ภาวะหยุดหายใจขณะหลับในเด็ก เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ไม่ควรมองข้าม

ลูกนอนกรนเสียงดังผิดปกติ สัญญาณเตือนที่พ่อแม่ต้องใส่ใจ

เวลาเห็นลูกนอนหลับปุ๋ย หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าลูกนอนกรนเสียงดัง ปากอ้าหายใจ หรือมีช่วงที่ดูเหมือนหยุดหายใจไปชั่วขณะแล้วสะดุ้งเฮือกขึ้นมา นั่นอาจไม่ใช่การนอนหลับที่สนิทอย่างที่เห็น แต่เป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับในเด็ก ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้ อาจส่งผลกระทบต่อทั้งพัฒนาการทางสมองและสุขภาพหัวใจของลูกรักได้

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับในเด็ก เกิดขึ้นได้อย่างไร

โดยปกติแล้ว ขณะที่เราหลับ กล้ามเนื้อบริเวณทางเดินหายใจส่วนต้นจะผ่อนคลายลง แต่ในเด็กที่มีภาวะนี้ ช่องทางเดินหายใจจะตีบแคบกว่าปกติ หรือมีสิ่งกีดขวาง ทำให้ลมหายใจผ่านเข้าออกได้ลำบาก เมื่ออากาศผ่านช่องที่แคบมาก จะเกิดการสั่นสะเทือนกลายเป็นเสียงกรน และถ้าทางเดินหายใจอุดกั้นจนสนิทในช่วงสั้นๆ ร่างกายก็จะขาดออกซิเจนชั่วคราว ส่งผลให้เด็กต้องพยายามหายใจเข้าแรงๆ จนตัวสะดุ้งตื่นขึ้นมาเพื่อสูดอากาศเข้าไปใหม่

สังเกตอาการลูกรักตอนหลับ ให้รู้ว่าเสี่ยงหรือไม่

ลองหมั่นสังเกตพฤติกรรมการนอนของลูกในช่วงค่ำคืน หากพบอาการเหล่านี้ ควรเริ่มเฝ้าระวัง:

• นอนกรนเสียงดังแทบทุกคืน
• หายใจลำบาก หรือมีเสียงครืดคราดเหมือนพยายามหายใจ
• มีช่วงที่หยุดหายใจไปประมาณ 3-5 วินาที แล้วตามด้วยเสียงเฮือกหรือการพลิกตัวแรง
• นอนดิ้นมาก ท่าทางการนอนแปลกๆ เช่น ชอบนอนหงายและเงยคอขึ้นสูง
• เหงื่อออกมากผิดปกติขณะหลับ

กลางวันงอแง ตื่นมาไม่สดชื่น ผลกระทบที่สะท้อนจากกลางคืน

เมื่อลูกไม่ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่เพราะต้องสะดุ้งตื่นหลายครั้งในหนึ่งคืน ส่งผลให้เด็กที่มีภาวะนี้มักแสดงอาการในช่วงกลางวัน เช่น:

• ง่วงนอนตอนกลางวัน หรือหลับในห้องเรียน
• มีปัญหาเรื่องสมาธิสั้น เรียนรู้ช้า หรือความจำลดลง
• อารมณ์หงุดหงิดง่าย งอแงผิดปกติ
• ปวดหัวบ่อยในช่วงเช้าหลังจากตื่นนอน

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้เกิดภาวะนี้ในเด็ก

สาเหตุอันดับหนึ่งในเด็กไทยคือ ต่อมทอนซิลและต่อมอะดีนอยด์โต ซึ่งเป็นต่อมน้ำเหลืองในลำคอที่ทำหน้าที่กรองเชื้อโรค แต่ในเด็กบางคนต่อมนี้มีขนาดใหญ่จนไปเบียดทางเดินหายใจ นอกจากนี้ยังมีเรื่องของน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์ ภูมิแพ้จมูกเรื้อรัง หรือลักษณะโครงสร้างใบหน้าที่แคบ ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยส่งเสริมให้เกิดอาการได้ง่ายขึ้น

การวินิจฉัยและการตรวจการนอนหลับ

หากสงสัยว่าลูกเข้าข่ายภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หมอจะแนะนำให้ตรวจ Sleep Test หรือการตรวจการนอนหลับ โดยจะมีการติดตั้งอุปกรณ์เพื่อวัดระดับออกซิเจนในเลือด การเต้นของหัวใจ และคลื่นสมอง เพื่อดูว่าในหนึ่งคืนลูกหยุดหายใจไปกี่ครั้งและนานเท่าไหร่ ข้อมูลนี้สำคัญมากในการวางแผนรักษาที่ตรงจุด

วิธีรักษาเพื่อคืนการนอนหลับที่มีคุณภาพให้ลูก

ข่าวดีคือภาวะนี้ส่วนใหญ่รักษาให้หายขาดได้ โดยเริ่มจากการรักษาตามสาเหตุ หากเกิดจากต่อมทอนซิลหรืออะดีนอยด์โตมาก การผ่าตัดนำต่อมส่วนเกินออกมักเห็นผลชัดเจนที่สุด เด็กจะกลับมาหายใจโล่งและหลับสนิทได้อีกครั้ง ส่วนกรณีที่มีเรื่องภูมิแพ้ร่วมด้วย การพ่นยาจมูกก็ช่วยลดอาการบวมได้เป็นอย่างดี การได้นอนหลับอย่างเต็มอิ่มจะช่วยให้ลูกกลับมาร่าเริง พัฒนาการดี และเติบโตได้อย่างสมวัยตามที่ควรจะเป็น