เหนื่อยง่าย หน้ามืดบ่อย ระวังภัยเงียบจากภาวะซีดหรือโลหิตจางจากการเสียเลือดเรื้อรัง

ช่วงนี้รู้สึกเหนื่อยง่ายกว่าปกติ เดินขึ้นบันไดแค่ไม่กี่ขั้นก็หอบ หรือตื่นนอนมาแล้วรู้สึกเพลียเหมือนนอนไม่พอทั้งที่นอนไปแปดชั่วโมงเต็ม อาการเหล่านี้หลายคนมักคิดว่าเป็นเพราะงานหนักหรือพักผ่อนน้อย แต่ในมุมมองของหมอ นี่คือสัญญาณเตือนภัยที่ร่างกายกำลังฟ้องว่า เม็ดเลือดแดงในตัวเรากำลังลดน้อยลงเรื่อยๆ และหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดแต่คนมักมองข้ามคือ ภาวะซีดหรือโลหิตจางจากการเสียเลือดเรื้อรัง

ทำความเข้าใจเรื่องเลือดจาง จากการซึมซับความสูญเสียทีละน้อย

เวลาพูดถึงการเสียเลือด คนส่วนใหญ่มักนึกถึงอุบัติเหตุ แผลฉกรรจ์ หรือการผ่าตัดใหญ่ ที่เลือดพุ่งออกมาให้เห็นชัดเจน แต่สำหรับการเสียเลือดเรื้อรัง มันคือขโมยเงียบที่แอบย่องเบาทุกวัน วันละนิดวันละหน่อย เช่น เลือดออกในทางเดินอาหารทีละหยดสองหยดจากแผลในกระเพาะหรือริดสีดวงทวาร หรือในผู้หญิงที่มีประจำเดือนมามากกว่าปกติในทุกๆ เดือน ร่างกายของเราเก่งมากในการพยายามปรับตัวและสร้างเม็ดเลือดใหม่มาทดแทน จนกระทั่งวันหนึ่งที่วัตถุดิบในร่างกายเริ่มหมดสต็อก ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดแดงไม่ทัน ความซีดจึงแสดงอาการออกมา

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าร่างกายกำลังขาดแคลนเลือด

อาการของคนที่เป็นโรคนี้มักจะค่อยๆ เป็นค่อยๆ ไปจนเจ้าตัวชิน and คิดว่าเป็นเรื่องปกติ ลองเช็กลิสต์ตัวเองดูจากอาการเหล่านี้

• เหนื่อยเพลียไม่มีแรง: ทำกิจวัตรประจำวันเดิมๆ แต่เหนื่อยเร็วกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด
• หน้ามืดวิงเวียน: ลุกขึ้นยืนเร็วๆ แล้วตาลายคล้ายจะเป็นลม สมองตื้อคิดอะไรไม่ค่อยออก
• ผิวพรรณซีดเซียว: สังเกตง่ายๆ ที่เปลือกตาด้านใน ริมฝีปาก หรือฝ่ามือที่มีสีจางลงกว่าคนปกติ
• ใจสั่นเจ็บหน้าอก: เวลาออกแรง หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดที่มีน้อยนิดไปเลี้ยงร่างกาย
• เล็บเปราะบางหรือผมร่วง: ปลายเล็บโค้งเว้าเหมือนช้อนเนื่องจากขาดธาตุเหล็กไปหล่อเลี้ยง

สาเหตุที่แท้จริงซ่อนอยู่ตรงไหนในร่างกาย

การจะรักษาให้หายขาดได้ เราต้องตามหาต้นตอให้พบว่าเลือดมันรั่วไหลไปอยู่ที่ไหน โดยจุดที่หมอมักพบเป็นประจำมีดังนี้

ปัญหาจากระบบทางเดินอาหารที่คาดไม่ถึง

ไม่ว่าจะเป็นโรคแผลในกระเพาะอาหาร การใช้ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสดติดต่อกันเป็นเวลานานจนกัดกระเพาะ ติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ หรือแม้แต่โรคริดสีดวงทวารหนักที่มีเลือดสดหยดตามมาทุกครั้งที่ขับถ่าย สิ่งเหล่านี้คือท่อรั่วที่ทำให้เราเสียเลือดทีละน้อยโดยไม่รู้ตัว

ประจำเดือนมาหนักเกินไปในผู้หญิง

สำหรับคุณผู้หญิงที่มีรอบเดือนนานเกินเจ็ดวัน หรือต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุกชั่วโมงในช่วงวันมามาก นี่คือความเสี่ยงอันดับหนึ่งที่ทำให้สูญเสียธาตุเหล็กสะสมจนหมดเกลี้ยง ส่งผลให้เกิดภาวะซีดเรื้อรังตามมา

วิธีตรวจวินิจฉัยและการแก้ปัญหาอย่างตรงจุด

หากสงสัยว่าตัวเองมีอาการเข้าข่าย การเดินทางมาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดคือทางออกที่ดีที่สุด การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดหรือซีบีซีจะบอกได้ทันทีว่าความเข้มข้นของเลือดลดลงแค่ไหน นอกจากนี้แพทย์อาจต้องตรวจระดับธาตุเหล็กในเลือดร่วมด้วย และที่สำคัญที่สุดคือการหาสาเหตุของการเสียเลือด เช่น การส่องกล้องทางเดินอาหาร เพื่ออุดรอยรั่วที่เป็นต้นตอตัวจริง

การดูแลตัวเองและการกินอาหารเพื่อเติมเต็มธาตุเหล็ก

นอกจากการรักษาโรคที่เป็นสาเหตุแล้ว การปรับโภชนาการก็เป็นเรื่องสำคัญ เน้นการรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อแดง ตับ ไข่แดง และผักใบเขียวเข้ม พร้อมทั้งเสริมวิตามินซีในมื้ออาหารเพื่อช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้ดียิ่งขึ้น หลีกเลี่ยงการดื่มชาหรือกาแฟพร้อมมื้ออาหารเพราะจะไปขัดขวางการดูดซึมแร่ธาตุสำคัญเหล่านี้ หากร่างกายขาดธาตุเหล็กมาก แพทย์อาจพิจารณาให้ยาเสริมธาตุเหล็กรับประทานต่อเนื่องร่วมด้วย