เข่าทรยศ เดินๆ อยู่เหมือนจะหลุด: ทำความเข้าใจภาวะความไม่มั่นคงของข้อเข่าจากเอ็น

อาการเข่าอ่อนหรือเข่าหลุด เกิดจากอะไรกันแน่?

หลายคนที่มาปรึกษาหมอมักจะบ่นว่า เวลาเดินลงบันได หรือก้าวเดินในที่ที่พื้นไม่เรียบ บางครั้งรู้สึกเหมือนเข่าจะทรุดลงไปดื้อๆ หรือมีอาการเข่าอ่อนเหมือนจะหลุดออกมาจากเบ้า อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนของภาวะความไม่มั่นคงของข้อเข่าจากเอ็นยึดข้อหย่อนยาน ซึ่งปกติเอ็นยึดข้อทำหน้าที่เหมือนเชือกเส้นใหญ่ที่คอยยึดกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งให้มั่นคง แต่เมื่อเชือกเหล่านี้เริ่มเสื่อมสภาพหรือหย่อนยาน ความมั่นคงที่เคยมีก็หายไป

เช็กให้ชัวร์ว่าเอ็นเข่าเรากำลังส่งสัญญาณเตือนอะไร

อาการเด่นชัดที่หมอมักพบในคนไข้กลุ่มนี้ไม่ได้มีแค่ความเจ็บปวด แต่เป็นเรื่องของความรู้สึกที่ไม่ไว้วางใจเข่าตัวเอง ได้แก่

• รู้สึกเข่าอ่อนหรือขาไม่มั่นคงในจังหวะก้าวเดิน
• มีอาการบวมๆ ยุบๆ ของข้อเข่าโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• เสียงดัง กึก หรือ ก๊อก ในข้อเข่าเวลาขยับ
• เข่ามีอาการบวมหรือล็อกในบางจังหวะ

ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้บ่อยครั้ง ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เพราะการที่เข่าขาดความมั่นคงจะส่งผลให้ผิวข้อกระดูกเกิดการเสียดสีจนนำไปสู่ภาวะข้อเข่าเสื่อมก่อนวัยอันควร

เหตุผลที่เอ็นยึดข้อเข่าถึงหย่อนยาน

ภาวะความไม่มั่นคงของข้อเข่าจากเอ็น มักเกิดจากหลายปัจจัยรวมกัน ไม่ว่าจะเป็นการได้รับบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาในอดีตที่อาจจะไม่ได้รักษาอย่างจริงจัง จนทำให้เอ็นที่ฉีกขาดสมานตัวแบบหลวมๆ หรือการใช้งานเข่าหนักต่อเนื่องเป็นเวลานานจนเกิดอาการล้าและเสื่อมสภาพ รวมถึงภาวะกล้ามเนื้อรอบเข่าอ่อนแรง ซึ่งทำหน้าที่ช่วยเอ็นไม่ไหว สุดท้ายก็กลายเป็นภาระให้เอ็นยึดข้อต้องแบกรับความไม่มั่นคงทั้งหมดไปเต็มๆ

วิธีรับมือและฟื้นฟูให้เข่ากลับมามั่นคงอีกครั้ง

การรักษาภาวะนี้ไม่ได้หมายความว่าต้องผ่าตัดเสมอไป ในระยะเริ่มต้น หมอแนะนำให้เน้นการสร้างกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรงขึ้น เพื่อช่วยพยุงข้อแทนตัวเอ็นที่หย่อนยาน การทำกายภาพบำบัดเฉพาะทางจะช่วยได้มาก นอกจากนี้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น เลี่ยงการนั่งยองๆ หรือการก้าวเดินในพื้นที่เสี่ยงจะช่วยลดภาระของเข่าได้ดีขึ้น สำหรับในรายที่เอ็นเสื่อมสภาพรุนแรงจนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาการรักษาด้วยวิธีอื่นๆ หรือการผ่าตัดซ่อมแซมเอ็นก็เป็นทางเลือกที่ช่วยคืนคุณภาพชีวิตให้คนไข้ได้

เมื่อไหร่ที่ต้องเข้ามาให้หมอตรวจเช็กอย่างละเอียด?

หากคุณเริ่มรู้สึกว่าเข่าไม่ค่อยมั่นใจเหมือนเก่า โดยเฉพาะเวลาเปลี่ยนทิศทางการเดินหรือเดินบนพื้นต่างระดับ อย่าปล่อยให้เป็นเรื่องปกติที่ต้องทนอยู่ด้วย ควรเข้ามาให้หมอตรวจเช็กด้วยการดึงเข่าเพื่อดูความหลวมของเอ็น หรืออาจต้องอาศัยการทำ MRI เพื่อดูสภาพภายในข้อเข่าอย่างละเอียด การรู้สาเหตุที่แน่ชัดตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้เราวางแผนการรักษาได้ตรงจุดและไม่ต้องเสียเวลาไปกับการใช้ชีวิตที่ต้องคอยกังวลว่าเข่าจะทรุดเมื่อไหร่