ภาวะช่องคลอดอักเสบในสตรี: อาการกวนใจที่ผู้หญิงต้องเข้าใจและดูแลให้ถูกวิธี

อาการคันและตกขาวผิดปกติ สัญญาณเตือนของภาวะช่องคลอดอักเสบในสตรี

หลายคนมักจะรู้สึกกังวลใจและไม่กล้าปรึกษาใครเมื่อเริ่มมีอาการคันในร่มผ้า มีตกขาวผิดปกติ หรือมีกลิ่นอับชื้น ทั้งที่ความจริงแล้ว ภาวะช่องคลอดอักเสบในสตรีเป็นเรื่องใกล้ตัวที่เกิดขึ้นได้กับผู้หญิงทุกคน ไม่ใช่เรื่องน่าอายหรือเรื่องที่ต้องเก็บไว้แก้ปัญหาเองจนเรื้อรัง

ทำไมจู่ๆ ถึงเกิดการอักเสบขึ้นมาได้?

ตามธรรมชาติแล้ว ภายในช่องคลอดจะมีสมดุลของแบคทีเรียประจำถิ่นที่คอยรักษาสภาวะความเป็นกรดอ่อนๆ เพื่อป้องกันเชื้อโรคจากภายนอก แต่เมื่อใดที่สมดุลนี้เสียไป ไม่ว่าจะเกิดจากความชื้นสะสม การสวนล้างช่องคลอด หรือการใช้ยาปฏิชีวนะที่ทำลายเชื้อแบคทีเรียดีๆ ก็จะทำให้เชื้อรา แบคทีเรียตัวร้าย หรือเชื้อปรสิตฉวยโอกาสเข้ามาเจริญเติบโตและก่อให้เกิดการอักเสบได้

ประเภทของเชื้อที่พบบ่อยและลักษณะอาการที่ต้องสังเกต

เมื่อเจ้าเชื้อราจอมแสบเป็นต้นเหตุ

อาการเด่นชัดคือมีอาการคันยิบๆ บริเวณปากช่องคลอด แสบแดงเวลาปัสสาวะ และตกขาวมักจะมีลักษณะเป็นก้อนขาวขุ่นคล้ายนมบูด หรือแป้งเปียก โดยปกติมักไม่มีกลิ่นเหม็นคาว

การติดเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์

ภาวะนี้เกิดจากสมดุลแบคทีเรียเปลี่ยนไป จะมีอาการตกขาวสีเทาหรือขาวขุ่น เคลือบผนังช่องคลอด และสิ่งสำคัญที่สังเกตได้ชัดคือกลิ่นเหม็นคาวปลา โดยเฉพาะหลังจากมีเพศสัมพันธ์หรือระหว่างมีประจำเดือน

เชื้อปรสิตตัวเล็กที่มองไม่เห็นแต่น่ารำคาญ

มักติดต่อผ่านทางเพศสัมพันธ์ อาการจะค่อนข้างชัดเจนคือตกขาวมีสีเหลืองเขียว เป็นฟอง และมีอาการคันหรือแสบช่องคลอดร่วมกับปัสสาวะขัด

ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเริ่มมีอาการผิดปกติ?

สิ่งที่ต้องทำเป็นอันดับแรกคือการรักษาความสะอาดภายนอกด้วยน้ำเปล่าและเช็ดให้แห้งเสมอ หลีกเลี่ยงการใช้สบู่ที่มีน้ำหอมรุนแรงหรือน้ำยาอนามัยมาสวนล้างภายใน เพราะจะยิ่งไปทำลายสมดุลแบคทีเรียให้แย่ลงกว่าเดิม สำหรับการซื้อยาสอดหรือยากินเองนั้นทำได้ในเบื้องต้น แต่หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน แนะนำให้พบแพทย์เพื่อตรวจเช็คเชื้อให้แน่ชัดจะดีที่สุด

เมื่อไหร่ที่การซื้อยาใช้เองอาจไม่เพียงพอ?

หากมีอาการเหล่านี้ อย่าปล่อยไว้จนเรื้อรังและควรนัดหมายเพื่อตรวจภายในโดยด่วน

• มีอาการแสบร้อนรุนแรงจนใช้ชีวิตประจำวันลำบาก
• มีไข้ร่วมด้วย หรือปวดท้องน้อย
• มีเลือดออกผิดปกติระหว่างรอบเดือนหรือหลังมีเพศสัมพันธ์
• อาการกลับมาเป็นซ้ำบ่อยๆ แม้จะรักษาหายแล้ว

การป้องกันเพื่อลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ช่วยลดความเสี่ยงได้มาก เช่น การเลือกสวมใส่กางเกงในผ้าฝ้ายที่ระบายอากาศได้ดี หลีกเลี่ยงกางเกงที่รัดรูปจนเกินไป และที่สำคัญที่สุดคือการทำความสะอาดจากหน้าไปหลังเสมอ เพื่อป้องกันการนำเชื้อโรคจากทวารหนักเข้ามาสู่ช่องคลอด