ปากเป็นฝ้าขาวแบบนี้ ใช่การติดเชื้อในช่องปากหรือเชื้อราในปากหรือเปล่า?

ฝ้าขาวในปากที่เป็นอยู่นี่คืออะไรกันแน่

เวลาส่องกระจกแล้วเห็นคราบฝ้าขาวเกาะอยู่บนลิ้น กระพุ้งแก้ม หรือเพดานปาก หลายคนมักจะนึกว่าเป็นเศษอาหารตกค้าง แต่พอลองแปรงฟันหรือเช็ดออกแล้วกลับพบว่ามันไม่ออก แถมยังอาจจะมีเลือดซึมออกมาด้วย นั่นเป็นสัญญาณเตือนว่าคุณอาจกำลังเผชิญกับภาวะการติดเชื้อในช่องปากหรือเชื้อราในปาก ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยแต่หลายคนมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงเป็นเชื้อราในปากได้ง่าย

ปกติแล้วในช่องปากของเรามีเชื้อรากลุ่มแคนดิดา (Candida) อาศัยอยู่จำนวนน้อยโดยไม่ก่อให้เกิดปัญหาอะไร แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่สมดุลในปากเปลี่ยนไป เชื้อเหล่านี้จะเพิ่มจำนวนขึ้นจนกลายเป็นปัญหา โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงดังนี้

• ผู้ที่ใส่ฟันปลอมแล้วทำความสะอาดไม่ถูกวิธี หรือใส่ฟันปลอมนอน
• ผู้ที่ใช้ยาพ่นสเตียรอยด์รักษาโรคหอบหืดโดยไม่ได้บ้วนปากตามหลัง
• คนที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือเป็นโรคเบาหวานที่คุมระดับน้ำตาลไม่ได้
• คนที่เพิ่งใช้ยาปฏิชีวนะกลุ่มที่ออกฤทธิ์กว้างต่อเนื่องนานๆ จนเชื้อจุลินทรีย์ดีในปากเสียสมดุล

สัญญาณเตือนที่บอกว่าปากเริ่มติดเชื้อแล้ว

การติดเชื้อในช่องปากหรือเชื้อราในปากไม่ได้มีแค่อาการฝ้าขาวเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีสัญญาณอื่นๆ ที่สังเกตได้เอง ดังนี้

• รู้สึกเหมือนมีสำลีหรือฝ้ายอยู่ในปาก หรือรู้สึกฝาดปาก
• เจ็บหรือแสบในช่องปาก โดยเฉพาะเวลาทานอาหารรสเผ็ดหรือร้อน
• มีมุมปากแตกเป็นแผลอักเสบเรื้อรัง
• การรับรสชาติผิดเพี้ยนไปจากเดิม

เมื่อสงสัยว่าติดเชื้อควรดูแลตัวเองอย่างไรดี

หากอาการยังไม่รุนแรงมาก การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างสามารถช่วยลดปริมาณเชื้อราลงได้บ้าง แต่หากอาการลุกลาม แนะนำให้มาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียด

• งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะจะทำให้ช่องปากแห้งและระคายเคืองมากขึ้น
• รักษาความสะอาดฟันปลอมด้วยการถอดแช่ทำความสะอาดทุกคืน
• บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ เพื่อลดปริมาณเชื้อในช่องปากเบื้องต้น
• ดื่มน้ำสะอาดบ่อยๆ เพื่อไม่ให้ช่องปากแห้ง

ยาต้านเชื้อราต้องใช้ตอนไหน

สำหรับการรักษาด้วยยา หมอจะพิจารณาจากความรุนแรงของโรค โดยปกติจะใช้ยาต้านเชื้อราในรูปแบบอมหรือยาทาป้ายแผลเพื่อให้ตัวยาออกฤทธิ์เฉพาะที่ ซึ่งยาเหล่านี้จำเป็นต้องได้รับคำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกร เพราะถ้าใช้ไม่ต่อเนื่องหรือใช้ไม่ถูกวิธี อาจทำให้เชื้อดื้อยาหรือกลับมาเป็นซ้ำได้ง่าย และที่สำคัญที่สุดคือการหาสาเหตุต้นตอ เช่น การคุมระดับน้ำตาลหรือการปรับวิธีใช้ยาพ่น เพื่อไม่ให้ปัญหาเชื้อรากลับมากวนใจอีก