ลูกยังเล็กอยู่ ทำไมถึงตรวจเจอภาวะไขมันในเลือดสูงและโคเลสเตอรอลในเด็ก

เวลาหมอตรวจเลือดเด็กๆ แล้วเจอว่ามีผลเลือดโชว์ตัวเลขไขมันสูงเกินเกณฑ์ พ่อแม่หลายคนมักจะตกใจและงุนงงเป็นธรรมดา เพราะภาพจำที่เราคุ้นเคยกันคือโรคไขมันในเลือดสูงมักจะเกิดขึ้นกับผู้ใหญ่หรือคนสูงอายุที่ชอบกินของทอดของมัน แต่วันนี้หมออยากมาเล่าให้ฟังว่าเรื่องนี้ใกล้ตัวกว่าที่คิด และทำไมเราถึงต้องใส่ใจเรื่องภาวะไขมันในเลือดสูงและโคเลสเตอรอลตั้งแต่ลูกยังตัวเล็กๆ

ลูกเราเข้าข่ายไหม ทำไมเด็กๆ ถึงไขมันในเลือดสูงได้

หลายคนสงสัยว่าเด็กที่วิ่งเล่นซุกซนตามวัย ทำไมไขมันถึงไปเกาะตามหลอดเลือดได้ สาเหตุหลักๆ แบ่งออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ คือกลุ่มที่เป็นจากพันธุกรรม ซึ่งถ่ายทอดมาจากคุณพ่อคุณแม่ที่มีภาวะนี้เช่นกัน แม้ว่าเด็กคนนั้นจะรูปร่างผอมและกินอาหารคลีนแค่ไหนก็ตาม กับอีกกลุ่มหนึ่งซึ่งพบได้บ่อยขึ้นเรื่อยๆ ในยุคนี้ นั่นคือพฤติกรรมการใช้ชีวิตและการกิน

อาหารจานด่วน ขนมกรุบกรอบ น้ำอัดลม ชานมไข่มุก รวมถึงการนั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือมือถือโดยไม่ค่อยได้ขยับร่างกายไปวิ่งเล่นกลางแจ้ง สิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดการสะสมของพลังงานส่วนเกิน และแปลงสภาพเป็นไขมันร้ายที่เข้าไปป้วนเปี้ยนอยู่ในกระแสเลือดของเด็กๆ ตั้งแต่อายุยังน้อย

อันตรายแค่ไหนถ้าปล่อยไว้โดยไม่ยอมปรับเปลี่ยน

พ่อแม่บางท่านอาจจะคิดว่าปล่อยให้เด็กโตขึ้นก่อนค่อยลดน้ำหนักหรือคุมอาหารทีเดียวก็ได้ หมอต้องบอกเลยว่าความคิดนี้อันตรายมากครับ เพราะคราบไขมันที่เกาะอยู่ตามผนังหลอดเลือด มันไม่ได้รอให้ลูกอายุสี่หรือห้าสิบปีถึงจะเริ่มสร้างปัญหา แต่มันเริ่มสะสมความหนาและสร้างความเสียหายให้หลอดเลือดตั้งแต่วัยเด็กและวัยรุ่น

เมื่อเด็กกลุ่มนี้โตเป็นผู้ใหญ่ ความเสี่ยงที่จะเผชิญกับโรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง หรืออัมพฤกษ์อัมพาต จะพุ่งสูงขึ้นกว่าเด็กทั่วไปอย่างเทียบกันไม่ได้ การที่เราตรวจพบเร็วตั้งแต่เด็ก จึงเป็นโอกาสทองที่จะช่วยตัดไฟตั้งแต่ต้นลม

วิธีดูแลและปรับพฤติกรรมให้ลูกรักห่างไกลจากไขมันเกิน

ข่าวดีคือ ไขมันในเลือดสูงในเด็กส่วนใหญ่ที่ไม่ได้มาจากพันธุกรรมแท้จริง สามารถปรับปรุงให้ดีขึ้นได้ด้วยความร่วมมือของคนในครอบครัว โดยไม่ต้องพึ่งพายาตั้งแต่เริ่มต้น หมอมีแนวทางง่ายๆ ที่อยากแนะนำดังนี้ครับ

• ชวนกันปรับเปลี่ยนเมนูบนโต๊ะอาหาร: เน้นผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ลดอาหารทอด อาหารมัน และขนมที่มีน้ำตาลสูง เปลี่ยนมาเป็นการต้ม นึ่ง หรืออบแทน
• ชวนขยับร่างกายให้สนุกสนาน: ลดเวลาหน้าจอลง แล้วหากิจกรรมที่ได้ขยับเขยื้อnร่างกาย เช่น การวิ่งเล่นที่สนามเด็กเล่น การปั่นจักรยาน หรือการว่ายน้ำร่วมกันในครอบครัว
• ตรวจติดตามอาการสม่ำเสมอ: หากคุณหมอแนะนำให้ตรวจเลือดติดตามผล ก็ควรพามาตามนัดเพื่อดูว่าระดับไขมันลดลงอยู่ในเกณฑ์ที่น่าพอใจหรือยัง

การดูแลสุขภาพหลอดเลือดและหัวใจของลูกไม่ได้หมายถึงการอดของอร่อยเด็ดขาด แต่เป็นการสร้างสมดุลและความเข้าใจที่ถูกต้องตั้งแต่วัยเด็ก เพื่อให้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่แข็งแรงและมีความสุขในระยะยาวครับ