ลูกตัวร้อนฉ่าตอนดึก: คุณหมอชวนเช็กวิธีรับมือและแยกโรคไข้สูงในทารก

ลูกตัวร้อนจี๋กลางดึก: ความกังวลใจอันดับหนึ่งของคนเป็นพ่อแม่

เวลาลูกน้อยตัวร้อนขึ้นมาทีไร หัวใจคนเป็นพ่อแม่แทบจะหล่นไปอยู่ที่ตาตุ่ม ยิ่งเป็นทารกตัวเล็กๆ ที่ยังพูดบอกไม่ได้ว่าเจ็บตรงไหน ยิ่งทำให้กังวลเข้าไปใหญ่ว่าตกลงแล้วลูกเป็นอะไรร้ายแรงหรือเปล่า ไข้สูงในเด็กเล็กไม่ใช่แค่เรื่องของการเช็ดตัวป้อนยาให้จบไป แต่หัวใจสำคัญคือเราต้องรู้ว่าต้นตอของไข้มาจากไหนกันแน่

ทำไมทารกถึงไข้ขึ้นสูงได้ง่าย และเมื่อไหร่ที่เรียกว่าไข้สูงจริงจัง

ในเด็กเล็ก โดยเฉพาะน้องๆ ที่อายุยังไม่ถึงขวบ ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายเขายังพัฒนาอยู่ ช่วงเวลาที่เชื้อโรคเข้ามารุกราน ร่างกายจะพยายามต่อสู้ด้วยการเพิ่มอุณหภูมิความร้อนขึ้นมาเพื่อฆ่าเชื้อโรค สำหรับคุณหมอแล้ว คำว่าไข้สูงในทารกมักหมายถึงอุณหภูมิที่วัดทางก้นหรือทางหูได้ตั้งแต่ 38.5องศาเซลเซียสขึ้นไป ซึ่งเป็นจุดที่ต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษและต้องหาสาเหตุให้พบโดยเร็ว

การวินิจฉัยแยกโรคไข้สูงในทารก: เมื่อคุณหมอต้องหาคำตอบจากอาการรอบตัว

เวลาพาเจ้าตัวเล็กมาหาหมอด้วยเรื่องไข้สูง สิ่งแรกที่คุณหมอทำคือการซักประวัติอย่างละเอียดและตรวจร่างกายตั้งแต่หัวจรดเท้า เพื่อแยกแยะความเป็นไปได้ของโรคต่างๆ ออกเป็นหมวดหมู่ เพราะไข้สูงในเด็กเล็กอาจมาจากเรื่องเล็กน้อยไปจนถึงโรคติดเชื้อที่ต้องนอนโรงพยาบาล

ไข้สูงจากหวัดหรือไวรัสทั่วไปที่พบได้บ่อย

สาเหตุอันดับต้นๆ หนีไม่พ้นการติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจ เช่น ไวรัสไข้หวัดใหญ่ หรือ RSV ลูกอาจจะมีไข้สูงร่วมกับอาการน้ำูกไหล ไอ หรือเจริญอาหารน้อยลง กลุ่มนี้ส่วนใหญ่รักษาตามอาการ ให้ยาลดไข้ และดูแลให้ดื่มนมหรือน้ำเกลือแร่มากๆ ก็จะค่อยๆ ดีขึ้นในไม่กี่วัน

ระวังโรคร้ายแรงอย่างการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือเยื่อหุ้มสมอง

นี่คือสิ่งที่คุณหมอกลัวที่สุดและต้องคอยตรวจคัดกรองเสมอ หากทารกมีไข้สูงร่วมกับซึมมาก ไม่ยอมดูดนม ร้องกวนอุแว้ผิดปกติ หรือมีจุดเลือดออกตามตัว อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือดหรือเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งต้องเจาะเลือด ตรวจปัสสาวะ หรือบางรายอาจต้องเจาะน้ำไขสันหลังเพื่อยืนยันโรคและให้ยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดทันที

ไข้สูงจอมป่วนจากทางเดินปัสสาวะอักเสบที่มักมองข้าม

เด็กเล็กหลายคนมีไข้สูงลอยโดยไม่มีอาการไอหรือน้ำมูกเลย พ่อแม่ก็สงสัยว่าไข้มาจากไหน สุดท้ายพอมาร,ตรวจปัสสาวะถึงได้รู้ว่าเป็นการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โรคนี้พบได้บ่อยในเด็กแบเบาะ และจำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะฆ่าเชื้อโดยเร็วเพื่อไม่ให้ลุกลามไปที่ไต

โรฮิวแมนและผื่นปริศนาที่มักมาหลังไข้ลด

อีกหนึ่งโรคยอดฮิตในเด็กอายุประมาณครึ่งขวบถึงสองขวบ คือโรคไข้ผื่นกุหลาบ ลูกจะมีไข้สูงปรี๊ดอยู่สามถึงสี่วัน กินลดไข้เท่าไหร่ไข้ก็ยังเด้งกลับขึ้นมาอีก แต่แปลกที่ลูกยังดูร่าเริงดี พอวันที่สี่ไข้ลดลงจู่ๆ ก็มีผื่นแดงราบขึ้นเต็มตัว แล้วไข้ก็หายไปเอง ซึ่งโรคนี้ไม่อันตรายและหายได้เอง

อาการแบบไหนของลูกรัก ที่แปลว่าต้องรีบพามาโรงพยาบาลด่วน

การดูแลลูกไข้สูงอยู่ที่บ้านทำได้ในระดับหนึ่ง แต่มีเส้นบางๆ ระหว่างการดูแลเองกับการต้องรีบไปพบแพทย์ หากลูกมีอาการเหล่านี้ ไม่ควรนอนรอดูอาการเด็ดขาด:

• เด็กอายุต่ำกว่า 3 เดือนที่มีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส
• ลูกซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือไม่ยอมสบตา
• มีอาการหายใจหอบแรง หายใจจนอกบุ๋ม หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ
• มีอาการชักเกร็งจากการ
• อาเจียนพุ่งทุกครั้งที่กินน้ำหรือนม หรือมีอาการขาดน้ำ เช่น ร้องไห้ไม่มีน้ำตา ปัสสาวะไม่ออกเลยเกิน 6 ชั่วโมง

วิธีดูแลลูกรักยามไข้สูงเบื้องต้นที่บ้านระหว่างรอพบแพทย์

ในระหว่างที่รอไปพบคุณหมอ สิ่งที่พ่อแม่ทำได้ทันทีคือการเช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้องเพื่อช่วยระบายความร้อนร่วมกับการให้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวที่ถูกต้อง หลีกเลี่ยงการใช้ผ้าชุบน้ำเย็นจัดหรือแอลกอฮอล์เช็ดตัวเด็ดขาดเพราะจะทำให้หลอดเลือดหดตัวและไข้สูงขึ้นไปอีก ที่สำคัญคือคอยป้อนนมหรือน้ำบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ และสังเกตอาการเปลี่ยนแปลงอย่างใกล้ชิด