อุบัติเหตุไม่คาดคิด: สังเกตอย่างไรว่ากระดูกหักและต้องดูแลตัวเองอย่างไร

เวลาเดินสะดุดก้าวพลาดนิดเดียว หรือลื่นล้มในห้องน้ำแบบไม่ทันตั้งตัว หลายคนมักคิดว่าแค่ฟกช้ำดำเขียวเดี๋ยวก็หาย แต่บางครั้งความรุนแรงของอุบัติเหตุเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้กลับซ่อนรอยแตกร้าวของกระดูกเอาไว้โดยที่เราไม่รู้ตัว การปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษาให้ถูกวิธีอาจทำให้กระดูกเชื่อมต่อกันผิดรูปและสร้างปัญหาในระยะยาวได้

สัญญาณเตือนแบบนี้แปลว่ากระดูกหักใช่ไหม

อาการกระดูกหักไม่ได้มีแค่ลักษณะกระดูกโผล่ออกมาอย่างที่หลายคนเข้าใจ ในชีวิตประจำวันอุบัติเหตุที่ไม่ตั้งใจมักทำให้เกิดรอยร้าวหรือการหักแบบซ่อนรูป ซึ่งร่างกายจะมีสัญญาณเตือนที่สังเกตได้ชัดเจน ดังนี้

• เจ็บแปลบขึ้นมาทันที: อาการปวดจะรุนแรงมากเมื่อพยายามขยับ หรือมีแรงกดทับลงไปบริเวณนั้น
• บวมเป่งและเขียวช้ำอย่างรวดเร็ว: เกิดจากการที่เส้นเลือดฝอยรอบกระดูกฉีกขาด เลือดออกใต้ผิวหนังบริเวณที่หัก
• รูปร่างอวัยวะเปลี่ยนไป: เห็นชัดเจนว่าแขน ขา หรือนิ้วมือผิดรูป บิดเบี้ยว หรือสั้นลงกว่าปกติ
• ขยับไม่ได้ดั่งใจ: ไม่สามารถลงน้ำหนักหรือใช้งานอวัยวะส่วนนั้นได้เลยเพราะเจ็บมาก

ประเภทของรอยหักที่มักเกิดจากอุบัติเหตุในชีวิตประจำวัน

เวลาที่หมอตรวจคนไข้ที่เดินเข้าห้องฉุกเฉินด้วยอุบัติเหตุไม่คาดฝัน มักจะพบบ่อยในไม่กี่ลักษณะที่เกิดจากแรงกระแทกทางอ้อม

กระดูกร้าวแบบเส้นผม

อาการนี้เรียกว่า Hairline Fracture เกิดจากแรงกระแทกที่ไม่รุนแรงมาก เช่น การกระโดดลงมาแล้วลงน้ำหนักผิดท่า ผิวกระดูกจะปริร้าวเล็กน้อย มองด้วยตาเปล่าไม่เห็นความผิดปกติ แต่จะปวดเวลาใช้งานเรื้อรัง

กระดูกหักยุบตัว

มักเกิดจากการลื่นล้มแล้วก้นกระแทกพื้นอย่างแรง ส่งผลให้กระดูกสันหลังช่วงล่างยุบตัวลงมา คนไข้จะมีอาการปวดหลังรุนแรงทันที ขยับตัวลำบากมาก

ช่วงแรกหลังเกิดอุบัติเหตุ ห้ามทำสิ่งเหล่านี้เด็ดขาด

เมื่อรู้ตัวว่าเพิ่งประสบอุบัติเหตุและสงสัยว่ากระดูกอาจจะหัก การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเป็นเรื่องสำคัญมากเพื่อไม่ให้อาการแย่ลงกว่าเดิม

• ห้ามดึงหรือพยายามดัดกระดูกเอง: การพยายามดึงอวัยวะที่ผิดรูปให้เข้าที่ด้วยความเข้าใจผิด อาจทำให้เส้นประสาทและหลอดเลือดบริเวณนั้นฉีกขาดเสียหายหนักขึ้น
• ห้ามขยับหรือนวดแรงๆ: การทาน้ำมันนวดหรือบีบคลึงบริเวณที่เจ็บจะทำให้เลือดออกมากขึ้นและบวมกว่าเดิม
• หลีกเลี่ยงการลงน้ำหนัก: อย่าฝืนเดินหรือใช้งานอวัยวะส่วนนั้นเด็ดขาด

วิธีประคบและดูแลเบื้องต้นก่อนถึงมือแพทย์

สิ่งแรกที่ทำได้ทันทีคือการลดอาการบวมด้วยการประคบเย็น ใช้ผ้าห่อน้ำแข็งประคบบริเวณที่เป็นประมาณ 15 ถึง 20 นาที เพื่อให้หลอดเลือดหดตัวและลดการอักเสบ ร่วมกับการหาวัสดุมาดามอวัยวะส่วนนั้นให้นิ่งที่สุดเพื่อลดการเคลื่อนไหวของกระดูกส่วนที่หักไม่ให้ไปทิ่มเนื้อเยื่อรอบข้าง

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยหลังจากเกิดอุบัติเหตุ ควรรีบเดินทางไปพบแพทย์โดยด่วนที่สุด

• มีแผลฉีกขาดร่วมด้วยและมองเห็นเนื้อกระดูกโผล่อออกมา
• อาการปวดรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ แม้จะนอนพักนิ่งๆ แล้วก็ตาม
• ปลายนิ้วมือหรือนิ้วเท้าเริ่มชา เย็น หรือเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ แสดงว่าเลือดไปเลี้ยงไม่พอ
• มีอาการวิงเวียนศีรษะร่วมด้วยจากอาการช็อกหรือเสียเลือด