โรคพยาธิปากขอ: อันตรายใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม

รู้จักเจ้าพยาธิปากขอ ตัวการเล็กๆ ที่แอบดูดเลือดเรา

หลายครั้งที่คนไข้มาปรึกษาด้วยอาการเพลียเหนื่อยง่าย หรือตรวจเลือดแล้วพบว่ามีภาวะซีดโดยไม่ทราบสาเหตุ หนึ่งในโรคที่หมอมักจะนึกถึงเสมอคือ โรคพยาธิปากขอ ครับ เจ้าพยาธิชนิดนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และไม่ได้หมายความว่าคนที่สุขภาพดีจะไม่ติดเชื้อ เพราะวิถีชีวิตประจำวันของเรานี่เองที่อาจเปิดโอกาสให้มันเข้าสู่ร่างกายได้โดยไม่รู้ตัว

พยาธิปากขอเข้ามาอยู่ในตัวเราได้อย่างไร

เส้นทางหลักที่พยาธิปากขอใช้เข้าสู่ร่างกายคือการไชผ่านผิวหนังครับ โดยเฉพาะคนที่ชอบเดินเท้าเปล่าบนพื้นดินหรือพื้นทรายที่ปนเปื้อนอุจจาระของคนหรือสัตว์ที่มีตัวอ่อนของพยาธิอยู่ เมื่อผิวหนังสัมผัสกับดินตัวอ่อนเหล่านี้จะชอนไชเข้าสู่กระแสเลือด เดินทางผ่านปอด หลอดลม และลงไปสู่ลำไส้เล็ก ซึ่งเป็นที่ที่มันจะใช้ฟันหรือตะขอเกาะติดกับผนังลำไส้เพื่อดูดเลือดของเราเป็นอาหาร

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเราอาจกำลังติดเชื้อ

อาการของการติดเชื้อพยาธิปากขอแบ่งออกเป็นระยะตามการเดินทางของมัน:

• ระยะแรกที่ผิวหนัง: อาจมีอาการคัน มีตุ่มนูนแดง หรือเป็นเส้นนูนแดงที่ผิวหนังบริเวณที่พยาธิไชเข้าไป
• ระยะเดินทางเข้าสู่ปอด: บางรายอาจมีอาการไอ หรือระคายเคืองคอในช่วงที่ตัวอ่อนเคลื่อนผ่านทางเดินหายใจ
• ระยะในลำไส้: นี่คือปัญหาใหญ่ครับ เพราะพยาธิจะดูดเลือดเราอยู่ตลอดเวลา ทำให้ผู้ป่วยมีอาการซีด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ปวดท้อง หรือถ่ายอุจจาระผิดปกติ หากปล่อยไว้นานโดยไม่รักษา ร่างกายจะขาดธาตุเหล็กอย่างรุนแรง

การวินิจฉัยและวิธีรักษาที่ทำได้ไม่ยาก

หากคุณสงสัยว่าตนเองมีความเสี่ยง หมอจะใช้วิธีการตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิครับ เป็นวิธีที่ง่ายและให้ผลแม่นยำมาก ส่วนการรักษานั้นไม่ต้องกังวลครับ หมอจะให้ยาถ่ายพยาธิเฉพาะทางเพื่อกำจัดตัวเต็มวัย ร่วมกับการเสริมธาตุเหล็กหรือวิตามินเพื่อรักษาภาวะซีดที่เกิดขึ้น ซึ่งถ้าทานยาตามสั่ง อาการจะดีขึ้นอย่างรวดเร็ว

ป้องกันตัวเองอย่างไรให้ไกลจากพยาธิปากขอ

การป้องกันเป็นเรื่องที่ทำได้เองที่บ้านครับ:

• ใส่รองเท้าเสมอ: หลีกเลี่ยงการเดินเท้าเปล่าบนดินหรือพื้นทรายโดยเฉพาะในบริเวณที่อาจมีการปนเปื้อน
• รักษาความสะอาด: ล้างมือให้สะอาดก่อนรับประทานอาหารเสมอ รวมถึงล้างผักผลไม้ให้สะอาดทุกครั้ง
• จัดการสุขาภิบาล: ขับถ่ายในโถส้วมที่ถูกสุขลักษณะ เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของไข่พยาธิลงสู่สิ่งแวดล้อม
• ดูแลสัตว์เลี้ยง: พาสัตว์เลี้ยงไปถ่ายพยาธิและตรวจสุขภาพเป็นประจำ เพราะสัตว์เลี้ยงเป็นพาหะสำคัญของพยาธิปากขอชนิดที่อาจติดต่อมาถึงคนได้

โรคพยาธิปากขอไม่ใช่เรื่องน่ากลัวถ้าเราเข้าใจและรู้วิธีป้องกัน หากคุณรู้สึกว่าร่างกายซีดผิดปกติหรือมีอาการคันตามผิวหนังบ่อยครั้ง ลองมาปรึกษาหมอเพื่อตรวจเช็กให้แน่ใจจะดีที่สุดครับ