ความต้องการการยอมรับและการเรียกร้องความสนใจ: ลึกๆ แล้วเรากำลังโหยหาอะไร

ทำไมบางคนถึงดูเหมือนเรียกร้องความสนใจอยู่ตลอดเวลา

ในห้องตรวจ ผมมักจะได้ยินคำถามที่แฝงไปด้วยความกังวลจากคนไข้หรือญาติว่า ทำไมคนใกล้ตัวถึงชอบทำตัวแปลกๆ หรือแสดงออกเกินจริงเพื่อให้คนอื่นหันมาสนใจ บางครั้งพฤติกรรมเหล่านั้นดูน่ารำคาญในสายตาคนรอบข้าง จนลืมมองไปว่าจริงๆ แล้วภายใต้ท่าทีเหล่านั้น มันคือเสียงตะโกนที่ไร้เสียงของความต้องการการยอมรับและการเรียกร้องความสนใจ ซึ่งเป็นกลไกพื้นฐานทางจิตวิทยาที่ซ่อนอยู่ในตัวมนุษย์ทุกคนเพียงแต่แสดงออกมาในระดับที่ต่างกัน

ความต้องการการยอมรับเป็นเรื่องธรรมชาติหรือความผิดปกติ

จริงๆ แล้วการอยากให้คนอื่นยอมรับไม่ใช่เรื่องผิดครับ มนุษย์เป็นสัตว์สังคม เราทุกคนเกิดมาพร้อมกับความต้องการเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม ต้องการความรัก และต้องการความรู้สึกว่าตัวเรามีค่า การได้รับคำชม การได้รับความเห็นอกเห็นใจ หรือการมีคนรับฟัง คือสิ่งที่ช่วยเติมเต็มความมั่นใจในตัวเอง แต่ปัญหาจะเริ่มเกิดขึ้นเมื่อความต้องการนั้นมันมากเกินไปจนกลายเป็นความโหยหา (Attention Seeking) จนคนคนนั้นไม่สามารถสร้างคุณค่าจากภายในตัวเองได้ ต้องอาศัยสายตาหรือคำยืนยันจากผู้อื่นมาคอยหล่อเลี้ยงอยู่เสมอ

สัญญาณที่บอกว่าเรากำลังเรียกร้องความสนใจมากเกินไปหรือเปล่า

ลองสังเกตตัวเองหรือคนรอบข้างดูครับ ว่ามีพฤติกรรมเหล่านี้บ่อยครั้งจนกลายเป็นวิถีชีวิตหรือไม่

• ชอบเล่าเรื่องราวที่ดูดราม่าเกินจริงเพื่อให้คนอื่นสงสารหรือสนใจ
• ต้องการเป็นจุดสนใจในทุกวงสนทนา หากไม่ได้พูดหรือถูกมองจะรู้สึกไม่สบายใจ
• มักจะหาเรื่องทะเลาะหรือสร้างประเด็นเพื่อให้มีคนเข้ามาโต้ตอบด้วย
• ไม่สามารถรับมือกับความเหงาหรือการอยู่คนเดียวได้นานๆ
• มักจะทำตัวเป็นเหยื่อในสถานการณ์ต่างๆ เพื่อหวังผลให้คนอื่นเข้ามาประคบประหงม

ต้นตอของปัญหามาจากไหนในอดีต

ส่วนใหญ่แล้วพฤติกรรมเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่บ่อยครั้งมันมีรากฐานมาจากวัยเด็ก หากในอดีตคนคนนั้นไม่เคยได้รับความสนใจจากพ่อแม่หรือผู้เลี้ยงดูอย่างเพียงพอ หรืออาจจะได้รับความสนใจก็ต่อเมื่อเขาสร้างปัญหาเท่านั้น สมองของเขาก็จะจดจำว่า นี่คือวิธีเดียวที่จะทำให้ได้รับความรักและได้รับพื้นที่ในชีวิตคนอื่น เมื่อโตขึ้นเขาก็จะนำพฤติกรรมเดิมๆ นี้มาใช้ซ้ำโดยไม่รู้ตัว

วิธีปรับใจให้เลิกโหยหาความสนใจจากคนอื่น

หากคุณเริ่มรู้สึกว่าตัวเองเป็นคนแบบนี้ หรืออยากจะช่วยคนที่คุณรัก ให้ลองปรับวิธีคิดแบบนี้ครับ

• หันมาสร้างคุณค่าจากข้างใน: ฝึกชื่นชมตัวเองในสิ่งเล็กๆ ที่ทำสำเร็จ ไม่ต้องรอให้ใครมาบอกว่าเราเก่ง
• ฝึกอยู่กับตัวเองให้เป็น: ลองใช้เวลาว่างอยู่ลำพังและมีความสุขกับกิจกรรมที่ชอบโดยไม่ต้องแชร์ลงโซเชียลมีเดีย
• สื่อสารความต้องการอย่างตรงไปตรงมา: ถ้าเหงาหรืออยากให้ใครรับฟัง ให้พูดออกไปตรงๆ ว่าต้องการกำลังใจ แทนการใช้วิธีแสดงอาการแปลกๆ เพื่อให้คนอื่นเดาใจ
• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: หากความต้องการการยอมรับนี้ส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์และการใช้ชีวิตประจำวันอย่างรุนแรง การพูดคุยกับจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อทำความเข้าใจปมในอดีตเป็นทางออกที่ดีและน่ายกย่องมากครับ

ความต้องการการยอมรับและการเรียกร้องความสนใจไม่ใช่โรคร้าย แต่เป็นเหมือนสัญญาณไฟเตือนจากจิตใจที่บอกว่า เรากำลังขาดสารอาหารทางอารมณ์บางอย่างอยู่ เมื่อเข้าใจที่มาที่ไปแล้ว การหันมาเติมเต็มตัวเองด้วยความรักและความเข้าใจที่ถูกต้อง จะช่วยให้เรากลับมายืนหยัดได้อย่างมั่นคงอีกครั้งโดยไม่ต้องร้องขอจากใคร