โรคปอดอักเสบจากไวรัสในเด็กเล็ก: เรื่องที่พ่อแม่ต้องรู้ก่อนสาย

ลูกหายใจเร็วหอบ สัญญาณเตือนภัยของโรคปอดอักเสบจากไวรัสในเด็กเล็ก

เวลาเห็นลูกน้อยตัวเล็กๆ เริ่มไอหนัก มีน้ำมูก หรือดูซึมลง คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักกังวลว่าจะเป็นแค่หวัดธรรมดาหรือเปล่า แต่ถ้าสังเกตเห็นลูกหายใจเร็ว หายใจแรงจนอกบุ๋ม หรือมีเสียงครืดคราดในคอ นั่นอาจเป็นสัญญาณของโรคปอดอักเสบจากไวรัส ซึ่งพบได้บ่อยมากในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กที่อายุต่ำกว่า 2 ปี

ทำความรู้จักไวรัสตัวร้ายที่ทำให้ลูกปอดอักเสบ

ในเด็กเล็ก เชื้อไวรัสเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดปอดอักเสบ โดยตัวการสำคัญที่เจอได้บ่อยที่สุดคือเชื้อไวรัสอาร์เอสวี (RSV) ซึ่งมักระบาดหนักในช่วงหน้าฝนและหน้าหนาว นอกจากนี้ยังมีเชื้อไข้หวัดใหญ่ หรือไวรัสพาราอินฟลูเอนซา ที่ทำให้หลอดลมและเนื้อปอดของลูกเกิดการอักเสบ บวม และมีเสมหะเหนียวข้นเข้าไปอุดกั้น ทำให้ลูกหายใจลำบากและได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ

สังเกตอาการอย่างไรว่าลูกเริ่มเป็นหนัก

อาการเริ่มต้นมักดูเหมือนไข้หวัดทั่วไป คือมีไข้ ไอ น้ำมูกไหล แต่หากผ่านไป 2-3 วันแล้วอาการไม่ดีขึ้น พ่อแม่ควรสังเกตอาการดังต่อไปนี้อย่างใกล้ชิด

• ลูกมีไข้สูงลอย หรือไข้เริ่มกลับมาสูงอีกรอบหลังจากที่เคยลดลงไปแล้ว
• หายใจหอบเร็ว สังเกตจากท้องที่กระเพื่อมแรงหรือรูจมูกบานเวลาหายใจ
• มีอาการอกบุ๋ม หรือซี่โครงบานขณะหายใจเข้า
• กินนมได้น้อยลง หรือดูอ่อนเพลียผิดปกติ
• ปากหรือเล็บเริ่มดูคล้ำ หรือมีสีม่วง ซึ่งเป็นสัญญาณว่าออกซิเจนในเลือดต่ำ

เมื่อไหร่ที่ต้องพาไปหาหมอทันที

หากคุณพ่อคุณแม่พบว่าลูกเริ่มมีอาการหายใจหอบเหนื่อยชัดเจน หรือตัวเขียว ปากคล้ำ หรือลูกซึมลงมากจนไม่ยอมดูดนม หรือไม่ยอมตื่นขึ้นมาเล่นเหมือนปกติ ขอให้รีบพามาพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันที เพราะในเด็กเล็ก อาการปอดอักเสบสามารถลุกลามและรุนแรงได้รวดเร็วกว่าผู้ใหญ่มาก

วิธีดูแลลูกน้อยเบื้องต้นที่บ้าน

สำหรับการดูแลรักษาในกรณีที่อาการยังไม่รุนแรงถึงขั้นต้องนอนโรงพยาบาล สิ่งสำคัญคือการประคับประคองอาการ

• เช็ดตัวลดไข้เป็นระยะและให้กินยาลดไข้ตามขนาดที่แพทย์หรือเภสัชกรกำหนด
• หมั่นดูดน้ำมูกให้ลูก เพื่อให้ทางเดินหายใจโล่งขึ้น
• ให้ลูกดื่มนมหรือน้ำในปริมาณที่เพียงพอ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำและช่วยให้เสมหะไม่เหนียวจนเกินไป
• จัดสิ่งแวดล้อมให้สะอาด อากาศถ่ายเทสะดวก และงดการพาลูกไปในที่ที่มีคนพลุกพล่านเพื่อลดความเสี่ยงในการรับเชื้อซ้ำ

การป้องกันให้ลูกห่างไกลจากไวรัส

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างสุขอนามัยที่ดีในครอบครัว ล้างมือให้สะอาดก่อนจับตัวลูกทุกครั้ง งดให้คนที่มีอาการป่วยมาใกล้ชิดหรือหอมแก้มลูก และถ้าเป็นไปได้ การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีที่สุดให้กับลูกน้อยในช่วงขวบปีแรก นอกจากนี้การฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ประจำปี ก็เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสำคัญที่ลดความเสี่ยงการเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ดีเช่นกัน