ปูพื้นฐานกระดูกลูกให้แข็งแรงตั้งแต่วัยเด็ก โตไปจะได้ไม่ต้องกังวลเรื่องกระดูกพรุน

ช่วงวัยเด็กคือนาทีทองของการสะสมความหนาแน่นกระดูก

เวลาตรวจคนไข้ที่มีปัญหาเรื่องกระดูกบางหรือกระดูกพรุนในวัยสูงอายุ หมอมักจะนึกย้อนไปถึงจุดเริ่มต้นเสมอ หลายคนอาจไม่รู้ว่า ร่างกายของเราสร้างมวลกระดูกสะสมได้มากที่สุดในช่วงวัยเด็กและวัยรุ่น เปรียบเสมือนการฝากเงินไว้ในธนาคาร ยิ่งเราฝากสะสมไว้มากเท่าไหร่ในช่วงอายุสิบปีแรกและวัยรุ่น ต้นทุนกระดูกก็จะยิ่งสูงและมั่นคงไปจนแก่เฒ่า

ช่วงเวลานี้จึงเป็นโอกาสเดียวในชีวิตที่โครงสร้างกระดูกจะขยายทั้งขนาดและความหนาแน่นได้อย่างเต็มที่ หากปล่อยให้เด็กๆ พลาดช่วงเวลานี้ไป โอกาสที่จะกลับมาเสริมสร้างกระดูกให้หนาแน่นเท่าเดิมในวัยผู้ใหญ่แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย

สารอาหารสำคัญที่กระดูกลูกรักขาดไม่ได้

การสร้างกระดูกไม่ได้อาศัยแค่นมวัวเพียงอย่างเดียวอย่างที่เราคุ้นเคยกัน แต่ต้องอาศัยทีมเวิร์กของสารอาหารหลายชนิดที่ทำงานร่วมกันอย่างลงตัว

• แคลเซียม ตัวสร้างความแข็งแกร่ง: นอกจากนมแล้ว ยังมีปลาเล็กปลาน้อยที่กินได้ทั้งก้าง เต้าหู้แข็ง ผักใบเขียวเข้ม เช่น คะน้าและกวางตุ้ง ซึ่งช่วยเติมแคลเซียมให้กระดูกได้เป็นอย่างดี
• วิตามินดี กุญแจสำคัญในการดูดซึม: ต่อให้กินแคลเซียมเข้าไปเยอะแค่ไหน ร่างกายก็ดึงไปใช้ไม่ได้ถ้าขาดวิตามินดี วิธีที่ดีที่สุดคือการให้เด็กๆ ออกไปโดนแดดอ่อนๆ ยามเช้า หรือกินอาหารอย่างไข่แดงและปลาที่มีไขมันดี
• โปรตีนและสารอาหารเสริมอื่นๆ: โปรตีนช่วยสร้างโครงสร้างพื้นฐานของกระดูก ขณะที่แมกนีเซียมและฟอสฟอรัสก็มีส่วนช่วยให้ความหนาแน่นของกระดูกสมบูรณ์ขึ้น

ขยับตัวให้มาก ออกกำลังกายแบบไหนช่วยกระตุ้นกระดูก

กระดูกเป็นเนื้อเยื่อที่มีชีวิต ยิ่งใช้งานและได้รับแรงกระแทกที่เหมาะสม ยิ่งมีความหนาแน่นเพิ่มขึ้น การให้เด็กๆ นั่งๆ นอนๆ เล่นแท็บเล็ตจึงไม่ช่วยให้กระดูกแข็งแรง

กิจกรรมที่ช่วยกระตุ้นการสร้างมวลกระดูกได้ดีที่สุดคือการออกกำลังกายที่มีแรงกระแทกต่อกระดูก (Weight-bearing and Impact Exercise) เช่น การวิ่งกระโดด การเล่นกีฬาอย่างบาสเกตบอล ฟุตบอล หรือกระโดดเชือก แรงกระแทกเหล่านี้ส่งสัญญาณไปที่เซลล์สร้างกระดูกให้ทำงานอย่างเต็มที่ ทำให้เนื้อกระดูกหนาและแข็งแรงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ฮอร์โมนแห่งการเจริญเติบโตถึงทำงาน

หลายคนมองข้ามเรื่องการนอนหลับ แต่จริงๆ แล้ว ช่วงเวลาที่เด็กๆ หลับสนิท เป็นช่วงที่ร่างกายหลั่งโกรทฮอร์โมน (Growth Hormone) ออกมามากที่สุด ฮอร์โมนตัวนี้ไม่ได้ทำหน้าที่แค่เรื่องความสูงของร่างกายเท่านั้น แต่ยังมีส่วนสำคัญในการซ่อมแซมและพัฒนากระดูกให้เติบโตอย่างสมบูรณ์

การปล่อยให้เด็กนอนดึกหรือพักผ่อนไม่เพียงพอติดต่อกันนานๆ จึงส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเจริญเติบโตของกระดูกและโครงสร้างร่างกายโดยรวม

พฤติกรรมทำลายกระดูกในเด็กที่ต้องรีบปรับเปลี่ยน

ในยุคปัจจุบัน ไลฟ์สไตล์ของเด็กๆ เปลี่ยนไปมาก ซึ่งบางอย่างกำลังทำลายมวลกระดูกโดยที่เราไม่รู้ตัว เช่น การดื่มน้ำอัดลมหรือน้ำหวานจัดๆ ซึ่งกรดและน้ำตาลในเครื่องดื่มเหล่านี้ขัดขวางการดูดซึมแคลเซียม นอกจากนี้ การอยู่ในร่มตลอดเวลาไม่โดนแดด ทำให้ร่างกายขาดวิตามินดี การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เด็กๆ ออกมากลางแจ้ง กินอาหารครบหมู่ และลดขนมกรุบกรอบ จึงเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุดเพื่อให้เด็กเติบโตไปพร้อมกับสุขภาพกระดูกที่แข็งแรงในระยะยาว