ลูกไม่ยอมกินยาธาตุเหล็ก แม่ต้องรับมืออย่างไรดี?

ลูกเมินหน้าหนีทุกทีที่เห็นช้อนยาธาตุเหล็ก แม่ๆ เครียดแย่แล้ว

ช่วงเวลาป้อนอาหารหรือวิตามินให้ลูกน้อยควรเป็นช่วงเวลาแห่งความสุข แต่พอนึกถึงเวลาที่ต้องป้อนธาตุเหล็กทีไร แม่หลายคนถึงกับกุมหัว เพราะเจ้าตัวเล็กมักจะเมินหน้าหนี ปิดปากแน่น หรือพ่นทิ้งออกมาจนเลอะเทอะไปหมด ปัญหานี้เจอได้บ่อยมากในเด็กวัยขวบปีแรกที่เริ่มเสริมธาตุเหล็กเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจาง หมอเข้าใจหัวอกคนเป็นแม่ดีว่าทั้งเหนื่อย ทั้งกังวลกลัวลูกจะได้รับสารอาหารไม่พอ วันนี้เรามาดูกันว่ามีวิธีรับมือกับสถานการณ์นี้อย่างไรบ้าง เพื่อให้การกินยาธาตุเหล็กไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอีกต่อไป

ทำความเข้าใจก่อนว่าทำไมลูกถึงส่ายหน้าหนีธาตุเหล็ก

ก่อนจะแก้ปัญหา เราต้องรู้ก่อนว่าทำไมลูกถึงต่อต้าน เหตุผลหลักไม่ได้มาจากนิสัยดื้อรั้นของเด็ก แต่มาจากธรรมชาติของธาตุเหล็กเองล้วนๆ

• รสชาติและกลิ่นที่ชวนอี๋: ยาธาตุเหล็กมักมีรสชาติฝาดๆ เฝื่อนๆ และมีกลิ่นคาวคล้ายสนิมเหล็ก ซึ่งไม่ถูกปากลิ้นรับรสของเด็กเล็กเอาเสียเลย
• อาการข้างเคียงที่ชวนปั่นป่วนท้อง: ธาตุเหล็กบางชนิดทำให้เด็กคลื่นไส้ แน่นท้อง ท้องอืด หรือถ่ายยาก ถ่ายอุจจาระเป็นสีดำเขียว ซึ่งอาจทำให้ลูกรู้สึกไม่สบายตัวหลังกิน
• ความกลัวจากประสบการณ์เดิม: ถ้าเคยบังคับป้อนหรือป้อนแบบฝืนใจ ลูกจะฝังใจและจำได้ทันทีว่าช้อนนี้หรือยานี้อันตราย

เทคนิคแปลงร่างยาธาตุเหล็กให้กินง่ายขึ้นโดยไม่เสียคุณ

ถ้าลูกไม่ยอมกินแบบเดิม เราลองมาปรับเปลี่ยนวิธีกันดูหน่อย เพื่อให้ลูกรับธาตุเหล็กเข้าร่างกายได้แบบละมุนละไมที่สุด

ผสมกับอาหารรสเปรี้ยวหรือผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง

วิตามินซีช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กให้ดีขึ้นแถมยังช่วยกลบกลิ่นคาวได้ดี ลองหยดธาตุเหล็กform น้ำลงในน้ำส้มคั้นคั้นสด น้ำมะนาวเจือจาง หรือผลไม้บดที่มีรสเปรี้ยวอมหวาน เช่น สตรอเบอร์รี่ หรือมะเขือเทศบด จะช่วยลดความรู้สึกฝาดลงไปได้เยอะ

ใช้เทคนิคแอบซ่อนในอาหารมื้อหลัก

สำหรับเด็กที่เริ่มกินอาหารเสริมตามวัยแล้ว สามารถผสมยาธาตุเหล็กหยดลงในอาหารที่มีรสชาติเข้มข้นกลบกลิ่นได้ เช่น ซุปกระดูกหมูตุ๋นเข้มข้น ข้าวตุ๋นตับหมู หรืออาหารที่มีมะเขือเทศเป็นส่วนประกอบ แต่มีข้อแม้ว่าต้องมั่นใจว่าลูกกินอาหารมื้อนั้นหมดจริงๆ เพื่อให้แน่ใจว่าได้รับธาตุเหล็กครบถ้วน

เปลี่ยนช่วงเวลาป้อนเพื่อเลี่ยงอาการคลื่นไส้

ธาตุเหล็กมักดูดซึมได้ดีที่สุดตอนท้องว่าง แต่ถ้าลูกกินแล้วท้องไส้ปั่นป่วนจนอาเจียนออกมาหมด ก็ไม่มีประโยชน์อะไรเลย ลองเปลี่ยนมาให้พร้อมอาหารมื้อหลักหรือหลังอาหารทันที เพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร ถึงการดูดซึมจะลดลงเล็กน้อย แต่ก็ยังดีกว่าลูกไม่ยอมกินเลย

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงเด็ดขาดเมื่อลูกกินธาตุเหล็ก

ในขณะที่เราพยายามหาวิธีให้ลูกกินธาตุเหล็ก มีข้อควรระวังบางอย่างที่แม่ๆ มักทำพลาดโดยไม่รู้ตัว

• ห้ามผสมกับนมวัวหรือชาเชียว: แคลเซียมในนมวัวและสารแทนนินในชาจะเข้าไปขัดขวางการดูดซึมธาตุเหล็ก ทำให้เสียของเปล่าๆ ควรอ้างอิงระยะเวลาห่างกันอย่างน้อยสองชั่วโมงระหว่างมื้อนมกับมื้อยาธาตุเหล็ก
• ห้ามใช้วิธีบังคับกรอกปาก: การบังคับ บีบจมูก หรือใช้กำลังจะทำให้เด็กสำลัก เสี่ยงต่อการที่น้ำยาเข้าหลอดลม และสร้างบาดแผลทางจิตใจ ทำให้ลูกหวาดกลัวการกินอาหารไปเลย

เมื่อไหร่ควรพามาปรึกษาคุณหมอเรื่องปรับเปลี่ยนรูปแบบยา

หากลองทุกวิธีแล้วลูกยังปฏิเสธสนิท หรือกินแล้วอาเจียนท้องเสียทุกครั้ง แม่ไม่ต้องฝืนใจลูกจนเครียด แนะนำให้พาเจ้าตัวเล็กมาพบกุมารแพทย์เพื่อประเมินอาการ คุณหมออาจพิจารณาเปลี่ยนชนิดของธาตุเหล็ก เช่น เปลี่ยนจากแบบน้ำเชื่อมที่มีกลิ่นแรง ไปเป็นแบบดรอป (Drops) ปริมาณน้อยๆ ที่เข้มข้นกว่า หรือเปลี่ยนเป็นสูตรที่ระคายเคืองกระเพาะน้อยลง เพื่อให้ลูกได้รับสารอาหารที่จำเป็นสำหรับการเจริญเติบโตอย่างมีความสุขและปลอดภัย