นอนกรนเสียงดังจนแฟนสะดุ้งตื่น ระวังภัยเงียบจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น

เวลานอนหลับ หลายคนอาจมองว่าการกรนเป็นเรื่องปกติธรรมดา หรือบางคนคิดว่าเป็นแค่เสียงรบกวนคนข้างกายที่น่ารำคาญเท่านั้น แต่ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้มานาน อยากบอกว่าเสียงกรนดังๆ บางทีมันไม่ใช่แค่เรื่องนอนกรนธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนภัยของโรคร้ายที่ซ่อนอยู่ โดยเฉพาะอาการที่เรียกว่า ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น ซึ่งถ้าปล่อยไว้ไม่รักษา อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพระยะยาวได้มากกว่าที่คิด

เสียงกรนแบบไหนที่เข้าข่ายอันตรายและต้องระวัง

คนไข้หลายคนชอบมาปรึกษาว่า สามีหรือภรรียบ่นเรื่องนอนกรนทุกคืน จนบางทีรู้สึกเหมือนคนนอนข้างๆ หยุดหายใจไปพักหนึ่งแล้วค่อยสะดุ้งเฮือกขึ้นมาหายใจต่อ อาการแบบนี้แหละครับที่เป็นจุดสังเกตสำคัญ เพราะในจังหวะที่เงียบไปนั้น คือช่วงที่ทางเดินหายใจส่วนบนยุบตัวลงมาปิดกั้น ทำให้อากาศไม่สามารถไหล ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดก เข้าสู่ปอดได้ สมองจึงต้องสั่งให้ร่างกายตื่นตัวขึ้นมาแบบไม่รู้ตัวเพื่อให้หายใจ ส่งผลให้นอนหลับไม่สนิทตลอดทั้งคืน

ทำไมเวลานอนหลับกล้ามเนื้อคอถึงปิดกั้นทางเดินหายใจ

มาทำความเข้าใจกลไกง่ายๆ กันครับ ปกติเวลาที่เราตื่น กล้ามเนื้อบริเวณลำคอ ลิ้น และเพดานอ่อน จะคอยพยุงทางเดินหายใจให้เปิดโล่งอยู่เสมอ แต่พอเราเคลิ้มหลับ กล้ามเนื้อเหล่านี้จะเริ่มผ่อนคลายตัวลงโดยธรรมชาติ สำหรับบางคนที่มีเนื้อเยื่อบริเวณคอหนา มีต่อมทอนซิลใหญ่ หรือมีโครงสร้างกรามที่ถอยร่นไปด้านหลัง ช่องคอที่แคบอยู่แล้วก็จะยิ่งปิดตัวลงสนิทเมื่อกล้ามเนื้อหย่อนตัวลง อากาศก็เลยผ่านลงไปไม่ได้ เกิดเป็นการสะดุดของการหายใจซ้ำแล้วซ้ำเล่าตลอดคืน

ผลกระทบระยะยาวเมื่อสมองขาดออกซิเจนทุกคืน

พอนอนแล้วหยุดหายใจบ่อยๆ ระดับออกซิเจนในเลือดก็จะวูบตกลง สมองก็ต้องทำงานหนักเพื่อปลุกเราให้ตื่นขึ้นมาหายใจ แม้เราจะจำเหตุการณ์ไม่ได้ แต่ร่างกายไม่ได้พักผ่อนจริงๆ ตื่นเช้ามาจึงมักจะมีอาการเหล่านี้

• ตื่นมาแล้วไม่สดชื่น เหมือนนอนเท่าไหร่ก็ไม่พอ ง่วงนอนเพลียระหว่างวันตลอดเวลา
• ปวดหัวตอนตื่นนอน หรือรู้สึกมึนงง สมองตื้อ คิดอะไรไม่ค่อยออก
• หงุดหงิดง่าย สมาธิสั้น อารมณ์แปรปรวนโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ความดันโลหิตสูง ควบคุมยาก และเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง หรืออัมพฤกษ์อัมพาตในอนาคต

วิธีดูแลรักษาและการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน

ข่าวดีคือโรคนี้รักษาให้หายและควบคุมได้ครับ ถ้าอาการยังไม่รุนแรง การปรับพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ก็ช่วยได้มาก เช่น การลดน้ำหนักส่วนเกินเพราะไขมันที่สะสมรอบคอเป็นตัวการสำคัญ หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอนเพราะจะทำให้กล้ามเนื้อคอหย่อนตัวมากกว่าปกติ และฝึกท่านอนตะแคงแทนการนอนหงาย

แต่ถ้าเป็นมาก แพทย์อาจพิจารณาให้ใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก หรือที่เรียกว่าซีปาป (CPAP) ขณะนอนหลับ ซึ่งเจ้าเครื่องนี้ทำหน้าที่เป่าลมผ่านหน้ากากอ่อนๆ เพื่อดันทางเดินหายใจให้เปิดค้างไว้ตลอดเวลา ทำให้เรากลับมาหายใจได้ราบรื่นและนอนหลับสนิทได้อีกครั้ง

เช็กความเสี่ยงเบื้องต้นด้วยตัวเองก่อนมาพบแพทย์

ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการนอนกรนเสียงดังร่วมกับหายใจสะดุด ตื่นมาคอแห้ง ปากแห้ง หรือเพลียระหว่างวันมากๆ แนะนำให้ลองมาพบแพทย์เพื่อตรวจการนอนหลับ หรือที่เรียกว่า Sleep Test การตรวจนี้จะช่วยบอกระดับความรุนแรงได้อย่างแม่นยำ ทำให้เราเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมที่สุด เพื่อคืนคุณภาพชีวิตและการนอนหลับที่ดีให้กับตัวคุณเองครับ