โรคหนองในแท้กับภัยเงียบเชื้อดื้อยาที่คนไข้ต้องรู้

ทำความรู้จักโรคหนองในแท้แบบเข้าใจง่าย

หลายคนมักสับสนระหว่างโรคหนองในแท้กับหนองในเทียม ซึ่งในทางการแพทย์เราแยกกันชัดเจนครับ หนองในแท้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่า ไนซีเรีย โกโนเรีย (Neisseria gonorrhoeae) ซึ่งมักติดจากการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน เชื้อนี้ชอบอาศัยอยู่ในบริเวณที่ชื้นแฉะของร่างกาย เช่น ท่อปัสสาวะ ช่องคลอด ทวารหนัก หรือแม้แต่ในลำคอ

อาการเด่นที่สังเกตได้ชัด คือ มีน้ำหนองขุ่นข้นไหลออกจากอวัยวะเพศ โดยเฉพาะในช่วงเช้าหลังตื่นนอน ร่วมกับอาการแสบขัดเวลาปัสสาวะ เหมือนโดนเข็มทิ่ม ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้ เชื้ออาจลุกลามเข้าไปในอุ้งเชิงกราน หรือแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือดได้เลยครับ

ทำไมเดี๋ยวนี้รักษายากขึ้น หรือเพราะเราเจอภาวะเชื้อดื้อยา

ในอดีตเราสามารถใช้ยาปฏิชีวนะมาตรฐานเพียงหนึ่งหรือสองโดสก็เอาอยู่ แต่สถานการณ์ปัจจุบันเปลี่ยนไปมากครับ เรากำลังเผชิญกับภาวะโรคหนองในแท้และภาวะเชื้อดื้อยา ซึ่งเกิดจากการที่เชื้อแบคทีเรียเรียนรู้และปรับตัวจนยาตัวเดิมที่เคยใช้ได้ผล กลายเป็นไร้ความหมาย

สาเหตุหลักมาจากการใช้ยาปฏิชีวนะไม่ครบตามสั่ง หรือใช้ยาพร่ำเพรื่อโดยไม่จำเป็น ทำให้เชื้อที่หลงเหลืออยู่กลายพันธุ์จนแข็งแกร่งขึ้น พอเราไปรับยาตัวเดิมมาอีก เชื้อพวกนี้ก็ไม่ตอบสนองแล้ว ทำให้การรักษาในปัจจุบันทำได้ยากขึ้นเรื่อยๆ จนบางกรณีต้องใช้วิธีฉีดยาแรงๆ หรือใช้ยาร่วมกันหลายตัวเพื่อกดเชื้อให้อยู่

สัญญาณเตือนว่าเชื้อกำลังดื้อยา ต้องสังเกตตรงไหน

หากคนไข้ได้รับยาไปแล้วผ่านไป 3-5 วัน แต่อาการปวดแสบเวลาปัสสาวะยังไม่ทุเลา หรือน้ำหนองที่เคยไหลยังไม่มีทีท่าว่าจะหยุด นั่นเป็นสัญญาณอันตรายที่ต้องกลับมาพบแพทย์ทันที เพราะมีความเป็นไปได้สูงว่าเชื้อที่อยู่ในตัวคุณอาจไม่ตอบสนองต่อยาตัวแรกที่ได้รับไป

วิธีป้องกันตัวเองให้ห่างไกลโรคและลดความเสี่ยงเชื้อดื้อยา

• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง: เป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการลดการแพร่กระจายของเชื้อ
• กินยาให้ครบตามสั่ง: ต่อให้มีอาการดีขึ้นแล้ว ก็ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อที่ยังหลงเหลือรอดชีวิตไปสร้างภูมิคุ้มกันจนเกิดภาวะดื้อยา
• อย่าซื้อยากินเอง: การไปซื้อยาปฏิชีวนะตามร้านขายยามาทานเองโดยไม่มีแพทย์วินิจฉัย เป็นสาเหตุสำคัญที่สุดที่ทำให้เชื้อดื้อยาเพิ่มจำนวนมากขึ้นในสังคม
• คู่ขาต้องตรวจด้วย: หากทราบว่าติดเชื้อ คู่สมรสหรือคู่นอนต้องได้รับการตรวจและรักษาไปพร้อมกัน เพื่อไม่ให้เกิดภาวะรับเชื้อกลับไปกลับมา

เมื่อไรที่ควรตัดสินใจมาปรึกษาหมอ

หากเริ่มรู้สึกผิดปกติ มีหนองไหล หรือมีความเสี่ยงจากการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน ไม่ต้องอายครับ การรีบเข้ามาตรวจตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้เราเลือกใช้ยาที่ถูกต้องและจำเพาะเจาะจงกับเชื้อนั้นๆ ได้แม่นยำขึ้น การรักษาที่รวดเร็วคือทางออกที่ดีที่สุดในการยับยั้งไม่ให้โรคลุกลามจนรักษายากขึ้นในอนาคต