เมื่อลูกน้อยโกรธจัดจนคุมไม่อยู่: ทำความรู้จักภาวะอารมณ์โกรธฉุนเฉียวรุนแรงผิดปกติ (DMDD)

ลูกแค่ดื้อหรือเป็นภาวะอารมณ์โกรธฉุนเฉียวรุนแรงผิดปกติกันแน่

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยผ่านสถานการณ์ที่ลูกอาละวาดหนักๆ มาบ้าง แต่ถ้าสังเกตว่าพฤติกรรมนี้เกิดขึ้นบ่อยจนผิดสังเกต และรุนแรงเกินกว่าที่เด็กวัยเดียวกันจะเป็นกัน เราอาจต้องลองมาทำความเข้าใจกับสิ่งที่ทางการแพทย์เรียกว่า ภาวะอารมณ์โกรธฉุนเฉียวรุนแรงผิดปกติ หรือ Disruptive Mood Dysregulation Disorder (DMDD) ดูสักนิดครับ

DMDD คืออะไร ทำไมถึงไม่ใช่แค่เด็กเอาแต่ใจ

DMDD ไม่ใช่เรื่องของการที่เด็กนิสัยเสียหรือเอาแต่ใจตัวเอง แต่มันคือสภาวะที่เด็กมีปัญหาในการจัดการกับอารมณ์ตนเองอย่างรุนแรง ส่งผลให้เกิดการระเบิดอารมณ์โกรธออกมาในรูปแบบที่เกินพอดี ทั้งในแง่ของความถี่และความรุนแรง ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อชีวิตประจำวันของเด็ก ทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน

สังเกตอย่างไรว่านี่คือภาวะอารมณ์โกรธฉุนเฉียวรุนแรงผิดปกติ

หากลูกของคุณเข้าข่ายลักษณะดังต่อไปนี้ หมออยากให้ลองพิจารณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้องครับ

• มีการระเบิดอารมณ์โกรธออกมาอย่างรุนแรง ทั้งทางวาจาและกริยา เช่น กรีดร้อง โยนข้าวของ หรือทำร้ายตัวเองและผู้อื่น
• อารมณ์ที่แสดงออกมาไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เป็นอยู่ หรือดูรุนแรงเกินกว่าเหตุอย่างเห็นได้ชัด
• เหตุการณ์ระเบิดอารมณ์เกิดขึ้นบ่อยครั้ง เช่น เฉลี่ยอย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์
• ระหว่างช่วงที่ไม่ได้ระเบิดอารมณ์ ลูกมักจะมีอารมณ์หงุดหงิด โกรธง่าย หรือดูซึมเศร้าเกือบตลอดทั้งวันและเกือบทุกวัน
• อาการเหล่านี้ต่อเนื่องยาวนานมากกว่า 1 ปี และเกิดขึ้นในหลายสถานที่ เช่น ทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน

ช่วงวัยที่พบบ่อยและสิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้

โดยทั่วไปภาวะนี้จะเริ่มพบได้ในเด็กช่วงอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป จนถึงอายุไม่เกิน 18 ปีครับ ข้อสำคัญคือต้องไม่ใช่ภาวะที่เกิดจากโรคทางจิตเวชอื่นๆ หรือเกิดจากผลกระทบของยาและสารเสพติด การสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดและจดบันทึกพฤติกรรมจะเป็นประโยชน์มากเมื่อต้องมาพบหมอ

วิธีรักษาและการดูแลเด็กที่มีภาวะนี้

การรักษาภาวะอารมณ์โกรธฉุนเฉียวรุนแรงผิดปกติมักจะใช้การผสมผสานหลายวิธีครับ

• การทำจิตบำบัด: เช่น การฝึกทักษะการจัดการอารมณ์ (Cognitive Behavioral Therapy) เพื่อให้เด็กเรียนรู้วิธีรับมือกับความโกรธของตัวเองในสถานการณ์ต่างๆ
• การปรับพฤติกรรมในครอบครัว: พ่อแม่มีความสำคัญมากครับ การเรียนรู้วิธีตอบสนองต่อลูกในช่วงที่เขากำลังอารมณ์รุนแรงเป็นหัวใจสำคัญ
• การใช้ยา: ในบางรายที่มีอาการรุนแรงมาก หมออาจพิจารณาการใช้ยาเพื่อช่วยปรับสมดุลสารเคมีในสมองร่วมด้วย เพื่อลดความหงุดหงิดและช่วยให้การทำจิตบำบัดได้ผลดีขึ้น

เมื่อไหร่ที่ควรพามาปรึกษาหมอ

หากคุณพบว่าลูกมีพฤติกรรมเหล่านี้จนเริ่มส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ในครอบครัว การเรียนที่โรงเรียน หรือทำให้เด็กเข้าสังคมไม่ได้ อย่าลังเลที่จะพามาตรวจประเมินครับ การตรวจวินิจฉัยเร็วจะช่วยให้เด็กสามารถปรับตัวและเติบโตได้อย่างมีความสุขและมีประสิทธิภาพมากขึ้น