ลูกเริ่มก้าวร้าวและชอบเลียนแบบความรุนแรง ทำอย่างไรดี?

ลูกเริ่มทำตัวก้าวร้าวและเลียนแบบความรุนแรง เกิดจากอะไรได้บ้าง

คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักตกใจเมื่อเห็นลูกเริ่มใช้กำลัง ไม่ว่าจะเป็นการผลักเพื่อน การตี หรือการตะโกนใส่ผู้ใหญ่ พฤติกรรมการก้าวร้าวและการเลียนแบบความรุนแรงในเด็กไม่ได้เกิดขึ้นโดยไม่มีที่มา หากเราลองสังเกตดูจะพบว่าเด็กวัยนี้เปรียบเสมือนฟองน้ำที่ซึมซับทุกอย่างรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่เห็นจากโทรทัศน์ สื่อออนไลน์ หรือแม้แต่บรรยากาศการแก้ปัญหาในครอบครัวเอง การแสดงออกด้วยกำลังจึงมักเป็นการจำลองสิ่งที่เขาเคยเห็นมาใช้เป็นเครื่องมือในการสื่อสารหรือเรียกร้องความสนใจ

ทำไมเด็กถึงชอบเลียนแบบความรุนแรงจากสื่อและคนรอบข้าง

สมองของเด็กยังไม่มีกลไกในการยับยั้งชั่งใจที่สมบูรณ์เหมือนผู้ใหญ่ เมื่อเขาเห็นตัวละครในเกมหรือการ์ตูนใช้ความรุนแรงแล้วได้รับชัยชนะ หรือเห็นผู้ใหญ่ในบ้านใช้อารมณ์ตัดสินปัญหา เด็กจะเกิดการเรียนรู้ว่านั่นคือวิธีจัดการกับความต้องการของตัวเอง พฤติกรรมการก้าวร้าวและการเลียน แบบนี้ไม่ใช่เพราะลูกเป็นเด็กไม่ดี แต่เป็นเพราะเขายังขาดทักษะทางสังคมที่เหมาะสมในการจัดการความโกรธหรือความหงุดหงิด

วิธีรับมือเมื่อลูกเริ่มก้าวร้าวอย่างได้ผล

เมื่อเหตุการณ์เกิดขึ้น สิ่งสำคัญที่สุดคือความใจเย็น เพราะหากเราใช้อารมณ์รุนแรงตอบโต้กลับไป ลูกก็จะยิ่งเรียนรู้ว่าความรุนแรงคือสิ่งที่ต้องใช้เมื่อเจอสถานการณ์ตึงเครียด ลองปรับเปลี่ยนด้วยวิธีเหล่านี้

• หยุดพฤติกรรมทันทีด้วยความสงบ: เข้าไปกอดหรือจับมือลูกไว้เพื่อหยุดการกระทำนั้น โดยใช้ท่าทีที่หนักแน่นแต่ไม่ก้าวร้าว
• ให้เวลากับการสงบสติอารมณ์: พาเขาออกมาจากสถานการณ์นั้นเพื่อให้ทั้งลูกและเราได้ลดอุณหภูมิความโกรธลง
• สอนให้รู้จักชื่อเรียกของอารมณ์: ช่วยเขาสื่อสารแทนการลงมือ เช่น แทนที่จะตี บอกเขาว่าหนูกำลังโกรธที่ไม่ได้ของเล่นชิ้นนี้ใช่ไหม

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปพบคุณหมอ

การแสดงออกถึงความรุนแรงเป็นเรื่องที่พบได้ในพัฒนาการบางช่วงวัย แต่ถ้าพฤติกรรมนั้นรุนแรงจนส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอย่างต่อเนื่อง หรือลูกไม่สามารถควบคุมอารมณ์ตัวเองได้เลยจนชีวิตประจำวันพังทลาย นั่นอาจเป็นสัญญาณที่บอกว่าเราต้องการตัวช่วยจากผู้เชี่ยวชาญ คุณพ่อคุณแม่ควรปรึกษากุมารแพทย์หรือจิตแพทย์เด็กหากพบสัญญาณเหล่านี้

• ลูกทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่นจนเกิดบาดแผลบ่อยครั้ง
• พฤติกรรมก้าวร้าวมีแนวโน้มรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ตามอายุ
• เด็กไม่สามารถเข้าสังคมหรือทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนคนอื่นได้เลย

ความเข้าใจและการเป็นตัวอย่างที่ดีให้ลูกเห็น คือกุญแจสำคัญในการปรับพฤติกรรม การค่อยๆ สอนให้เขาเข้าใจอารมณ์ตัวเองและหาวิธีสื่อสารที่ดีกว่าการใช้กำลัง จะช่วยให้ลูกเติบโตขึ้นเป็นเด็กที่ควบคุมอารมณ์ตนเองได้ดีและมีความฉลาดทางอารมณ์ที่เข้มแข็ง