ภาวะลำไส้อักเสบเฉียบพลัน: รับมืออย่างไรเมื่อปวดท้องถ่ายเหลวไม่หยุด

ทำไมจู่ๆ ถึงปวดท้องบิดและถ่ายเหลวหลายรอบ

หลายคนคงเคยผ่านประสบการณ์ตื่นมากลางดึกด้วยอาการปวดมวนท้องอย่างรุนแรง ตามมาด้วยการเข้าห้องน้ำแบบนับครั้งไม่ถ้วน ภาวะลำไส้อักเสบเฉียบพลัน มักเกิดขึ้นจากการที่เราเผลอรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรคเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย เมื่อเชื้อเหล่านี้หลุดเข้าไปในระบบทางเดินอาหาร ร่างกายจะพยายามขับมันออกมาด้วยการเร่งการบีบตัวของลำไส้และขับน้ำออกมามากกว่าปกติ จึงกลายเป็นอาการถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำในที่สุด

อาการแบบไหนที่บอกว่าเป็นลำไส้อักเสบ

อาการเริ่มแรกมักจะมาแบบฉับพลัน บางคนอาจเริ่มจากอาการคลื่นไส้ อาเจียน ตามมาด้วยอาการปวดท้องบิดเกร็งเป็นระยะ โดยเฉพาะบริเวณรอบสะดือหรือท้องน้อย หลังจากนั้นอาการถ่ายเหลวจะตามมา บางครั้งอาจมีไข้ต่ำๆ ร่วมด้วยเนื่องจากร่างกายตอบสนองต่อการติดเชื้อ สิ่งสำคัญที่ต้องสังเกตคือลักษณะของอุจจาระ หากไม่มีมูกเลือดปน ส่วนใหญ่จะเป็นการติดเชื้อไวรัสหรือสารพิษจากอาหารทั่วไป แต่ถ้าเริ่มเห็นมูกเลือดหรือปวดท้องรุนแรงมากขึ้น นั่นเป็นสัญญาณที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

จิบน้ำเกลือแร่แทนน้ำเปล่าในช่วงที่ถ่ายบ่อย

หัวใจสำคัญของการดูแลตัวเองคือการป้องกันภาวะขาดน้ำ เพราะเมื่อเราสูญเสียทั้งน้ำและเกลือแร่ไปกับการถ่าย การดื่มแค่น้ำเปล่าอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ แนะนำให้จิบผงเกลือแร่สำหรับท้องเสีย (ORS) ผสมน้ำสะอาดตามสัดส่วนข้างซอง วิธีนี้จะช่วยชดเชยสิ่งที่ร่างกายเสียไปได้ดีกว่า ควรจิบไปเรื่อยๆ ทีละน้อยแทนการดื่มพรวดเดียวเพื่อป้องกันการอาเจียนเพิ่ม

เลือกกินอาหารแบบไหนให้ลำไส้พักผ่อน

ในช่วงที่ท้องยังไม่ปกติ ควรเลี่ยงอาหารรสจัด ของทอด ของมัน หรือนมวัว เพราะของเหล่านี้จะยิ่งกระตุ้นให้ลำไส้ทำงานหนักและบีบตัวแรงขึ้น แนะนำให้ทานอาหารอ่อนย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก หรือเนื้อปลาต้ม โดยเน้นรสจืดเป็นหลัก เพื่อให้ระบบทางเดินอาหารได้พักการทำงานและฟื้นตัวได้เร็วขึ้น

สัญญาณอันตรายที่ต้องรีบไปพบหมอ

แม้ว่าอาการลำไส้อักเสบส่วนใหญ่จะหายได้เองภายใน 3-5 วัน แต่ก็มีบางสถานการณ์ที่ปล่อยไว้ไม่ได้ หากพบอาการต่อไปนี้ควรไปโรงพยาบาลเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด:

• ถ่ายเป็นมูกเลือดหรืออุจจาระมีสีดำเข้ม
• มีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส หรือหนาวสั่นรุนแรง
• อาเจียนหนักจนไม่สามารถดื่มน้ำหรือทานยาได้
• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ผิวหนังแห้ง ปัสสาวะออกน้อยหรือปัสสาวะมีสีเข้มจัด
• ปวดท้องรุนแรงมากจนไม่สามารถขยับตัวได้

ยาฆ่าเชื้อจำเป็นต้องกินเสมอไปไหม

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือการหาซื้อยาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะมากินเองเมื่อท้องเสีย จริงๆ แล้วอาการลำไส้อักเสบส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากเชื้อไวรัส ซึ่งยาฆ่าเชื้อไม่มีผลต่อไวรัสเหล่านั้น การกินยาฆ่าเชื้อโดยไม่จำเป็นอาจทำให้เกิดภาวะดื้อยา หรือไปทำลายสมดุลของเชื้อแบคทีเรียที่ดีในลำไส้ได้ การรักษาที่ดีที่สุดคือการดูแลตัวเองตามอาการ จิบเกลือแร่ และพักผ่อนให้เพียงพอ ส่วนเรื่องการใช้ยาควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง