ท้องเสียรุนแรงหลังกินอาหารทะเล ระวังภาวะลำไส้อักเสบจากเชื้อวิบริโอ

ทำไมกินอาหารทะเลสดๆ แล้วถึงท้องเสียรุนแรง?

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์เจ็บท้องบิดรุนแรง อาเจียน หรือถ่ายเป็นน้ำหลังจากเพิ่งไปทานบุฟเฟต์อาหารทะเลหรือยำหอยแครงมา หลายครั้งเราอาจโทษว่าเป็นเพราะอาหารไม่สะอาดเฉยๆ แต่แท้จริงแล้วต้นเหตุสำคัญที่พบบ่อยคือเชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่า วิบริโอ พาราฮิโมไลติคัส (Vibrio parahaemolyticus) ซึ่งเป็นเชื้อที่มักแฝงตัวอยู่ในอาหารทะเลสดๆ โดยเฉพาะหอย ปู กุ้ง และปลาที่ปรุงไม่สุกพอ หรือปนเปื้อนมาจากการเตรียมอาหารที่ไม่ถูกสุขลักษณะ

ภาวะลำไส้อักเสบจากเชื้อวิบริโอ คืออะไรกันแน่?

เชื้อตัวนี้เป็นแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในน้ำเค็มตามธรรมชาติ เมื่อเรากินอาหารทะเลที่มีเชื้อนี้เข้าไป เจ้าเชื้อจะเข้าไปแบ่งตัวและปล่อยสารพิษออกมาทำลายเยื่อบุลำไส้ ทำให้เกิดอาการอักเสบเฉียบพลัน ส่งผลให้ร่างกายเร่งขับของเสียออกมาผ่านการถ่ายเหลวและการอาเจียน ภาวะลำไส้อักเสบจากเชื้อวิบริโอจึงมีอาการที่ค่อนข้างชัดเจนและมักแสดงอาการค่อนข้างเร็วหลังจากได้รับเชื้อ

เช็กอาการแบบนี้ใช่เลย ใช่ภาวะลำไส้อักเสบจากเชื้อวิบริโอไหม?

โดยปกติหลังจากทานอาหารที่มีเชื้อเข้าไปประมาณ 4 ถึง 96 ชั่วโมง อาการจะเริ่มปรากฏขึ้น โดยส่วนใหญ่มักเริ่มที่ 12-24 ชั่วโมงแรก ดังนี้

• มีอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือบางรายถ่ายมีมูกเลือดปน
• ปวดท้องบิดเกร็งรุนแรงบริเวณรอบสะดือ
• คลื่นไส้ อาเจียน
• มีไข้ต่ำๆ หรือบางรายอาจมีอาการหนาวสั่นร่วมด้วย
• อาการเพลียจากการเสียน้ำและเกลือแร่

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มถ่ายท้อง

หากอาการไม่รุนแรงมาก สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันภาวะร่างกายขาดน้ำ

• จิบน้ำผสมผงเกลือแร่ (ORS) ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อชดเชยการเสียน้ำ
• งดอาหารย่อยยาก อาหารรสจัด หรืออาหารที่มีกากใยสูงชั่วคราว ให้ทานอาหารอ่อนจำพวกข้าวต้มหรือโจ๊กที่ปรุงสุกสะอาด
• หากปวดท้องมาก การประคบอุ่นบริเวณท้องอาจช่วยลดอาการบิดเกร็งของลำไส้ได้
• หลีกเลี่ยงการทานยาหยุดถ่ายโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะอาจทำให้เชื้อโรคถูกกักอยู่ในลำไส้นานขึ้น

สัญญาณเตือนที่บอกว่าต้องไปพบแพทย์ด่วน

อย่าชะล่าใจจนเกินไป หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบมาโรงพยาบาลทันที

• ถ่ายเป็นมูกเลือดจำนวนมาก หรือถ่ายเหลวบ่อยครั้งจนเริ่มมีอาการอ่อนเพลียรุนแรง
• อาเจียนจนทานอะไรไม่ได้ หรือดื่มเกลือแร่แล้วยังอาเจียนออกมาหมด
• มีไข้สูง หรืออาการปวดท้องไม่ทุเลาลงแม้จะผ่านไปหลายวัน
• มีอาการหน้ามืด ใจสั่น หรือปัสสาวะน้อยลง ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะขาดน้ำรุนแรง

ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ กินอาหารทะเลอย่างไรให้ปลอดภัย?

หลักการง่ายๆ คือการตัดวงจรการปนเปื้อนของเชื้อวิบริโอ

• ต้องปรุงอาหารทะเลให้สุกด้วยความร้อนทั่วถึง เพราะความร้อนสามารถฆ่าเชื้อชนิดนี้ได้ตายสนิท
• แยกอุปกรณ์ครัว เช่น มีด เขียง ระหว่างของสดและของสุก เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้าม
• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนหยิบจับอาหารหรือทานอาหาร
• หลีกเลี่ยงการทานอาหารทะเลที่วางทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานๆ โดยเฉพาะในร้านที่อาจไม่ได้ควบคุมอุณหภูมิให้เย็นพอ