การฝังเข็มเพื่อบรรเทาอาการปวดคอเรื้อรัง: ทางเลือกที่หมออยากแนะนำ

ช่วงนี้ตรวจคนไข้ทีไร หลายคนบ่นตรงกันว่าตื่นมาแล้วปวดคอ หันซ้ายหันขวาไม่ได้เหมือนเดิม บางคนเป็นเรื้อรังมาเป็นเดือน นวดก็แล้ว ทานยาก็แล้ว พอก้มหน้าเล่นมือถือหรือทำงานหน้าคอมพิวเตอร์นานๆ อาการก็กลับมาอีก วันนี้หมอเลยอยากชวนคุยเรื่องการฝังเข็ม ซึ่งเป็นอีกหนึ่งวิธีรักษาที่หมอแนะนำบ่อยสำหรับคนที่มีอาการปวดคอเรื้อรังครับ

ทำไมอาการปวดคอถึงเรื้อรังและรักษาไม่หายสักที?

เวลาคนไข้มาหาหมอด้วยอาการปวดคอ ส่วนใหญ่เกิดจากกล้ามเนื้อคอและบ่าหดเกร็งสะสมเป็นเวลานาน จนเกิดเป็นปมกล้ามเนื้อหรือที่หมอเรียกกันว่า Trigger Point พอนานวันเข้า เส้นเลือดฝอยบริเวณนั้นจะตีบตัว เลือดไหลเวียนไม่สะดวก เกิดเป็นภาวะกล้ามเนื้อขาดเลือดชั่วคราว ยิ่งทำให้ปวดตึงมากขึ้นไปอีก กลายเป็นวงจรอุบาทว์ที่แก้ไม่หายสักที การทานยาแก้ปวดอาจช่วยได้แค่ปลายเหตุ พอยาหมดฤทธิ์ก็กลับมาปวดอีก

การฝังเข็มรักษาอาการปวดคอทำงานอย่างไรในมุมมองหมอ

หลายคนกลัวเข็มเพราะคิดว่าน่ากลัวเหมือนเข็มฉีดยา แต่ความจริงแล้วเข็มฝังเข็มมีขนาดเล็กและบางมากๆ ครับ กลไกการรักษาของการฝังเข็มไม่ได้มีเรื่องไสยศาสตร์หรือพลังงานลึกลับอะไร แต่เป็นวิทยาศาสตร์ล้วนๆ เมื่อหมอปักเข็มลงไปบริเวณจุดที่มีปัญหา จะเกิดกระบวนการดังนี้

• กระตุ้นการไหลเวียนเลือด: ร่างกายจะส่งเลือดและสารอาหารมาเลี้ยงบริเวณที่ปวดมากขึ้น ช่วยขับของเสียออกจากกล้ามเนื้อ
• คลายปมกล้ามเนื้อ: เข็มช่วยสะกิดให้เส้นใยกล้ามเนื้อที่หดเกร็งอยู่คลายตัวออกทันที
• หลั่งสารระงับปวดตามธรรมชาติ: สมองจะหลั่งสาร endorphin ออกมาช่วยลดความเจ็บปวดและทำให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลาย

ระหว่างโดนฝังเข็มจะรู้สึกอย่างไรและเจ็บไหม?

นี่เป็นคำถามยอดฮิตที่คนไข้ถามหมอตลอดเวลาขึ้นเตียง ความรู้สึกตอนที่เข็มเข้าสู่ผิวหนังจะเหมือนมดกัดเบาๆ แค่จี๊ดเดียว หลังจากนั้นเมื่อเข็มลงไปถึงชั้นกล้ามเนื้อ คนไข้จะเริ่มรู้สึกหน่วงๆ ตึงๆ หรือชาอุ่นๆ วิ่งไปตามแนวกล้ามเนื้อ ซึ่งความรู้สึกตึงหน่วงแบบนี้แหละครับที่แพทย์จีนเรียกว่า การได้ชี่ (De Qi) ซึ่งเป็นสัญญาณว่าการรักษาเริ่มทำงานแล้ว

คอร์สการรักษาต้องทำบ่อยแค่ไหนถึงจะเห็นผล?

อาการปวดคอเรื้อรังที่เป็นมานาน จะให้หายขาดตั้งแต่เข็มแรกคงเป็นไปได้ยากครับ โดยทั่วไปหมอจะแนะนำให้รับการรักษาต่อเนื่องสัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้ง ในช่วงแรก เพื่อกดอาการอักเสบและคลายกล้ามเนื้อให้อยู่ตัว โดยในหนึ่งคอร์สอาจจะอยู่ที่ประมาณ 5 ถึง 10 ครั้ง ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและระยะเวลาที่เป็นมาของแต่ละคน

ใครบ้างที่ไม่เหมาะกับการฝังเข็มรักษาอาการปวดคอ?

แม้การฝังเข็มจะปลอดภัยและผลข้างเคียงน้อยมาก แต่ก็มีกลุ่มคนที่หมอต้องระเป็นพิเศษหรือไม่แนะนำให้ทำ ได้แก่ คนไข้ที่มีภาวะเลือดออก หยุดยากหรือทานยาละลายลิ่มเลือดในปริมาณสูง หญิงตั้งครรภ์บางระยะ และบริเวณผิวหนังที่มีแผลอักเสบติดเชื้อชัดเจน ดังนั้นก่อนรักษาทุกครั้ง หมอจะต้องซักประวัติอย่างละเอียดก่อนเสมอ

การดูแลตัวเองหลังฝังเข็มเพื่อให้หายปวดเร็วยิ่งขึ้น

การฝังเข็มช่วยไปครึ่งทางแล้ว อีกครึ่งทางคือการปรับพฤติกรรมของตัวคนไข้เองครับ หลังฝังเข็มเสร็จใหม่ๆ ควรงดการออกกำลังกายหักโหม ดื่มน้ำอุ่นมากๆ เพื่อช่วยขับของเสีย และที่สำคัญคือต้องปรับท่านั่งทำงาน จัดหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ในระดับสายตา เพื่อไม่ให้คอต้องก้มหรือเงยมากเกินไป เพียงเท่านี้อาการปวดคอเรื้อรังก็จะค่อยๆ ดีขึ้นและหายไปในที่สุดครับ