อาการวิงเวียนจากความผิดปกติทางระบบประสาท รู้ทันสัญญาณเตือนก่อนสาย

เวลาที่มีคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจแล้วบอกว่ามีอาการมึนหัว โคลงเคลง หรือบ้านหมุน สิ่งแรกที่หมอมักจะถามเสมอคือ อาการนี้มันรู้สึกเหมือนอะไรกันแน่ เพราะคำว่าวิงเวียนของแต่ละคนไม่เหมือนกันเลย บางคนบอกว่าเหมือนนั่งเรือโคลงเคลง บางคนบอกว่าลุกขึ้นแล้วโลกมันเอียงวูบไปหมด

ส่วนใหญ่เวลาพูดถึงอาการเวียนหัว เรามักจะนึกถึงโรคหินปูนในหูหลุด หรือความดันโลหิตต่ำ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ยังมีอีกหนึ่งสาเหตุที่สำคัญและต้องระวังให้มาก นั่นคืออาการวิงเวียนจากความผิดปกติทางระบบประสาท ซึ่งมีความซับซ้อนกว่าอาการจากหูชั้นในธรรมดาค่อนข้างมาก

แยกให้ออก วิงเวียนแบบไหนที่มาจากสมองและระบบประสาท

อาการเวียนหัวทั่วไปที่มาจากหูชั้นใน มักจะมีอาการบ้านหมุนชัดเจน เวลาขยับหัวแล้วจะหมุนติ้ว แต่ถ้าเป็นอาการวิงเวียนจากความผิดปกติทางระบบประสาท ลักษณะความรู้สึกจะแตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง

คนไข้กลุ่มนี้มักจะไม่ได้รู้สึกว่าห้องหมุน แต่จะรู้สึกโคลงเคลงเหมือนทรงตัวไม่ได้ เดินเซเหมือนคนเมาคลื่น ตาลาย หรือรู้สึกเหมือนสมองมันตื้อๆ เบลๆ ตลอดเวลา ซึ่งอาการเหล่านี้มักจะมีสัญญาณเตือนอื่นๆ ของระบบประสาทร่วมด้วยเสมอ เช่น ตามัวเห็นภาพซ้อน ชาตามใบหน้าหรือแขนขา พูดไม่ชัด หรือมีอาการปวดหัวรุนแรงร่วมด้วย

เช็กให้ชัวร์ สาเหตุเบื้องหลังที่ซ่อนอยู่ในสมอง

ระบบการทรงตัวของร่างกายเราไม่ได้อาศัยแค่หูชั้นในอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยการทำงานประสานกันระหว่างหู ตา สมองน้อย และก้านสมอง เมื่อไหร่ก็ตามที่มีความผิดปกติเกิดขึ้นในส่วนของระบบประสาทส่วนกลาง เช่น เส้นเลือดในสมองตีบหรือแตก เนื้องอกในสมองบางตำแหน่ง โรคไมเกรนที่มีอาการทางสมอง หรือโรคปลอกประสาทอักเสบ การส่งสัญญาณประสาทจะเริ่มรวน ทำให้เกิดอาการวิงเวียนที่แก้เท่าไหร่ก็ไม่หายสักที

จุดสังเกตสำคัญ อาการร่วมแบบไหนที่อันตรายและต้องระวัง

หมออยากให้สังเกตตัวเองให้ดีว่า อาการวิงเวียนที่เป็นอยู่มีเพื่อนร่วมทางเหล่านี้ด้วยหรือไม่ เพราะมันคือสัญญาณเตือนจากสมองที่ฟ้องว่าร่างกายกำลังต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน

• เดินเซควบคุมตัวเองไม่ได้: เดินแล้วเอียงไปข้างใดข้างหนึ่งเหมือนคนทรงตัวไม่อยู่
• การมองเห็นผิดปกติ: เห็นภาพซ้อน ตามัวชั่วขณะ หรือโฟกัสภาพไม่ได้
• ชาหรืออ่อนแรงครึ่งซีก: มีอาการชาที่หน้า แขน หรือขาข้างใดข้างหนึ่งอย่างชัดเจน
• การพูดและการได้ยินเปลี่ยนไป: พูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง หรือได้ยินเสียงลดลงเฉียบพลัน

วิธีตรวจวินิจฉัยเพื่อหาต้นตอที่แท้จริง

เมื่อมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาที่มาของอาการวิงเวียนจากความผิดปกติทางระบบประสาท ขั้นตอนแรกคือการซักประวัติอย่างละเอียดและการตรวจร่างกายทางระบบประสาทเบื้องต้น เช่น การทดสอบการทรงตัวและการทำงานของเส้นประสาทสมอง

หากแพทย์พบความผิดปกติที่น่าสงสัย ขั้นตอนต่อไปคือการส่งตรวจเชิงลึกด้วยเครื่องมือทางการแพทย์ เช่น การทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง หรือการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เพื่อดูเนื้อสมองและหลอดเลือดอย่างละเอียดว่ามีจุดตีบตัน เลือดออก หรือมีความผิดปกติอื่นซ่อนอยู่หรือไม่

วิธีดูแลรักษาและการปรับตัวในชีวิตประจำวัน

การรักษาอาการวิงเวียนกลุ่มนี้ ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ตรวจพบเป็นหลัก หากเกิดจากหลอดเลือดสมอง แพทย์จะเน้นการควบคุมปัจจัยเสี่ยงและความดันโลหิต หากเกิดจากไมเกรนก็ต้องรักษาที่โรคไมเกรนควบคู่กันไป

ในระหว่างที่กำลังรักษา สิ่งสำคัญคือความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน ควรหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนท่าทางกะทันหัน จัดบ้านให้โล่งไม่มีสิ่งกีดขวางเพื่อป้องกันการหกล้ม และที่สำคัญที่สุดคือต้องทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด พร้อมทั้งมาติดตามอาการตามนัดทุกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าภาวะความผิดปกติในระบบประสาทได้รับการดูแลอย่างถูกต้องและปลอดภัยที่สุด