โรคปอดอักเสบจากไวรัสในเด็กเล็ก: รับมืออย่างไรให้ลูกน้อยปลอดภัย

ลูกหายใจเร็วผิดปกติ สัญญาณเตือนของปอดอักเสบจากไวรัส

คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจเคยผ่านช่วงเวลาที่ลูกเริ่มมีอาการไอ มีน้ำมูก หรือไข้ต่ำๆ ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเป็นแค่หวัดธรรมดา แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่อาการไข้ไม่ลดลง แถมเจ้าตัวเล็กเริ่มหายใจหอบเหนื่อย ปีกจมูกบาน หรือซี่โครงบุ๋มเวลาหายใจ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าเชื้อไวรัสได้ลุกลามลงไปถึงปอดแล้ว ซึ่งในเด็กเล็กที่ภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่ อาการเหล่านี้ถือเป็นเรื่องที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

เชื้อไวรัสตัวร้ายที่ทำให้ลูกน้อยปอดอักเสบ

สาเหตุหลักของโรคปอดอักเสบในเด็กเล็กมักมาจากเชื้อไวรัสมากกว่าแบคทีเรีย โดยตัวการสำคัญที่พบบ่อยได้แก่

• เชื้อไวรัสอาร์เอสวี (RSV) ที่มักระบาดในช่วงหน้าฝนและหน้าหนาว ทำให้เด็กมีอาการหลอดลมฝอยอักเสบร่วมด้วย
• เชื้อไข้หวัดใหญ่ (Influenza) ที่มักทำให้เด็กมีไข้สูง ปวดเมื่อยตามตัว และเพลียมาก
• เชื้อไวรัสพาราอินฟลูเอนซาและอะดีโนไวรัส ที่ก่อให้เกิดอาการไอแห้งๆ หรือเสียงแหบร่วมด้วย

วิธีสังเกตอาการลูกน้อยแบบไหนที่เรียกว่าเสี่ยง

การแยกโรคหวัดทั่วไปออกจากปอดอักเสบอาจดูยากในระยะเริ่มต้น แต่ให้สังเกตอาการเหล่านี้ หากพบให้สันนิษฐานว่าลูกอาจกำลังมีปัญหาที่ปอด

• ลูกหายใจเร็วผิดปกติ นับจำนวนครั้งการหายใจใน 1 นาที หากเกิน 50 ครั้งในเด็กเล็กถือว่าน่ากังวล
• มีอาการหอบเหนื่อยเห็นได้ชัด เช่น หน้าอกบุ๋มขณะหายใจเข้า
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ ซึ่งถือเป็นอาการรุนแรงที่ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
• ลูกซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ และอาเจียนบ่อยจนเพลีย

เมื่อต้องพาเจ้าตัวเล็กไปหาหมอ

หากพบว่าลูกมีอาการหอบเหนื่อย ไข้สูงติดต่อกันเกิน 2-3 วัน หรือดูอ่อนเพลียผิดปกติ ควรรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจฟังเสียงปอดหรือทำเอกซเรย์ หากอาการอยู่ในเกณฑ์ปอดอักเสบ แพทย์จะประเมินว่าจำเป็นต้องให้ยาสูดขยายหลอดลม ให้ออกซิเจน หรือรับตัวไว้รักษาในโรงพยาบาลเพื่อดูอาการอย่างใกล้ชิดหรือไม่

การดูแลลูกที่บ้านและการป้องกันในระยะยาว

สำหรับการดูแลเบื้องต้นคือการให้ลูกพักผ่อนให้มากที่สุด ดื่มน้ำบ่อยๆ เพื่อให้เสมหะไม่เหนียวข้น และเช็ดตัวลดไข้เป็นระยะ ส่วนการป้องกันที่ดีที่สุดคือการล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการพาเด็กเล็กไปในที่แออัดในช่วงที่มีการระบาดของไวรัส และที่สำคัญที่สุดคือการพาลูกไปรับวัคซีนพื้นฐานและวัคซีนเสริม เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี เพื่อลดความรุนแรงของโรคหากมีการติดเชื้อเกิดขึ้น