ภาวะลำไส้อุดตันแต่กำเนิด: เรื่องใหญ่ของลูกน้อยที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

เวลาที่เราได้ต้อนรับสมาชิกใหม่ของครอบครัว ความสุขและรอยยิ้มคือสิ่งที่เข้ามาเติมเต็มบ้านให้มีชีวิตชีวา แต่ในฐานะหมอ สิ่งหนึ่งที่มักจะทำให้คุณพ่อคุณแม่กังวลใจไม่น้อยคือความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นกับลูกน้อยตั้งแต่ลืมตาดูโลก หนึ่งในนั้นคือภาวะลำไส้อุดตันแต่กำเนิด ซึ่งเป็นเรื่องที่ฟังดูน่ากลัว แต่ถ้าเราทำความเข้าใจและสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ ก็จะช่วยชีวิตเจ้าตัวเล็กได้อย่างทันท่วงที

ลูกกินนมแล้วอาพุ่งออกมา อาการแบบนี้แปลว่าอะไร?

หลายครั้งที่คุณพ่อคุณแม่พาลูกมาหาหมอด้วยอาการที่คล้ายกันคือ ลูกกินนมเข้าไปแล้วอาเจียนออกมาเรื่อยๆ และไม่ใช่แคแหวะนมธรรมดา แต่เป็นการอาเจียนพุ่งออกมา ยิ่งถ้าสังเกตดีๆ จะพบว่าอาเจียนนั้นมีสีเขียวปนอยู่ด้วย นั่นเป็นสัญญาณเตือนภัยชิ้นสำคัญว่าทางเดินอาหารของลูกอาจจะมีปัญหาติดขัดอะไรบางอย่างข้างใน

ภาวะลำไส้อุดตันแต่กำเนิดนี้ เกิดขึ้นจากความผิดปกติในกระบวนการสร้างอวัยวะตั้งแต่ตอนที่น้องยังอยู่ในครรภ์มารดา ทำให้ลำไส้บางส่วนตีบตัน หรือมีบางอย่างมาขวางกั้นทางเดินอาหาร ทำให้อาหารและน้ำย่อยไม่สามารถเคลื่อนตัวผ่านไปตามปกติได้

สังเกตให้ไว ช่วงวันแรกหลังคลอดลูกถ่ายขี้เทาหรือยัง?

เด็กทารกแรกเกิดทุกคนจะมีอึครั้งแรกที่เรียกว่า ขี้เทา ซึ่งจะมีลักษณะเหนียวข้นและเป็นสีเขียวเข้มเกือบดำ โดยปกติแล้วลูกควรจะถ่ายขี้เทานี้ออกมาภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรกหลังคลอด

ถ้าเลยเวลา 48 ชั่วโมงไปแล้ว ลูกยังไม่ยอมถ่ายขี้เทาเลย ร่วมกับมีอาการท้องอืด แน่นท้อง ร้องกวน งอแงผิดปกติ และไม่ยอมดูดนม คุณพ่อคุณแม่ต้องรีบแจ้งคุณหมอหรือพยาบาลทันที เพราะนี่คือจุดสังเกตสำคัญว่าอาจมีภาวะลำไส้อุดตันซ่อนอยู่

ทำไมลูกถึงเป็นแบบนี้ สาเหตุมาจากอะไร?

ในทางการแพทย์ ความผิดปกตินี้แบ่งออกได้หลายแบบ บางเคสเกิดจากผนังลำไส้พัฒนาไม่สมบูรณ์จนตีบตัน บางเคsเกิดจากเส้นประสาทในลำไส้ส่วนปลายไม่เจริญเติบโตทำให้ลำไส้บีบตัวไม่ได้ หรือบางครั้งก็เกิดจากภาวะที่ลำไส้หมุนตัวผิดปกติในช่วงที่อยู่ในท้องแม่ ทำให้ลำไส้ถูกบิดรัดจนอุดตัน

ไม่ว่าสาเหตุจะมาจากอะไร ผลลัพธ์ที่ตามมาคือของเสียและนมที่ลูกกินเข้าไปไม่สามารถเดินทางต่อไปได้ เกิดการสะสม แน่นค้าง จนทำให้ผนังลำไส้บวม ขาดเลือด และอาจเกิดการทะลุในเวลาต่อมาได้หากปล่อยไว้ช้าเกินไป

การรักษาและการดูแลเมื่อลูกน้อยต้องผ่าตัด

เมื่อคุณหมอตรวจวินิจฉัยแน่ชัดแล้วว่าน้องมีภาวะลำไส้อุดตันแต่กำเนิด แนวทางหลักในการรักษาคือการผ่าตัดเพื่อแก้ไขจุดที่อุดตันนั้นครับ ทีมแพทย์และศัลยแพทย์เด็กจะต้องประเมินความพร้อมของร่างกายลูกน้อยอย่างละเอียดก่อนทำการผ่าตัด

ระหว่างรักษาก่อนผ่าตัด น้องจะงดนมทางปากและได้รับสารอาหาร น้ำ และเกลือสารน้ำทางหลอดเลือดดำแทน พร้อมทั้งใส่สายยางเพื่อระบายลมและน้ำย่อยออกจากกระเพาะอาหาร เพื่อลดอาการแน่นท้องและป้องกันไม่ให้อาเจียนสำลักลงปอด

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ต้องรีบพามาหาหมอด่วนที่สุด

ถ้าลูกน้อยมีอาการเหล่านี้หลังคลอด อย่ารอช้าเด็ดขาดครับ ควรพามาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยทันที

• อาเจียนพุ่งทุกครั้งหลังกินนม หรืออาเจียนมีน้ำดีสีเขียวปนออกมา
• ท้องป่องตึง แน่น แข็ง ร้องกวนตลอดเวลา
• ไม่ถ่ายขี้เทาเลยภายใน 48 ชั่วโมงแรกหลังคลอด
• ซึมลง ตัวเย็น หรือหายใจหอบเร็วกว่าปกติ

ภาวะลำไส้อุดตันแต่กำเนิดเป็นโรคที่ต้องอาศัยความรวดเร็วในการวินิจฉัยและการรักษา เพื่อให้ลำไส้กลับมาทำงานได้เป็นปกติ และให้เจ้าตัวเล็กเติบโตได้อย่างแข็งแรงสมวัยครับ