ลูกป่วยบ่อยด้วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจในเด็ก พ่อแม่มือใหม่ต้องรับมืออย่างไร

ทำไมลูกน้อยถึงเป็นหวัดหรือติดเชื้อทางเดินหายใจได้บ่อยนัก

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยสงสัยว่าทำไมลูกถึงป่วยบ่อย โดยเฉพาะช่วงที่เข้าโรงเรียนหรือไปเนอสเซอรี่ใหม่ๆ เหตุผลหลักคือระบบภูมิคุ้มกันของเด็กเล็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ ประกอบกับเชื้อโรคในอากาศ โดยเฉพาะเชื้อไวรัสที่ติดต่อผ่านการไอ จาม หรือการสัมผัสสิ่งของร่วมกัน ทำให้เกิดโรคติดเชื้อทางเดินหายใจในเด็กได้ง่าย ซึ่งมักจะแสดงอาการผ่านทางจมูก คอ หลอดลม ไปจนถึงปอด

สัญญาณเตือนที่บอกว่าลูกกำลังติดเชื้อ

อาการเริ่มต้นมักดูเหมือนไข้หวัดธรรมดา แต่คุณพ่อคุณแม่ควรคอยสังเกตความเปลี่ยนแปลงอย่างใกล้ชิด ดังนี้

• มีน้ำมูกไหล อาจเริ่มจากใสๆ แล้วเปลี่ยนเป็นสีขุ่นหรือเขียว
• ไอแห้ง หรือไอมีเสมหะปน
• มีไข้ ตัวร้อน บางรายอาจมีไข้สูงจนหนาวสั่น
• เจ็บคอ กลืนน้ำลายลำบาก หรือเด็กเล็กอาจมีอาการงอแงผิดปกติเพราะกินนมได้น้อยลง
• หายใจเร็ว หายใจมีเสียงวี้ด หรือหายใจลำบากจนหน้าอกบุ๋ม

แยกให้ออกระหว่างหวัดธรรมดากับภาวะที่น่ากังวล

การแยกโรคไม่ได้สำคัญแค่เรื่องยา แต่สำคัญเรื่องการเฝ้าระวัง หากเป็นหวัดธรรมดา (Common Cold) ลูกมักจะยังดูร่าเริง กินอาหารได้ แต่หากเป็นการติดเชื้อที่ลุกลาม เช่น หลอดลมอักเสบ หรือปอดอักเสบ ลูกจะมีอาการเหนื่อยหอบ เพลียมาก และไข้ไม่ลดลง ซึ่งเป็นสัญญาณว่าเชื้อโรคอาจลงไปถึงทางเดินหายใจส่วนล่างแล้ว

วิธีดูแลลูกน้อยเมื่อเริ่มป่วยที่บ้าน

ในช่วงที่ลูกมีอาการป่วยเบื้องต้น การดูแลที่ถูกต้องจะช่วยให้ลูกฟื้นตัวได้เร็วขึ้น

• ให้จิบน้ำอุ่นบ่อยๆ เพื่อช่วยละลายเสมหะและลดอาการระคายเคืองคอ
• ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือหากมีน้ำมูกมาก เพื่อให้ลูกหายใจสะดวกขึ้น โดยเฉพาะก่อนมื้อนมหรือก่อนนอน
• เช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง ไม่ควรใช้น้ำเย็นจัด
• จัดห้องนอนให้ระบายอากาศดี ไม่ร้อนหรืออับชื้นจนเกินไป

อาการแบบไหนที่ต้องพาลูกไปพบแพทย์ด่วน

อย่ารอจนอาการทรุดหนัก หากพบว่าลูกมีอาการต่อไปนี้ ควรพาไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด

• หายใจเร็วผิดปกติ หายใจลำบาก หรือเห็นร่องซี่โครงชัดเจนเวลาหายใจ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ
• ไข้สูงลอยเกิน 2-3 วัน และไม่มีท่าทีว่าจะดีขึ้น
• ซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ ปัสสาวะน้อยลงกว่าปกติ
• มีอาการไอต่อเนื่องจนอาเจียนหรือนอนไม่ได้

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างสุขนิสัยให้ลูก

การป้องกันโรคติดเชื้อทางเดินหายใจเริ่มจากการปลูกฝังการล้างมือให้สะอาดก่อนกินอาหารและหลังเล่นของเล่น รวมถึงการสอนให้ลูกใช้ช้อนกลางและไม่ใช้แก้วน้ำร่วมกับผู้อื่น นอกจากนี้ การฉีดวัคซีนพื้นฐานตามกำหนดและการรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงด้วยการนอนหลับพักผ่อนที่เพียงพอ จะช่วยเสริมเกราะป้องกันให้ลูกมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงต่อสู้กับเชื้อโรคได้ดียิ่งขึ้น