เจ็บมือจากการผ่าตัดไม่ใช่เรื่องใหญ่ มาเริ่มฟื้นฟูสมรรถภาพข้อมือหลังการผ่าตัดให้กลับมาใช้งานได้ดังเดิมกันเถอะ

เพิ่งผ่าตัดข้อมือเสร็จใหม่ๆ ช่วงนี้ต้องดูแลตัวเองอย่างไร

หลายคนมักกังวลหลังจากผ่าตัดข้อมือว่าเมื่อไหร่จะขยับได้ หรือจะกลับมาใช้งานได้ปกติไหม ความจริงแล้วช่วง 1-2 สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด คือช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดในการประคับประคองบาดแผล ไม่ใช่การเร่งใช้งาน สิ่งที่ต้องทำเป็นอันดับแรกคือการยกข้อมือให้สูงกว่าระดับหัวใจเพื่อลดอาการบวม และหมั่นขยับนิ้วมือเบาๆ เพื่อให้เลือดไหลเวียนดี ป้องกันอาการนิ้วติดขัดแม้ตัวข้อมือจะยังอยู่ในเฝือกหรือที่ดามไว้ก็ตาม

วิธีจัดการความปวดและอาการบวมแบบไม่ต้องพึ่งแค่ยา

ความปวดเป็นเรื่องปกติหลังผ่าตัด แต่การกินยาเพียงอย่างเดียวอาจไม่พอ การประคบเย็นในช่วง 48-72 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัดเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการลดการอักเสบ โดยใช้เจลเย็นประคบห่างๆ รอบบริเวณที่บวม อย่าประคบโดนแผลผ่าตัดโดยตรง และที่สำคัญคือต้องพยายามจำกัดการใช้งานมือข้างนั้นให้มากที่สุดในช่วงแรก อย่าเพิ่งลองดีทดสอบแรงข้อมือด้วยการยกของหนัก เพราะอาจทำให้แผลภายในอักเสบซ้ำได้

เริ่มขยับข้อมือเบาๆ ในช่วงเวลาที่เหมาะสม

เมื่อแพทย์อนุญาตให้เริ่มกายภาพได้ เราจะเริ่มจากการบริหารแบบเคลื่อนไหวเองช้าๆ (Active Range of Motion) โดยเริ่มจากท่าพับข้อมือขึ้นและลง รวมถึงการบิดข้อมือเข้า-ออกเบาๆ อย่าฝืนจนเกิดความเจ็บปวด หากรู้สึกตึงมากให้หยุดพักทันที หัวใจสำคัญคือความสม่ำเสมอ ไม่ใช่ความรุนแรง ทำวันละหลายๆ รอบ รอบละไม่กี่ครั้ง จะได้ผลดีกว่าการหักโหมทำครั้งเดียวแล้วปวดไปทั้งวัน

สร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อรอบข้อมือ

เมื่ออาการปวดเริ่มหายไปและแผลปิดสนิทดีแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการสร้างกล้ามเนื้อให้กลับมามีพลังเหมือนเดิม การใช้อุปกรณ์ช่วยอย่างลูกบอลบีบมือ หรือยางยืดออกกำลังกายจะช่วยได้มาก โดยให้ค่อยๆ เพิ่มแรงต้านทีละน้อย การออกกำลังกายเหล่านี้จะช่วยให้เส้นเอ็นและกล้ามเนื้อที่เคยหยุดพักไปนานกลับมามีความยืดหยุ่นและรับน้ำหนักได้อีกครั้ง

สัญญาณแบบไหนที่บอกว่าเราอาจจะใช้งานหนักเกินไป

การฟื้นฟูร่างกายไม่ใช่การแข่งขัน หากวันไหนที่รู้สึกว่ามือบวมขึ้นกว่าเดิม ผิวหนังรอบแผลแดงร้อน หรือมีอาการปวดแปลบเหมือนไฟช็อตเวลาขยับ นั่นคือสัญญาณเตือนว่าร่างกายกำลังประท้วงว่าเราใช้งานหนักเกินไป ให้หยุดพักการทำกายภาพทันที ประคบเย็นเพื่อลดอาการ และถ้าผ่านไป 1-2 วันอาการยังไม่ดีขึ้น ควรกลับมาพบแพทย์เพื่อตรวจดูว่ามีการอักเสบของเส้นเอ็นหรือจุดยึดติดภายในหรือไม่ อย่าฝืนทนเจ็บเพราะกลัวว่าจะไม่หาย เพราะการพักในเวลาที่เหมาะสมจะช่วยให้ฟื้นตัวได้เร็วกว่าการฝืนทำไปเรื่อยๆ