ทำไมคนเป็นเบาหวานถึงเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจตีบมากกว่าคนทั่วไป

ทำไมน้ำตาลในเลือดสูงถึงทำร้ายหัวใจได้เงียบเชียบ

หลายครั้งที่คนไข้เบาหวานเดินเข้ามาปรึกษาเรื่องระดับน้ำตาลในเลือด แต่กลับลืมนึกไปว่าเพื่อนสนิทที่มาคู่กับเบาหวานเสมอก็คือโรคหลอดเลือดหัวใจ ความจริงที่น่ากังวลคือ คนที่เป็นเบาหวานไม่ได้มีความเสี่ยงแค่เรื่องแผลหายยากหรือสายตามัวเท่านั้น แต่ระดับน้ำตาลที่เกินเกณฑ์อยู่เป็นเวลานานเปรียบเสมือนสนิมที่คอยกัดกร่อนผนังหลอดเลือดให้ขรุขระและเปราะบาง ส่งผลให้ไขมันเข้ามาเกาะตัวได้ง่ายกว่าคนปกติ จนเกิดภาวะ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบจากเบาหวาน ตามมาในที่สุด

สัญญาณเตือนจากหัวใจที่คนเป็นเบาหวานมักมองข้าม

ความน่ากลัวอย่างหนึ่งของโรคนี้คือ อาการเจ็บหน้าอกอาจไม่ชัดเจนเหมือนคนทั่วไป ด้วยภาวะแทรกซ้อนที่น้ำตาลทำลายเส้นประสาทส่วนปลาย ทำให้คนไข้เบาหวานบางรายมีความรู้สึกเจ็บปวดลดลงหรือที่เรียกว่า อาการเจ็บหน้าอกแบบไม่มีอาการเจ็บ (Silent Ischemia) สิ่งที่ต้องคอยสังเกตคือ:

• เหนื่อยง่ายผิดปกติเวลาออกแรง แม้จะเป็นกิจกรรมที่เคยทำได้สบายๆ
• มีอาการแน่นหน้าอกเหมือนมีอะไรหนักๆ มาทับ โดยเฉพาะช่วงที่ทำกิจกรรมหนัก
• รู้สึกจุกเสียดบริเวณลิ้นปี่ หรือร้าวไปที่กรามและหัวไหล่
• เหงื่อแตกตัวเย็นโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน

ทำไมเบาหวานถึงทำให้หลอดเลือดหัวใจตีบเร็วกว่าปกติ

น้ำตาลในเลือดที่สูงตลอดเวลาจะเข้าไปสร้างความเสียหายต่อชั้นบุผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดสูญเสียความยืดหยุ่น นอกจากนี้คนเป็นเบาหวานมักจะมีภาวะไขมันในเลือดผิดปกติร่วมด้วย ซึ่งเจ้าไขมันตัวร้ายเหล่านี้จะเข้าไปแทรกตัวในผนังหลอดเลือดที่เสียหาย ก่อให้เกิดเป็นคราบไขมันสะสมจนหลอดเลือดตีบแคบลง เลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่พอ หากคราบไขมันเกิดแตกตัวขึ้นมา ก็จะเกิดลิ่มเลือดอุดตันกะทันหัน ซึ่งเป็นสาเหตุของภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันได้

คุมระดับน้ำตาลอย่างไรให้ปลอดภัยต่อหัวใจ

การป้องกัน โรคหลอดเลือดหัวใจตีบจากเบาหวาน ไม่ใช่แค่เรื่องของการงดหวานเพียงอย่างเดียว แต่คือการดูแลสุขภาพองค์รวม:

• คุมระดับน้ำตาลสะสม (HbA1c) ให้ได้ตามเป้าหมายที่แพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด
• หมั่นตรวจเช็คระดับไขมันในเลือด เพราะไขมันตัวร้ายคือตัวเร่งให้หลอดเลือดตีบ
• ควบคุมความดันโลหิต เพราะความดันที่สูงจะยิ่งซ้ำเติมให้หลอดเลือดที่เปราะบางอยู่แล้วพังเร็วขึ้น
• เลือกทานอาหารที่มีกากใยสูง ลดของมันและของทอด เพื่อลดภาระการทำงานของหลอดเลือด
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอในระดับที่เหมาะสม เพื่อให้หัวใจแข็งแรงและช่วยให้ร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ดีขึ้น

เมื่อไหร่ที่ต้องเริ่มปรึกษาแพทย์เรื่องสุขภาพหัวใจ

หากคุณเป็นเบาหวานมานานเกิน 5-10 ปี หรือเริ่มมีอาการเหนื่อยง่ายผิดปกติ อย่ารอจนกว่าอาการจะหนักขึ้น การตรวจสุขภาพหัวใจเป็นระยะ เช่น การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) หรือการวิ่งสายพาน (Exercise Stress Test) เป็นสิ่งที่จำเป็นมาก เพื่อให้เราเห็นภาพความแข็งแรงของหลอดเลือดหัวใจก่อนที่จะเกิดเหตุการณ์วิกฤต การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ โดยเฉพาะในกลุ่มคนไข้ที่มีปัจจัยเสี่ยงซ้อนทับกันหลายประการ