้วยครับ