ภาวะสายตาสั้นก่อนวัยอันควร

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนเริ่มสังเกตเห็นลูกน้อยหยิบโทรศัพท์มือถือเข้ามาใกล้ตามากขึ้น หรือเวลาจะมองกระดานที่โรงเรียนก็ต้องเริ่มหรี่ตา มองไม่ชัดเหมือนเดิม ปัญหาเรื่องสายตาของเด็กในยุคนี้เปลี่ยนไปจากเดิมมาก ลูกหลานของเราต้องเจอกับหน้าจอตั้งแต่ยังเล็ก ทำให้โรคตาอย่าง ภาวะสายตาสั้นก่อนวัยอันควร กลายเป็นเรื่องใกล้ตัวที่หมออยากชวนมาทำความเข้าใจกันแบบละเอียด

ทำไมเด็กสมัยนี้ถึงสายตาสั้นเร็วและมากกว่าเดิม

ในอดีต สายตาสั้นมักจะเริ่มเกิดขึ้นในช่วงวัยรุ่นตอนต้น แต่ปัจจุบันเราตรวจพบเด็กอายุเพียง 5 หรือ 6 ขวบที่มีภาวะสายตาสั้นแล้ว สาเหตุหลักไม่ได้มาจากพันธุกรรมเพียงอย่างเดียวเหมือนเมื่อก่อน แต่พฤติกรรมในชีวิตประจำวันคือตัวการสำคัญ การจดจ่ออยู่กับหน้าจอแท็บเล็ต สมาร์ทโฟน หรือแม้แต่การเรียนออนไลน์เป็นเวลานาน ทำให้กล้ามเนื้อตาต้องทำงานหนักตลอดเวลา

เมื่อดวงตาต้องมองระยะใกล้นานๆ ลูกตาจะพยายามปรับตัวโดยการยืดตัวยาวขึ้น ซึ่งการที่กระบอกตายาวขึ้นนี้เองที่เป็นจุดเริ่มต้นถาวรของภาวะสายตาสั้น ยิ่งเริ่มใช้สายตากับหน้าจอเร็วเท่าไหร่ โอกาสที่สายตาจะสั้นเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วก็มีสูงมากขึ้นเท่านั้น

สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่แปลว่าลูกกำลังสายตาสั้น

เด็กเล็กมักจะไม่รู้ตัวและบอกเราไม่ได้ว่ามองไม่ชัด ดังนั้น คุณพ่อคุณแม่ต้องคอยสังเกตพฤติกรรมผิดปกติเหล่านี้ด้วยตัวเอง

• ชอบเดินเข้าไปใกล้โทรทัศน์เวลาดูการ์ตูน หรือถือหนังสือ สมุด เข้ามาแนบชิดติดใบหน้าเวลาอ่านหนังสือ
• เวลาจะมองอะไรไกลๆ ต้องหรี่ตา ขยี้ตาบ่อยๆ หรือเอียงคอเวลาพยายามเพ่งมอง
• บ่นปวดหัว ปวดตา หรือเวียนหัวบ่อยในช่วงเย็นหลังเลิกเรียน
• ผลการเรียนเริ่มตกลง เพราะมองไม่เห็นตัวหนังสือบนกระดานดำ

วิธีดูแลและวิธีหยุดความรุนแรงของสายตาสั้น

เมื่อคุณหมอตรวจพบว่าเด็กมีภาวะสายตาสั้นก่อนวัยอันควร สิ่งสำคัญคือการควบคุมไม่ให้ค่าสายตาสั้นพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะสายตาสั้นมากๆ ในวัยเด็ก จะเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคทางตาที่รุนแรงในอนาคต เช่น จอประสาทตาเสื่อม หรือต้อหิน

การปรับพฤติกรรมการใช้สายตาจึงเป็นสิ่งแรกที่ต้องทำอย่างเคร่งครัด โดยยึดหลักการพักสายตาเป็นระยะ ออกไปทำกิจกรรมกลางแจ้งให้โดนแสงธรรมชาติอย่างน้อยวันละหนึ่งถึงสองชั่วโมง ซึ่งงานวิจัยทางการแพทย์ยืนยันตรงกันว่าแสงแดดธรรมชาติช่วยชะลอการยืดตัวของลูกตาได้ดี

แว่นตาและการรักษาทางการแพทย์ที่ช่วยถนอมสายตาเด็ก

การใส่แว่นตาที่เหมาะสมกับค่าสายตาจริงเป็นสิ่งจำเป็น หลายคนเข้าใจผิดว่าใส่แว่นแล้วจะทำให้สายตาสั้นเร็วขึ้น ความจริงคือการไม่ยอมใส่แว่นต่างหากที่ทำให้เด็กต้องเพ่งมากขึ้นและทำให้สายตาสั้นเร็วขึ้นไปอีก

ปัจจุบันมีเทคโนโลยีเลนส์แว่นตาพิเศษและยาหยอดตาเฉพาะทางที่จักษุแพทย์ใช้เพื่อช่วยชะลอการเพิ่มขึ้นของค่าสายตาในเด็ก ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้ประเมินตามความเหมาะสมของเด็กแต่ละคน

วิธีดูแลดวงตาลูกรักให้ห่างไกลจากจอ

การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ เราควรจำกัดเวลาการใช้หน้าจอของเด็กให้เหมาะสมตามวัย ส่งเสริมให้เด็กๆ ได้วิ่งเล่นกลางแจ้ง สัมผัสธรรมชาติ และตรวจสุขภาพดวงตากับจักษุแพทย์เป็นประจำทุกปี เพื่อให้ลูกน้อยมองเห็นโลกกว้างได้อย่างชัดเจนและสดใสไปนานๆ