การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง: ทำอย่างไรให้ร่างกายแข็งแรงขึ้นแม้มีโรคประจำตัว

เข้าใจร่างกายตัวเอง เมื่อโรคเรื้อรังทำให้ระบบป้องกันตัวอ่อนแอลง

หลายครั้งที่คนไข้โรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคไต มักจะถามหมอว่าทำไมตัวเองถึงป่วยบ่อยกว่าคนอื่น หรือเวลาเป็นหวัดแล้วทำไมถึงหายช้ากว่าคนรอบข้าง ความจริงแล้วร่างกายของผู้ที่มีโรคประจำตัวเหล่านี้เปรียบเสมือนป้อมปราการที่ถูกใช้งานหนักมานาน ทำให้การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในผู้ป่วยโรคเรื้อรังกลายเป็นโจทย์สำคัญที่เราต้องปรับสมดุลใหม่ เพื่อให้ร่างกายมีแรงต้านทานต่อเชื้อโรคได้ดียิ่งขึ้น

กินอย่างไรให้ร่างกายมีเกราะป้องกันที่แข็งแกร่ง

อาหารไม่ใช่แค่พลังงาน แต่คือวัตถุดิบที่ใช้ซ่อมแซมและสร้างเม็ดเลือดขาวให้แข็งแรง สำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อรัง การคุมอาหารมีความสำคัญมากกว่าคนปกติ แต่ไม่ได้หมายถึงการงดจนขาดสารอาหาร

• เน้นโปรตีนคุณภาพดี: ร่างกายต้องการกรดอะมิโนเพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ควรเลือกปลา ไข่ขาว หรืออกไก่ที่ไม่ติดมัน
• เติมวิตามินจากผักหลากสี: สารพฤกษเคมีในผักช่วยต้านการอักเสบในร่างกายซึ่งเป็นตัวการที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ
• เลี่ยงน้ำตาลและของแปรรูป: น้ำตาลที่สูงเกินไปในเลือดจะทำให้เม็ดเลือดขาวทำงานได้ด้อยประสิทธิภาพลงอย่างมาก

ขยับร่างกายวันละนิด เพื่อให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้ดี

หลายคนกังวลว่าป่วยแล้วต้องพักผ่อนเยอะๆ จนไม่กล้าขยับตัว จริงอยู่ที่การพักผ่อนสำคัญ แต่การออกกำลังกายเบาๆ เช่น การเดินเร็ววันละ 20-30 นาที หรือการยืดเหยียดร่างกาย จะช่วยให้เลือดลมไหลเวียน นำพาเม็ดเลือดขาวไปตรวจตราส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ทั่วถึงมากขึ้น สิ่งสำคัญคือต้องทำอย่างสม่ำเสมอแต่ไม่หักโหมจนเกินไป

นอนหลับให้สนิท หัวใจสำคัญของการรีเซ็ตภูมิคุ้มกัน

ช่วงเวลาที่เรานอนหลับสนิท ร่างกายจะทำการซ่อมแซมตัวเองและผลิตสารที่เรียกว่า ไซโตไกน์ ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่ช่วยกำกับดูแลการทำงานของภูมิคุ้มกัน การนอนน้อยหรือนอนไม่มีคุณภาพจะทำให้ระดับฮอร์โมนความเครียดสูงขึ้น ส่งผลให้การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในผู้ป่วยโรคเรื้อรังทำได้ยากขึ้น เพราะฮอร์โมนตัวนี้จะไปกดการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันโดยตรง

จัดการความเครียดเรื่องโรคประจำตัวไม่ให้กัดกินสุขภาพ

ความกังวลเรื่องค่าน้ำตาล ค่าความดัน หรือผลเลือดที่เปลี่ยนแปลงบ่อยๆ มักสร้างความเครียดเรื้อรังให้กับคนไข้ หมออยากบอกว่าความเครียดส่งผลต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันโดยตรง ลองฝึกหายใจเข้าลึกๆ หรือทำงานอดิเรกที่ทำให้ใจสงบ เพราะเมื่อใจสบาย ร่างกายก็จะมีโอกาสฟื้นฟูระบบป้องกันตัวเองได้ดีขึ้นตามไปด้วย

เช็กให้ชัวร์เมื่อไหร่ควรปรับยาหรือปรึกษาหมอ

หากรู้สึกว่าร่างกายเริ่มไม่ค่อยไหว ป่วยบ่อย หรือฟื้นตัวช้ากว่าปกติ อย่าพยายามหาซื้อวิตามินเสริมมากินเองโดยเด็ดขาด เพราะสารอาหารบางอย่างอาจไปตีกับยาที่กินอยู่เป็นประจำ การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในผู้ป่วยโรคเรื้อรังต้องทำไปควบคู่กับการควบคุมโรคเดิมให้มั่นคง ดังนั้นการกลับมาปรึกษาหมอประจำตัวเพื่อปรับแผนการรักษาจึงเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด