ท้องเสียรุนแรงหลังกินของทะเลดิบ: รู้จักภาวะลำไส้อักเสบจากเชื้อวิบริโอ

ทำไมกินอาหารทะเลแล้วถึงท้องเสียหนัก?

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์หลังไปทานอาหารทะเล โดยเฉพาะเมนูสุกๆ ดิบๆ หรืออาหารทะเลที่ไม่สดสะอาด แล้วอยู่ดีๆ ก็เกิดอาการปวดท้องบิดอย่างรุนแรงตามด้วยอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำจำนวนมาก ซึ่งภาวะลำไส้อักเสบจากเชื้อวิบริโอถือเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ที่หมอพบได้บ่อยในห้องตรวจครับ เชื้อตัวนี้มีชื่อเต็มว่า วิบริโอ พาราฮิโมไลติคัส ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในน้ำเค็มและมักแฝงตัวมากับอาหารทะเล

เชื้อวิบริโอเข้ามาป่วนในท้องเราได้อย่างไร

เชื้อชนิดนี้ชอบมากครับถ้าอาหารทะเลไม่ได้ปรุงสุกด้วยความร้อนที่เพียงพอ หรือการเตรียมอาหารที่ไม่สะอาด เช่น การใช้เขียงหรือมีดที่หั่นอาหารทะเลดิบสลับกับอาหารปรุงสุก ทำให้เชื้อปนเปื้อนเข้าไปในร่างกาย เมื่อเราทานเข้าไป เชื้อจะเข้าไปแบ่งตัวและปล่อยสารพิษในลำไส้ ส่งผลให้ผนังลำไส้เกิดการอักเสบจนร่างกายต้องพยายามกำจัดเชื้อออกมาในรูปแบบของการถ่ายท้องอย่างหนักเพื่อขับสารพิษนั้นออกไป

สัญญาณเตือนที่บอกว่าคุณกำลังติดเชื้อนี้

ปกติแล้วอาการมักจะเริ่มแสดงให้เห็นหลังจากทานอาหารที่ปนเปื้อนเข้าไปประมาณ 12 ถึง 24 ชั่วโมง โดยมีอาการดังนี้ครับ

• ปวดท้องบิดเป็นพักๆ อย่างรุนแรง
• ถ่ายเหลวเป็นน้ำ บางรายอาจมีมูกเลือดปน
• คลื่นไส้ อาเจียน
• อาจมีไข้ต่ำๆ หรือหนาวสั่นร่วมด้วย

เมื่อท้องเสียหนักต้องดูแลตัวเองอย่างไร

เป้าหมายหลักของการรักษาคือการป้องกันภาวะร่างกายขาดน้ำ ซึ่งเป็นสิ่งที่อันตรายที่สุด

• จิบน้ำเกลือแร่ (ORS) ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่เสียไปกับการถ่าย
• เลี่ยงอาหารที่มีกากใยสูง อาหารรสจัด หรือนม ในช่วง 1-2 วันแรก
• พยายามทานอาหารอ่อนๆ ที่ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม หรือโจ๊ก
• ข้อควรระวัง: ไม่แนะนำให้ซื้อยาหยุดถ่ายกินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะในบางกรณีร่างกายจำเป็นต้องขับเชื้อออก การกินยาหยุดถ่ายอาจทำให้เชื้อค้างอยู่ในลำไส้นานขึ้นและอาการแย่ลงได้

อาการแบบไหนที่ห้ามรอ ต้องรีบมาพบหมอ

แม้ว่าส่วนใหญ่จะหายเองได้ภายในไม่กี่วัน แต่หากคุณมีอาการเหล่านี้ควรมาพบแพทย์ทันทีครับ

• ถ่ายเป็นมูกเลือดปริมาณมาก หรือถ่ายบ่อยจนอ่อนเพลีย
• มีไข้สูงลอยไม่ลด
• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ผิวแห้ง ปัสสาวะน้อยลงมาก หรือหน้ามืดเป็นลม
• ปวดท้องรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ จนไม่สามารถขยับตัวได้

วิธีป้องกันไม่ให้เชื้อวิบริโอมากวนใจในมื้อถัดไป

การป้องกันทำได้ไม่ยากครับ หัวใจสำคัญคือเรื่องความสะอาด

• เลือกทานอาหารทะเลที่ปรุงสุกด้วยความร้อนสูงเท่านั้น หลีกเลี่ยงของสดดิบหากไม่มั่นใจในแหล่งที่มา
• แยกอุปกรณ์เตรียมอาหารสำหรับของสดและของสุกออกจากกัน เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้าม
• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งหลังจากจับอาหารทะเลสดก่อนที่จะไปหยิบจับสิ่งของอื่นๆ หรือทานอาหาร