โรคลำไส้กลืนกัน: อาการปวดท้องเฉียบพลันในเด็กที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

ลูกร้องกวนไม่หยุด งอแงเป็นพักๆ อาการเตือนภัยที่ซ่อนอยู่

เวลาที่ลูกน้อยร้องไห้งอแง คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักจะคิดว่าลูกอาจจะหิว ง่วง หรือปวดท้องจากลมธรรมดา แต่ถ้าลูกมีอาการร้องไห้จ้าแบบกะทันหัน ดึงขาเข้าหาหน้าอก แล้วจู่ๆ ก็เงียบไปเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ก่อนจะกลับมาร้องซ้ำอีกรอบแบบนี้เรื่อยๆ นี่ไม่ใช่แค่ออาการปวดท้องธรรมดาแล้ว แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคลำไส้กลืนกันที่ต้องรีบพามาพบแพทย์

โรคลำไส้กลืนกันคืออะไร ทำไมลำไส้ถึงมุดเข้าหากันได้?

ฟังชื่อแล้วอาจจะเห็นภาพยาก โรคลำไส้กลืนกันเกิดจากการที่ลำไส้ส่วนหนึ่งเลื่อนหลุดเข้าไปซ้อนอยู่ในลำไส้ใหญ่อีกส่วนที่อยู่ติดกัน เปรียบเสมือนเวลาที่เราดึงถุงเท้ากลับด้านหรือหุบร่ม ความผิดปกตินี้ทำให้ลำไส้เกิดการพับตัวและบีบรัดกันเอง ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงลำไส้ไม่ได้สะดวก ถ้าปล่อยไว้นานเนื้อลำไส้ส่วนนั้นอาจจะบวมอักเสบและตายได้ ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ปล่อยไว้ไม่ได้เด็ดขาด

ลูกวัยไหนเสี่ยงที่สุด และเกิดจากอะไรกันแน่?

โรคนี้มักจะเกิดขึ้นกับเด็กเล็กในช่วงวัย 6 เดือนถึง 2 ปี โดยเฉพาะเด็กผู้ชายจะพบบ่อยกว่าเด็กผู้หญิง ส่วนสาเหตุที่แท้จริงในเด็กเล็กส่วนใหญ่ยังไม่แน่ชัด แพทย์พบว่าบางครั้งอาจเกิดหลังจากการติดเชื้อไวรัสในทางเดินหายใจหรือทางเดินอาหาร ทำให้ต่อมน้ำเหลืองในลำไส้โตขึ้นและดันให้ลำไส้เคลื่อนตัวผิดตำแหน่ง ต่างจากในเด็กโตหรือผู้ใหญ่ที่มักจะมีสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น มีติ่งเนื้อหรือความผิดปกติของผนังลำไส้

สังเกตอาการเหล่านี้ให้ดี: แบบไหนที่เรียกว่าเข้าข่าย?

อาการของโรคลำไส้กลืนกันค่อนข้างมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว หากคุณสังเกตพบอาการเหล่านี้ ควรรีบพามาตรวจที่โรงพยาบาลทันที:

• ปวดท้องเป็นพักๆ: ลูกจะร้องกวนด้วยความเจ็บปวดอย่างรุนแรงเป็นระยะ ประมาณ 15 ถึง 20 นาที แล้วจู่ๆ ก็สงบลง ดูปกติเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น
• อาเจียน: หลังจากปวดท้อง ลูกอาจจะอาเจียนออกมา ซึ่งในช่วงแรกอาจเป็นนมหรืออาหารที่กินเข้าไป แต่ถ้าปล่อยไว้จะเป็นน้ำย่อยสีเขียวหรือเหลือง
• อุจจาระมีมูกเลือดปน: ลักษณะเด่นที่จะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยได้ชัดเจนขึ้นคือ อุจจาระของลูกจะมีลักษณะคล้ายเจลลี่สีแดงหรือน้ำล้างเนื้อ
• ซึมลงและอ่อนเพลีย: เมื่อผ่านไปหลายชั่วโมง เด็กจะเริ่มหมดแรง ซึม ไม่ค่อยตอบสนอง และดูอิดโรยอย่างเห็นได้ชัด

คุณหมอตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างไรเมื่อมาถึงโรงพยาบาล?

เมื่อพามาถึงมือแพทย์ การวินิจฉัยจะทำได้ค่อนข้างรวดเร็วผ่านการซักประวัติ ตรวจร่างกายเบื้องต้น และการทำอัลตราซาวนด์ช่องท้อง ซึ่งเป็นวิธีที่ปลอดภัยและเห็นภาพของลำไส้ที่ซ้อนกันอยู่ได้อย่างชัดเจน

สำหรับการรักษา ถ้ารีบพามาพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่ลำไส้จะขาดเลือดหรือเน่า แพทย์มักจะรักษาโดยการสวนแป้งหรือสวนลมผ่านทางทวารหนัก เพื่อดันให้ลำไส้ที่ซ้อนกันอยู่กลับคืนสู่ตำแหน่งเดิมโดยไม่ต้องผ่าตัด แต่ถ้าวิธีนี้ไม่ได้ผล หรือลำไส้เกิดการทะลุและเสียหายมากแล้ว แพทย์จำเป็นต้องทำการผ่าตัดเพื่อแก้ไขและตัดส่วนที่เสียออกทันที

คำแนะนำจากใจหมอ: เวลาคือสิ่งสำคัญที่สุด

หัวใจสำคัญของโรคลำไส้กลืนกันคือเวลา ยิ่งพามาพบแพทย์เร็วเท่าไหร่ โอกาสในการรักษาด้วยวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัดก็ยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น และลดความเสี่ยงที่ลำไส้จะเน่าเสียได้มาก ดังนั้นหากลูกน้อยมีอาการปวดท้องรุนแรงเป็นพักๆ ร่วมกับอาเจียนและถ่ายเป็นมูกเลือด อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้านเด็ดขาด รีบพามาโรงพยาบาลให้คุณหมอตรวจเช็กเพื่อความปลอดภัยของลูกรักดีที่สุด