ลูกเริ่มมีพฤติกรรมก้าวร้าวและชอบเลียนแบบความรุนแรง หมอควรจัดการอย่างไร

ทำไมลูกถึงเริ่มก้าวร้าวและชอบเลียนแบบพฤติกรรมรุนแรง

คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักตกใจเมื่อเห็นลูกเริ่มใช้กำลัง ผลักเพื่อน หรือมีท่าทีดุร้ายขึ้นมาอย่างกะทันหัน ซึ่งจริงๆ แล้ว พฤติกรรมการก้าวร้าวและการเลียนแบบความรุนแรงในเด็กไม่ได้เกิดขึ้นโดยไม่มีที่มา เด็กวัยกำลังเรียนรู้มักใช้การสังเกตเป็นหลัก หากเขาสัมผัสกับสิ่งที่กระตุ้นอารมณ์หรือเห็นภาพความรุนแรงซ้ำๆ ไม่ว่าจะเป็นจากสื่อที่ดูในแท็บเล็ต หรือพฤติกรรมของผู้ใหญ่ใกล้ตัว เขาจะบันทึกไว้ในความจำและนำมาแสดงออกเพื่อทดลองว่าสิ่งนั้นส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมรอบข้างอย่างไร

สื่อและความรุนแรงในบ้าน ส่งผลต่อพฤติกรรมลูกแค่ไหน

เด็กเปรียบเสมือนฟองน้ำที่ดูดซับสิ่งรอบตัวเสมอ หากในครอบครัวมีการสื่อสารด้วยความรุนแรง การตะคอก หรือการใช้กำลังตัดสินปัญหา เด็กจะจดจำว่านั่นคือวิธีการที่ใช้สื่อสารกับผู้อื่นได้ รวมถึงสื่อประเภทการ์ตูนต่อสู้หรือเกมที่รุนแรง หากเด็กดูโดยไม่มีผู้ใหญ่คอยแนะนำ เขาจะแยกแยะไม่ออกว่าอะไรคือความบันเทิงและอะไรคือสิ่งที่ควรทำตาม การเลียนแบบพฤติกรรมรุนแรงจึงกลายเป็นทางออกที่เขามองว่าทรงพลัง

เมื่อลูกทำร้ายคนอื่น ควรมีวิธีรับมืออย่างไร

เมื่อเหตุการณ์เกิดขึ้น สิ่งแรกที่ต้องทำคือการสงบสติอารมณ์ของทั้งพ่อแม่และเด็ก อย่าเพิ่งใช้ความรุนแรงตอบโต้กลับ เช่น การตี เพราะนั่นจะเท่ากับเป็นการย้ำเตือนว่า การใช้กำลังคือคำตอบที่ถูกต้องในการจัดการปัญหา

• หยุดพฤติกรรมทันทีด้วยคำพูดที่หนักแน่นแต่ไม่ใช่อารมณ์ เช่น หยุด ไม่ทำร้ายคนอื่น
• พาเด็กแยกออกมาจากสถานการณ์นั้นเพื่อให้เขามีเวลาสงบสติอารมณ์
• อธิบายเหตุผลสั้นๆ ว่าทำไมพฤติกรรมนั้นถึงไม่เป็นที่ยอมรับ และเสนอทางเลือกอื่นในการระบายความรู้สึก

วิธีสร้างวินัยเชิงบวกเพื่อปรับพฤติกรรมลูก

การปรับพฤติกรรมการก้าวร้าวและการเลียนแบบความรุนแรงในเด็ก ต้องอาศัยความใจเย็นและสม่ำเสมอ พ่อแม่ควรเป็นต้นแบบของการแก้ปัญหาด้วยความอดทนและการเจรจาแทนการใช้กำลัง ควรชื่นชมเมื่อลูกสามารถจัดการอารมณ์ตัวเองได้ดี แทนที่จะจดจ่ออยู่กับการทำโทษเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ ควรจำกัดเวลาการใช้หน้าจอและเลือกเนื้อหาที่เหมาะสมกับวัย เพื่อลดการรับสื่อที่ส่งเสริมพฤติกรรมรุนแรงตั้งแต่ต้นทาง

เมื่อไหร่ที่ควรพาเด็กมาพบคุณหมอ

หากคุณพ่อคุณแม่รู้สึกว่าพฤติกรรมของลูกเริ่มรุนแรงขึ้นจนควบคุมไม่ได้ ทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่นซ้ำๆ จนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน หรือเด็กไม่มีท่าทีที่จะลดพฤติกรรมลงแม้จะปรับการเลี้ยงดูแล้ว การปรึกษากุมารแพทย์ด้านพัฒนาการหรือจิตแพทย์เด็กเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อประเมินดูว่ามีปัจจัยอื่นแอบแฝงหรือไม่ เช่น ภาวะอารมณ์หงุดหงิดง่าย หรือปัญหาทางพัฒนาการที่ส่งผลต่อการควบคุมตนเอง