เข่าทรุด เข่าหลวม อาการแบบไหนคือสัญญาณความไม่มั่นคงของข้อเข่าจากเอ็น

อาการเข่าหลวมเหมือนจะทรุด เกิดจากอะไรกันแน่

หลายคนที่มาปรึกษาผมที่คลินิกมักจะบ่นว่าเวลาเดินแล้วรู้สึกเหมือนเข่าจะทรุด หรือบางทีเดินๆ อยู่ก็รู้สึกว่าหัวเข่ามันวูบไปด้านข้าง จนทำให้เสียการทรงตัว อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากความชราหรือน้ำหนักตัวเพียงอย่างเดียว แต่มักจะมีสาเหตุมาจาก ความไม่มั่นคงของข้อเข่าจากเอ็น ที่ทำหน้าที่เป็นตัวยึดเหนี่ยวข้อต่อเริ่มเสื่อมสภาพหรือหย่อนยานจนไม่สามารถประคองกระดูกหัวเข่าให้เข้าที่ได้เหมือนเดิม

เอ็นยึดข้อเข่าสำคัญอย่างไร

เปรียบเทียบง่ายๆ คือหัวเข่าของเรามีเชือกเส้นหนาๆ ทำหน้าที่รัดกระดูกต้นขาและหน้าแข้งเข้าด้วยกัน ซึ่งก็คือเส้นเอ็นไขว้หน้าและเอ็นข้างเข่า เมื่อเส้นเอ็นเหล่านี้มีความยืดหยุ่นมากเกินไป หรือหย่อนจากอุบัติเหตุเก่าๆ ที่เคยได้รับ ความแข็งแรงในการพยุงข้อเข่าก็จะลดลง ส่งผลให้กระดูกในข้อเข่าขยับตัวผิดจังหวะเวลาเราก้าวเดินหรือลงน้ำหนัก

จุดสังเกตว่าเรากำลังมีปัญหาเข่าไม่มั่นคง

อาการที่บ่งบอกว่าข้อเข่าเริ่มมีความไม่มั่นคงชัดเจน ได้แก่

• รู้สึกว่าเข่าบิดหรือเข่าหลวมในขณะที่เดินบนพื้นไม่เรียบ
• เวลาเปลี่ยนทิศทางการเดินกะทันหันแล้วรู้สึกเหมือนเข่าจะทรุด
• มีอาการบวมๆ ยุบๆ บริเวณข้อเข่าโดยไม่ทราบสาเหตุชัดเจน
• เดินขึ้นลงบันไดแล้วรู้สึกไม่มั่นใจ ต้องคอยเกาะราวบันไดตลอด

ทำไมเอ็นเข่าถึงหย่อนยานได้

ส่วนใหญ่มักเกิดจากพฤติกรรมการใช้เข่าซ้ำๆ หรือการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาในอดีตที่ไม่ได้รักษาอย่างจริงจัง จนทำให้เอ็นที่เคยตึงแน่นเริ่มยืดออก หรือในบางคนที่มีโครงสร้างร่างกายมีความยืดหยุ่นของข้อต่อมากเกินไปโดยกำเนิด ก็มีโอกาสเกิดภาวะนี้ได้ง่ายกว่าคนทั่วไป

วิธีบริหารกล้ามเนื้อช่วยเข่าที่เริ่มหลวม

แม้เส้นเอ็นจะหย่อนไปแล้ว แต่เรายังสามารถสร้างความมั่นคงให้ข้อเข่าได้ด้วยการสร้างกล้ามเนื้อรอบหัวเข่าให้แข็งแรงขึ้น เพื่อทำหน้าที่แทนเส้นเอ็นที่อ่อนแอ โดยเน้นการออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน เช่น การนั่งเหยียดขาตรงโดยใช้ตุ้มน้ำหนักถ่วงที่ข้อเท้า หรือการทำท่าสควอทแบบครึ่งทางภายใต้คำแนะนำของนักกายภาพบำบัด เพื่อให้กล้ามเนื้อหน้าขาช่วยประคองกระดูกหัวเข่าให้เข้าที่มากขึ้น

เมื่อไหร่ที่ต้องเข้ามาพบหมอเพื่อตรวจเช็ค

หากอาการเข่าหลวมเริ่มส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน เช่น เดินแล้วสะดุดล้มบ่อย หรือเริ่มมีอาการปวดเรื้อรังร่วมด้วย แนะนำว่าไม่ควรปล่อยทิ้งไว้จนกว่าจะเกิดการบาดเจ็บซ้ำซ้อนที่รุนแรงกว่าเดิม การตรวจด้วยการขยับข้อเข่าหรือการทำภาพถ่ายทางรังสีจะช่วยให้เราเห็นชัดเจนว่าเอ็นเส้นไหนที่มีปัญหา และวางแผนการรักษาได้อย่างตรงจุด ไม่ว่าจะเป็นการฉีดสารช่วยซ่อมแซมเส้นเอ็น หรือการผ่าตัดส่องกล้องในกรณีที่เส้นเอ็นเสียหายหนักเกินกว่าจะฟื้นฟูเองได้