เมื่อร่างกายติดเชื้อจนลามถึงไต: สัญญาณเตือนและวิธีรับมือให้ทันท่วงที

ทำไมการติดเชื้อในร่างกายถึงส่งผลกระทบต่อไตได้

หลายคนอาจจะคุ้นเคยว่าเวลาติดเชื้อไม่ว่าจะเป็นทางเดินปัสสาวะอักเสบ ปอดอักเสบ หรือแผลติดเชื้อลุกลาม จะส่งผลกระทบแค่บริเวณนั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกายมนุษย์มีระบบหมุนเวียนเลือดที่เชื่อมโยงกันหมด เมื่อการติดเชื้อรุนแรงจนเชื้อโรคหลุดเข้าไปในกระแสเลือดหรือทำให้เกิดการอักเสบทั่วร่างกาย ไตซึ่งเปรียบเสมือนเครื่องกรองของเสียของร่างกายจะได้รับผลกระทบเป็นอวัยวะแรกๆ ภาวะแทรกซ้อนทางไตจากการติดเชื้อ จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว และหากปล่อยไว้จนไตวายเฉียบพลัน อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

กลไกที่ทำให้ไตพังเวลาเกิดการติดเชื้อรุนแรง

เมื่อเชื้อโรคเข้าสู่กระแสเลือด ร่างกายจะตอบสนองด้วยการหลั่งสารอักเสบออกมาจำนวนมากเพื่อต่อสู้กับเชื้อเหล่านั้น กลไกนี้แหละครับที่เป็นดาบสองคม เพราะสารเหล่านี้อาจไปทำให้หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงไตเกิดการหดตัว หรือทำให้เลือดที่ไปเลี้ยงไตไม่เพียงพอ ส่งผลให้เซลล์ไตขาดเลือดและเริ่มทำงานผิดปกติ นอกจากนี้ หากมีการติดเชื้อที่ตัวไตโดยตรงจากการที่เชื้อลามขึ้นมาจากทางเดินปัสสาวะ ก็จะทำให้เนื้อเยื่อไตบวมและสูญเสียหน้าที่ในการกรองของเสียตามมา

สัญญาณเตือนที่ร่างกายบอกว่าไตเริ่มมีปัญหา

หากคุณหรือคนใกล้ชิดกำลังป่วยด้วยการติดเชื้ออยู่ แล้วเริ่มสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ อย่าชะล่าใจและควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที:

• ปริมาณปัสสาวะลดลงอย่างเห็นได้ชัด หรือปัสสาวะน้อยกว่าปกติมาก
• มีอาการบวมตามตัว เช่น บวมบริเวณเท้า ข้อเท้า หรือใบหน้า
• อาการอ่อนเพลียผิดปกติ หน้ามืด หรือสับสนมึนงง
• ปวดหลังหรือปวดบั้นเอวรุนแรงร่วมกับมีไข้สูง
• ความดันโลหิตเปลี่ยนแปลงกะทันหัน

ภาวะแทรกซ้อนทางไตจากการติดเชื้อ อันตรายแค่ไหน

เมื่อไตเริ่มทำงานผิดปกติ ของเสียในร่างกายจะคั่งค้าง ไม่ว่าจะเป็นยูเรียหรือเกลือแร่ต่างๆ ซึ่งจะไปซ้ำเติมให้ระบบอื่นๆ ในร่างกายรวนตามไปด้วย หากไตหยุดทำงานเฉียบพลัน สิ่งที่ตามมาคือภาวะน้ำท่วมปอด ภาวะเลือดเป็นกรด หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะจากเกลือแร่ในเลือดไม่สมดุล ซึ่งภาวะเหล่านี้คือเหตุฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาด้วยการล้างไตหรือการใช้เครื่องมือพยุงชีพอย่างใกล้ชิด

การป้องกันและแนวทางการรักษาให้ปลอดภัย

หัวใจสำคัญของการป้องกันคือการจัดการกับการติดเชื้อตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ไม่ปล่อยทิ้งไว้จนอาการลุกลาม การรักษาหลักในโรงพยาบาลจะเน้นไปที่:

• การใช้ยาปฏิชีวนะที่ตรงกับชนิดของเชื้อเพื่อกำจัดต้นตอ
• การให้สารน้ำทางหลอดเลือดเพื่อประคองความดันโลหิตและช่วยให้เลือดไปเลี้ยงไตได้ดีขึ้น
• การติดตามผลเลือดเพื่อดูค่าการทำงานของไตและระดับเกลือแร่อย่างใกล้ชิด
• หากไตหยุดทำงาน แพทย์อาจจำเป็นต้องใช้วิธีการล้างไตชั่วคราวเพื่อให้ไตได้พักฟื้น

สรุปง่ายๆ คือ หากคุณป่วยติดเชื้อแล้วรู้สึกว่าร่างกายผิดปกติไปจากเดิม โดยเฉพาะเรื่องการปัสสาวะ อย่ารอให้ถึงขั้นปัสสาวะไม่ออกค่อยไปพบแพทย์ เพราะการรักษาภาวะแทรกซ้อนทางไตตั้งแต่ระยะแรกเริ่มนั้น ให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าและช่วยลดโอกาสที่จะกลายเป็นไตวายเรื้อรังในอนาคตได้มากครับ