ภาวะท่อน้ำนมขยายตัวผิดปกติ: อาการเตือนที่ผู้หญิงไม่ควรละเลย

ภาวะท่อน้ำนมขยายตัวผิดปกติคืออะไร ทำไมถึงเกิดขึ้น

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยความกังวลใจหลังจากพบว่ามีน้ำไหลออกจากหัวนมโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือคลำเจอก้อนบริเวณใกล้หัวนม ซึ่งส่วนใหญ่มักเกิดจากภาวะท่อน้ำนมขยายตัวผิดปกติ หรือที่เรียกกันว่า Mammary Duct Ectasia ภาวะนี้ไม่ได้เป็นโรคร้ายแรงอย่างมะเร็งเต้านมเสมอไป แต่เป็นการที่ท่อน้ำนมใต้ลานหัวนมเกิดการขยายตัวขึ้นจนผิดปกติ ผนังท่อน้ำนมหนาตัวขึ้นและสูญเสียความยืดหยุ่น ทำให้เกิดการสะสมของสารคัดหลั่งภายใน จนบางครั้งท่อเกิดการอุดตันหรืออักเสบขึ้นมาได้

สัญญาณเตือนที่สังเกตได้ด้วยตัวเอง

อาการส่วนใหญ่ที่มักพบและทำให้คนไข้ตัดสินใจมาพบแพทย์ ได้แก่:

• มีน้ำไหลออกจากหัวนม ซึ่งอาจมีลักษณะเป็นสีเขียว สีดำ หรือสีน้ำตาลเข้ม
• หัวนมอาจถูกดึงรั้งจนบุ๋มลงไปผิดปกติ
• คลำพบก้อนแข็งๆ บริเวณใต้ลานหัวนม
• รู้สึกเจ็บ หรือมีอาการแดงและร้อนบริเวณหัวนมหรือลานหัวนม
• ผิวหนังรอบๆ หัวนมดูหนาตัวขึ้นหรือมีการอักเสบเรื้อรัง

ทำไมร่างกายถึงเกิดความผิดปกตินี้

ส่วนใหญ่มักพบในผู้หญิงช่วงวัยใกล้หมดประจำเดือนหรือวัยกลางคน เนื่องจากระดับฮอร์โมนในร่างกายเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงตามวัย ทำให้เนื้อเยื่อในเต้านมมีการเปลี่ยนสภาพไป การขยายตัวของท่อน้ำนมนี้ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อโดยตรงเสมอไป แต่อาจมีสาเหตุมาจากกระบวนการเสื่อมตามธรรมชาติของเนื้อเยื่อเต้านม หรือการที่ท่อน้ำนมเกิดการสะสมของคราบโปรตีนและไขมันจนทำให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบตามมา

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยที่คุณหมออยากให้เข้าใจ

เมื่อมาพบแพทย์ เราจะไม่สรุปเพียงแค่การตรวจร่างกายด้วยการคลำเท่านั้น เนื่องจากอาการบางอย่างอาจใกล้เคียงกับมะเร็งเต้านมได้ การตรวจที่จำเป็นมักประกอบด้วย:

• การทำแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์เต้านม เพื่อดูความผิดปกติภายในท่อน้ำนมอย่างละเอียด
• การตรวจคัดกรองสารคัดหลั่งที่ไหลออกมาจากหัวนม
• หากสงสัยในก้อนเนื้อที่คลำได้ อาจมีการเจาะชิ้นเนื้อไปตรวจพิสูจน์ทางห้องปฏิบัติการเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีเซลล์ผิดปกติซ่อนอยู่

วิธีดูแลรักษาและการติดตามอาการ

สำหรับภาวะท่อน้ำนมขยายตัวผิดปกติส่วนใหญ่ หากไม่มีอาการอักเสบรุนแรงหรืออาการเจ็บปวดมาก แพทย์มักจะแนะนำให้สังเกตอาการอย่างใกล้ชิดและตรวจติดตามผลตามนัด แต่ในกรณีที่มีอาการอักเสบเรื้อรัง แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อลดการติดเชื้อ หรือหากมีการอุดตันจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน การผ่าตัดนำท่อน้ำนมส่วนที่ขยายตัวผิดปกติออกก็เป็นทางเลือกที่ทำได้ไม่ยากและช่วยให้อาการหายขาดได้

เมื่อไหร่ที่ควรรีบกลับมาหาหมอทันที

แม้ภาวะนี้จะไม่ใช่เนื้อร้าย แต่คนไข้ควรหมั่นสังเกตอาการ หากพบว่าก้อนที่คลำได้มีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว ผิวหนังบริเวณเต้านมเปลี่ยนลักษณะไปคล้ายผิวส้ม หรือมีอาการปวดรุนแรงและมีไข้ร่วมด้วย ห้ามปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด การตรวจพบปัญหาในระยะเริ่มต้นเสมอช่วยให้การวางแผนรักษาง่ายและได้ผลดีกว่าเสมอ