ผ่าตัดมดลูกแบบถอนรากถอนโคน คืออะไร? หมอสรุปให้ฟังแบบเข้าใจง่าย

ผ่าตัดมดลูกแบบถอนรากถอนโคน คืออะไร ทำไมต้องทำขนาดนี้?

หลายครั้งที่คนไข้ได้ยินคำว่า การผ่าตัดมดลูกแบบถอนรากถอนโคน หรือที่ในทางการแพทย์เรียกว่า Radical Hysterectomy อาจจะรู้สึกตกใจและกังวลใจเป็นพิเศษ หมออยากอธิบายให้เข้าใจก่อนว่า การผ่าตัดแบบนี้ไม่ใช่การผ่าตัดมดลูกธรรมดาที่ทำกันทั่วไป แต่มักเป็นวิธีที่หมอเลือกใช้ในกรณีที่ตรวจพบเซลล์มะเร็งบริเวณปากมดลูกหรือตัวมดลูก เพื่อให้แน่ใจว่าเรากำจัดเนื้อเยื่อที่เสี่ยงต่อการแพร่กระจายของโรคออกไปได้อย่างหมดจดที่สุด

ความแตกต่างระหว่างการผ่าตัดมดลูกธรรมดากับการถอนรากถอนโคน

หากเป็นการผ่าตัดมดลูกทั่วไป เรามักจะเอาแค่ตัวมดลูกและปากมดลูกออก แต่การผ่าตัดแบบถอนรากถอนโคน หมอจะขยับขยายขอบเขตการผ่าตัดออกไปมากกว่านั้น สิ่งที่ต้องนำออกไปด้วย ได้แก่

• ตัวมดลูกและปากมดลูก
• เนื้อเยื่อรอบปากมดลูกที่เรียกว่า Parametrium
• ส่วนบนของช่องคลอดบางส่วน
• ต่อมน้ำเหลืองบริเวณอุ้งเชิงกราน เพื่อตรวจดูว่ามีเซลล์มะเร็งกระจายไปถึงจุดนั้นหรือไม่

ขั้นตอนและวิธีการผ่าตัดที่ต้องรู้

ปัจจุบันเรามีเทคโนโลยีการผ่าตัดที่ก้าวหน้ามาก ทำให้รอยแผลเล็กและเจ็บน้อยลง โดยหลักๆ จะแบ่งออกเป็น:

การผ่าตัดผ่านหน้าท้องแบบเปิด

เป็นวิธีมาตรฐานที่หมอจะเปิดแผลบริเวณหน้าท้องเพื่อให้มองเห็นขอบเขตการผ่าตัดได้ชัดเจนและกว้างขวางที่สุด มักใช้ในกรณีที่ก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่หรือมีข้อจำกัดเรื่องพังผืดภายใน

การผ่าตัดผ่านกล้องส่องเข้าช่องท้อง

เป็นการเจาะรูเล็กๆ เพื่อสอดกล้องและเครื่องมือเข้าไป วิธีนี้ช่วยให้คนไข้ฟื้นตัวได้ไว เสียเลือดน้อย และปวดแผลน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง แต่ต้องทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางเท่านั้น

สิ่งที่ต้องเตรียมตัวและดูแลตัวเองหลังผ่าตัด

เนื่องจากเป็นการผ่าตัดใหญ่ ช่วงแรกหลังฟื้นตัวคนไข้จำเป็นต้องได้รับความดูแลอย่างใกล้ชิด เรื่องที่สำคัญที่สุดคือการบริหารกระเพาะปัสสาวะ เพราะการตัดเนื้อเยื่อรอบมดลูกอาจส่งผลกระทบต่อเส้นประสาทที่ควบคุมการทำงานของกระเพาะปัสสาวะในช่วงแรก บางคนอาจต้องใส่สายสวนปัสสาวะไว้ชั่วคราวเพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวได้เต็มที่

อาการแบบไหนที่บอกว่าร่างกายกำลังฟื้นตัวได้ดี?

เมื่อกลับไปพักฟื้นที่บ้าน การสังเกตอาการตัวเองเป็นสิ่งสำคัญมาก อาการเหล่านี้คือสัญญาณปกติที่พบได้ในช่วงสัปดาห์แรก

• มีเลือดออกกระปริดกระปรอยทางช่องคลอดเพียงเล็กน้อย
• รู้สึกตึงหรือปวดหน่วงบริเวณแผลผ่าตัด ซึ่งจะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับ
• การขับถ่ายอาจยังไม่เป็นปกติในช่วง 2-3 วันแรก

หากพบว่ามีไข้สูง ปวดท้องรุนแรง แผลมีอาการบวมแดงผิดปกติ หรือมีเลือดออกสดๆ จำนวนมาก ให้ติดต่อทีมแพทย์ที่ดูแลทันทีเพื่อประเมินอาการครับ