เต้านมมีของเหลวไหลผิดปกติ อาจเป็นภาวะท่อน้ำนมขยายตัวผิดปกติ

เต้านมเริ่มมีอาการผิดปกติ สังเกตได้อย่างไร

หลายคนมักตกใจเมื่อพบว่ามีของเหลวไหลออกมาจากหัวนม โดยเฉพาะในช่วงที่ไม่ได้อยู่ในวัยให้นมบุตร บางครั้งก็มีอาการเจ็บหรือคลำเจอเป็นก้อนใต้ลานนม ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะท่อน้ำนมขยายตัวผิดปกติ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Mammary Duct Ectasia โดยภาวะนี้มักพบได้บ่อยในผู้หญิงวัยใกล้หมดประจำเดือนหรือวัยกลางคน ไม่ใช่เรื่องน่ากังวลจนเกินไป แต่ก็ไม่ควรละเลยเพราะอาการบางอย่างอาจใกล้เคียงกับโรคร้ายแรงอื่นได้

ภาวะท่อน้ำนมขยายตัวผิดปกติ คืออะไรกันแน่

อธิบายง่ายๆ คือท่อน้ำนมที่อยู่ใต้ลานนมเกิดการหนาตัวและขยายใหญ่ขึ้น จนน้ำนมหรือของเหลวที่ปกติควรจะไหลเวียนได้ตามธรรมชาติเกิดการคั่งค้างอยู่ภายในท่อนั้น เมื่อเวลาผ่านไปของเหลวที่ค้างอยู่จะเริ่มมีความข้นเหนียวขึ้น จนกลายเป็นสารคัดหลั่งที่มีสีแปลกไปจากปกติ เช่น สีเขียว สีดำ หรือสีน้ำตาลเข้ม นอกจากนี้ผนังท่อน้ำนมที่หนาตัวขึ้นยังอาจกระตุ้นให้เกิดการอักเสบในเนื้อเยื่อเต้านมรอบๆ ได้อีกด้วย

สังเกตอาการเตือนภัยที่ควรรู้

อาการส่วนใหญ่ที่คนไข้มักเดินเข้ามาปรึกษาที่คลินิก ได้แก่

• มีสารคัดหลั่งไหลออกมาจากหัวนม โดยที่ไม่ได้มีการบีบเค้น
• หัวนมถูกดึงรั้งให้บุ๋มลงไป หรือมีอาการคันและเจ็บหัวนมเป็นระยะ
• คลำพบก้อนแข็งเล็กๆ ใต้ลานนม ซึ่งก้อนนี้มักจะไม่มีอาการปวดรุนแรง แต่จะรู้สึกหน่วงๆ
• ผิวหนังบริเวณลานนมอาจมีอาการแดง ร้อน หรือมีอาการอักเสบเรื้อรัง

สาเหตุที่แท้จริงเกิดจากอะไร

สาเหตุหลักมักเกิดจากความเสื่อมตามวัยของเนื้อเยื่อเต้านม ทำให้โครงสร้างของท่อน้ำนมเปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ นอกจากนี้การสูบบุหรี่ก็ถือเป็นปัจจัยกระตุ้นสำคัญ เพราะสารพิษในบุหรี่ส่งผลโดยตรงต่อการทำลายเนื้อเยื่อในท่อน้ำนม ทำให้โอกาสเกิดการอุดตันและอักเสบมีมากขึ้น

วิธีตรวจสอบและแนวทางการรักษา

เมื่อมาพบแพทย์ ขั้นตอนแรกคือการตรวจร่างกายอย่างละเอียด หากสงสัยภาวะนี้ แพทย์จะส่งตรวจเพิ่มเติมเพื่อความแน่ใจ ได้แก่

• การทำอัลตราซาวด์เต้านม (Ultrasound) เพื่อดูขนาดของท่อน้ำนมที่ขยายตัวและก้อนที่พบ
• การทำแมมโมแกรม (Mammogram) เพื่อแยกแยะว่าไม่ใช่ก้อนเนื้อร้าย
• หากมีสารคัดหลั่งไหลออกมามาก อาจมีการเก็บตัวอย่างสารนั้นไปตรวจทางห้องปฏิบัติการ

ในส่วนของการรักษา หากไม่มีอาการอักเสบติดเชื้อ มักไม่จำเป็นต้องผ่าตัด เพียงแค่สังเกตอาการหรือประคบอุ่นเพื่อบรรเทา แต่หากมีการอักเสบซ้ำซาก หรือมีการติดเชื้อร่วมด้วย แพทย์อาจพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะ หรือในกรณีที่ก้อนอักเสบเรื้อรังจนรบกวนการใช้ชีวิต อาจแนะนำให้ผ่าตัดนำท่อน้ำนมส่วนที่มีปัญหาออกเพียงเล็กน้อย

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบหมอ

แม้ภาวะนี้จะไม่ใช่โรคมะเร็ง แต่หากพบความผิดปกติเหล่านี้ควรรีบมาตรวจทันที:

• ของเหลวที่ไหลออกมามีสีแดงคล้ายเลือดสด
• พบก้อนที่เต้านมชัดเจนและก้อนนั้นมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ
• ผิวหนังเต้านมมีลักษณะเปลี่ยนแปลงไปคล้ายเปลือกส้ม หรือมีแผลเรื้อรังที่หัวนม

การหมั่นตรวจเต้านมด้วยตัวเองเป็นประจำ คือเกราะป้องกันสุขภาพที่ดีที่สุด เพราะหากพบอะไรที่เปลี่ยนไป การมาพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ได้รับคำแนะนำและการรักษาที่ตรงจุดและรวดเร็วที่สุด