เนื้องอกมดลูก เรื่องใกล้ตัวผู้หญิงที่ควรรู้ก่อนกลายเป็นปัญหาใหญ่

เนื้องอกมดลูกคืออะไร ทำไมผู้หญิงหลายคนถึงเป็นกัน

เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดท้องประจำเดือนรุนแรง หรือประจำเดือนมาผิดปกติ พอตรวจอัลตราซาวด์แล้วเจอเนื้องอกมดลูก หลายคนมักตกใจกลัวว่าเป็นมะเร็ง แต่จริงๆ แล้วเนื้องอกชนิดนี้คือกล้ามเนื้อมดลูกที่โตขึ้นมาเป็นก้อนเนื้อดี ไม่ใช่มะเร็งครับ ส่วนใหญ่เกิดจากฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกายของเรานี่แหละที่ไปกระตุ้นให้มันค่อยๆ โตขึ้น

สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกว่ามีก้อนเนื้อซ่อนอยู่

เนื้องอกมดลูกหลายครั้งไม่มีอาการแสดงจนกว่าจะขนาดใหญ่ขึ้นจนไปเบียดอวัยวะข้างเคียง ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดูครับ

• ประจำเดือนมามากกว่าปกติ หรือมีลิ่มเลือดก้อนใหญ่ปนออกมา
• ปวดท้องน้อยเรื้อรัง หรือปวดรุนแรงขึ้นในช่วงมีประจำเดือน
• คลำเจอความผิดปกติบริเวณท้องน้อย หรือรู้สึกท้องบวมเหมือนคนตั้งครรภ์
• ปัสสาวะบ่อยขึ้น เพราะก้อนเนื้อไปกดทับกระเพาะปัสสาวะ
• ท้องผูกบ่อยผิดปกติจากก้อนเนื้อไปเบียดลำไส้

ก้อนเนื้อแบบไหนที่น่ากังวลและต้องรีบรักษา

เราแบ่งประเภทเนื้องอกตามตำแหน่งที่มันอยู่ ซึ่งส่งผลกระทบต่อร่างกายต่างกันครับ

เนื้องอกที่งอกออกมาในโพรงมดลูก

ประเภทนี้มักทำให้เลือดออกผิดปกติ หรือประจำเดือนมามากเป็นพิเศษ จนอาจนำไปสู่ภาวะโลหิตจางได้ง่าย

เนื้องอกที่ฝังอยู่ในผนังกล้ามเนื้อมดลูก

ก้อนกลุ่มนี้จะทำให้มดลูกขยายตัวขึ้น อาจทำให้รู้สึกปวดหน่วงท้องน้อยอยู่บ่อยๆ

เนื้องอกที่งอกออกไปทางผิวด้านนอกมดลูก

ก้อนแบบนี้มักจะไม่ค่อยมีอาการเลือดออก แต่จะไปกดทับอวัยวะรอบข้างจนทำให้ปวดปัสสาวะบ่อย หรือปวดหลังได้

วิธีรักษาที่เหมาะสมสำหรับคุณ

หมอไม่ได้ใช้วิธีผ่าตัดกับคนไข้ทุกคนครับ การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและแผนในอนาคต

• ถ้าก้อนเล็กและไม่มีอาการ: เราแค่เฝ้าติดตามดูเป็นระยะด้วยอัลตราซาวด์ทุก 6-12 เดือนพอครับ
• ถ้ามีอาการแต่ไม่อยากผ่าตัด: อาจใช้การให้ยาเพื่อปรับสมดุลฮอร์โมน หรือยาช่วยลดขนาดก้อนเนื้อชั่วคราว
• ถ้าก้อนใหญ่มากหรือส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน: อาจพิจารณาการผ่าตัดผ่านกล้องเพื่อนำก้อนเนื้อออก หรือในบางกรณีที่เนื้องอกเยอะมากอาจจำเป็นต้องผ่าตัดมดลูก

ดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้เนื้องอกโตเร็ว

การปรับพฤติกรรมช่วยลดความเสี่ยงได้ระดับหนึ่ง สิ่งสำคัญคือการหลีกเลี่ยงฮอร์โมนเสริมหรืออาหารเสริมที่มีผลต่อฮอร์โมนเอสโตรเจนโดยไม่จำเป็น พยายามควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพราะเซลล์ไขมันมีส่วนผลิตฮอร์โมนที่กระตุ้นเนื้องอกได้ และที่สำคัญที่สุดคือการตรวจภายในประจำปี หากมีอาการผิดปกติอย่าปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรังครับ